Ten artykuł dotyczy II bitwy nad Bull Run. Zapoznaj się również z: bitwa nad Bull Run – stronę ujednoznaczniającą.

II bitwa nad Bull Run (znana również jako II bitwa pod Manassas) rozegrała się w dniach 28-30 sierpnia 1862 roku podczas amerykańskiej wojny secesyjnej, w pobliżu miejscowości Manassas w północnej Wirginii. Była to decydująca bitwa kampanii w północnej Wirginii i zakończyła się zwycięstwem Konfederacji.

Przed bitwą

Po nieudanej kampanii półwyspowej przeprowadzonej przez Armię Potomaku pod wodzą generała George B. McClellana i wysokich stratach poniesionych w bitwie siedmiodniowej, wojska unionistów wycofały się poza rzekę James. Główny cel kampanii – zdobycie stolicy konfederatów Richmond i tym samym zakończenie wojny – nie został osiągnięty. Głównodowodzący Armią Wirginii generał John Pope otrzymał rozkaz połączenia się z Armią Potomaku i ponownego marszu z kierunku północnego w stronę Richmond. Po stoczonej w połowie sierpnia bitwie pod Cedar Mountain armia Pope’a oraz wojska konfederatów Roberta E. Lee stanęły naprzeciwko siebie po obu stronach rzeki Rappahannock.

Lee zdecydował się wykorzystać czas potrzebny na połączenie się obu armii i zaatakować armię Pope’a zanim jeszcze ta zostałaby wzmocniona wojskami Armii Potomaku do liczby 150 000 żołnierzy. Nakazał w związku z tym generałowi Thomasowi Jonathanowi Jacksonowi, aby ten wraz ze swoim II korpusem w sile 24 000 ludzi obszedł 25 sierpnia federalnych. W tym czasie I korpus pod wodzą generała Jamesa Longstreeta w sile 30 000 ludzi miał wiązać siły Pope’a. Wojska Jacksona, określane jako słynna „kawaleria piesza” niezauważone szybkim marszem dotarły do odległej o 70 kilometrów wysuniętej bazy zaopatrzeniowej Unii. 27 sierpnia baza została splądrowana przez konfederatów, którzy dodatkowo zniszczyli połączenia kolejowe w okolicy Manassas oraz Briscoe Station. Następnie południowcy skierowali się ponownie na północ. Maszerujący korpus Jacksona mimo prób zatrzymania przez siły Pope’a 27 sierpnia dotarł do Manassas Station.

Po dotarciu sił McClellana, głównodowodzący Armią Potomaku wsparł Pope’a III i IV korpusem dowodzonymi przez generałów Samuela Petera Heintzelmanna oraz Fitza Johna Portera. Wieczorem dnia 28 sierpnia jedna z dywizji Jacksona spostrzegła korpus Pope’a. Doszło do walk pod Groveton, które przyniosły obu stronom duże straty. Walki trwały do późnego wieczora. Pope którego siły wpadły początkowo w pułapkę zastawioną przez konfederatów, wycofał swoje siły, zamierzając przypuścić atak następnego dnia.