|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: Czeka nas drenaż mózgów? - pyta "Rzeczpospolita". Ponad połowa studentów czołowych uczelni jest gotowa wyjechać za granicę - wynika z badań Szkoły Głównej Handlowej i firmy doradczej Deloitte. Według gazety, w czwartek na spotkani... Naukowcy z Wojskowej Akademii Technicznej budują "osę" - mały, ultralekki samolot o możliwościach śmigłowca, informuje "Rzeczpospolita". Niebawem odbędą się pierwsze testy, zapowiada gazeta. "Osa" zabier... Odkrycie warszawskich naukowców z Instytutu Technologii Materiałów Elektronicznych oraz Wydziału Fizyku Uniwersytetu Warszawskiego może zrewolucjonizować rynek komputerów - informuje ,,Rzeczpospolita". Dzięki niemu komputery będą kilkaset razy szybsz... "Truizmem stało się już twierdzenie, że współczesna gospodarka opiera się na wiedzy. Jest oczywiste, że tylko regiony potrafiące zapewnić swoim mieszkańcom realizację takich właśnie potrzeb, mają szansę stać się motorami rozwoju i atrakcyjnym... Ponad czterdzieści susłów moręgowanych wypuścili 5 sierpnia na łąki w Jakubowie Lubińskim (Dolnośląskie) przyrodnicy z Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody "Salamandra". Jak poinformował kierownik projektu dr Andrzej Kepel, celem akcji jest zwię...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 II rozbiór PolskiCzy wiesz że...? Toruń (niem. Thorn, łac. Thorunia, Torunium) – miasto w województwie kujawsko-pomorskim. Prawobrzeżna część miasta leży na Pomorzu, lewobrzeżna część położona jest na Kujawach. Miasto leży nad Wisłą i Drwęcą. Duży ośrodek gospodarczy, kulturalny i naukowy. Województwo gnieźnieńskie, (łac. Palatinatus Gnesnensis) zostało utworzone w 1768 r. poprzez wydzielenie z województwa kaliskiego trzech powiatów. Istniało do II rozbioru Polski w 1793 r. Polska pod zaborami – zestawienie obejmuje historię ziem Rzeczypospolitej Obojga Narodów w okresie od III rozbioru I Rzeczypospolitej w 1795 r. do powstania II Rzeczypospolitej w 1918 r. 
 
II rozbiór Polski – drugi z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Wykorzystując kapitulację Stanisława Augusta Poniatowskiego wobec Rosji i przejęcia rządów w kraju przez targowiczan – 25 października 1792 król pruski Fryderyk Wilhelm II zażądał wcielenia Wielkopolski do Królestwa Prus. Miała być ona ekwiwalentem za niepowodzenia armii pruskich w wojnie przeciwko rewolucyjnej Francji, prowadzonej w koalicji absolutystycznych monarchii europejskich. Żądanie to warunkował groźbą wycofania się Prus z koalicji antyfrancuskiej, ale wnet przekształciło się ono w propozycję II rozbioru części ziem Rzeczypospolitej pomiędzy Rosję i Prusy. Nowy Zamek w Grodnie – nowy pałac królewski wzniesiony w Grodnie w latach 1734-1751 za czasów panowania Augusta III jako letnia rezydencja królów Polski i wielkich książąt litewskich, wg projektu Carla Friedricha Pöppelmanna. Prace na zamku prowadził też Johann Friedrich Knöbel, Joachim Daniel Jauch i po roku 1789 roku Giuseppe de Sacco. Odbywały się tutaj sejmy generalne I Rzeczypospolitej.
Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po roku 1701 wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 roku wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. 23 stycznia 1793 doszło do podpisania traktatu podziałowego między Katarzyną II a Fryderykiem Wilhelmem II. Po podpisaniu Wojska Pruskie, dowodzone przez Joachima Heinricha von Möllendorfa weszły do Wielkopolski, a rosyjskie do wschodniej Polski. Z kolei 25 marca 1793 roku król pruski wydał patent inkorporacyjny, w którym wezwał pod groźbą kary wszystkich mieszkańców zajętych przez wojska pruskie ziem do złożenia hołdu (hommagium). 785 r. - Król Franków Karol Wielki podbija i chrystianizuje Saksonię, w 787 roku anektuje Bawarię. Niemcy pod panowaniem Karolingów.
800 r. - Karol Wielki zostaje w Rzymie koronowany na cesarza.
843 r. - Traktat w Verdun i rozpad Cesarstwa Karolingów. Ziemie niemieckie w obrębie Królestwa Wschodniofrankijskiego.
Województwo krakowskie (łac. Palatinatus Cracoviensis) powstało już w XIV wieku i w niezmienionym kształcie weszło następnie w skład administracyjny I Rzeczypospolitej. Istniało do 1795 roku. Na przestrzeni wieków jego granice zmieniły się niewiele od czasów średniowiecza. Starosta Krakowski był jednocześnie generałem krakowskim i miał pod swoją jurysdykcją oprócz Krakowa trzy grody: Proszowski, Lelowski i Księski. W tym województwie znajdowała się dynamicznie rozwijająca Częstochowa wraz z klasztorem jasnogórskim będącym sanktuarium dynastycznym Jagiellonów i Wazów. 22 lipca deputacja sejmu grodzieńskiego, obradującego pod lufami armat wojsk rosyjskich podpisała traktat z Rosją, w którym Rzeczpospolita zrzekła się województw: mińskiego, kijowskiego, bracławskiego i podolskiego oraz części wileńskiego, nowogródzkiego, brzeskolitewskiego i wołyńskiego (250 tys. km²). 19 sierpnia traktat ten ratyfikował poseł rosyjski Jakob Sievers. Jakob Johann Sievers (ros. Яков Ефимович Сиверс) (ur. 19 września 1731 w Wesenberg (ob. Rakvere w Estonii), Cesarstwo Rosyjskie, zm. 23 lipca 1808 w Bauenhof w Liwonii) – hrabia, generał rosyjski, dyplomata, 5 grudnia 1792 mianowany posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym Katarzyny II w Rzeczypospolitej, misję tę pełnił od 16 lutego do 28 grudnia 1793 roku.
Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie) – istniało w latach 1807-1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego. W nocy z 23 na 24 września 1793 roku sejm obradujący w obecności generała rosyjskiego Johanna von Rautenfelda na zamku grodzieńskim, otoczonym przez oddziały wojsk rosyjskich w milczeniu przeprowadził cesję terytorium Rzeczypospolitej na rzecz Królestwa Prus. Prusy otrzymały Gdańsk i Toruń oraz województwa gnieźnieńskie, poznańskie, sieradzkie (z Wieluniem), kaliskie, płockie, brzeskokujawskie, inowrocławskie, ziemię dobrzyńską oraz części krakowskiego, rawskiego i mazowieckiego (58 tys. km²). Rzeczpospolita Obojga Narodów (, właściwie Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie, od XVII wieku częściej znane jako Rzeczpospolita Polska) – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569-1795 na mocy unii lubelskiej. Rozciągało się na większości terytorium dzisiejszej Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy, a częściowo także Łotwy, Estonii, Rosji, Mołdawii i Słowacji. W 1618 osiągnęło maksymalny zasięg terytorialny wynoszący ok. 990 tys. km². Liczba ludności wynosiła od 6,5 mln w 1569 do 14 mln w 1772. Panującym ustrojem była demokracja szlachecka, a głową państwa król elekcyjny.
Franciszek II (I) Habsburg (niem. Franz II. (I.) Joseph Karl, ur. 12 lutego 1768 we Florencji, zm. 2 marca 1835 w Wiedniu) – w latach 1792-1806 ostatni cesarz rzymsko-niemiecki, król Czech i Węgier w latach 1792-1835, pierwszy cesarz Austrii (jako Franciszek I) 1804-1835. Syn cesarza Leopolda II i Marii Ludwiki Burbon, księżniczki hiszpańskiej. Ojciec cesarza Austrii Ferdynanda I oraz Marii Ludwiki, drugiej żony Napoleona Bonaparte. Cesarzowa Katarzyna II mściła się w ten sposób za niewierność wasalnej Rzeczypospolitej, a obie monarchie rozbiorowe oczyszczały sobie przedpole do rozprawy z rewolucyjną Francją. Dodatkowo, w okrojonej już bardzo znacznie Rzeczypospolitej utrzymany został istniejący dotąd, bardzo dogodny dla Rosji i Prus, ustrój demokracji szlacheckiej przy słabej centralnej władzy królewskiej. Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Austrię (a właściwie Imperium Habsburgów) i Rosję.
Sejm walny – nazwa parlamentu w dawnej Polsce. Było to zgromadzenie decydujące o polityce całej Rzeczypospolitej, istniejące w okresie od XV do XVIII wieku. W tym czasie znacząco zmieniał się jego skład i charakter. Nieprzewidziany przez konfederatów rozbiór Rzeczypospolitej skończył się pełną kompromitacją konfederacji targowickiej, także króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W 1793 r. odbył się w Grodnie sejm rozbiorowy, który pod presją obu zaborców wyraził milczącą zgodę na kolejny rozbiór kraju, zawarł nierównoprawny traktat pokojowy z Rosją, przywrócił Radę Nieustającą, rozwiązał też konfederację targowicką. Był to ostatni Sejm Polski szlacheckiej. Województwo rawskie było zachodnią częścią Mazowsza. Jego stolicą była Rawa Mazowiecka. Powstało po inkorporacji do Korony Księstwa Rawskiego w 1462. Istniało do 1793, kiedy po II rozbiorze znalazło się w granicach Prus. Senatorów większych posiadało województwo 2, to jest wojewodę i kasztelana rawskich, mniejszych także 2, to jest kasztelanów: sochaczewskiego i gostynińskiego. Starostwa grodowe były trzy: rawskie, sochaczewskie i gostynińskie. Mundurem wojewódzkim był: kontusz szkarłatny, wyłogi czarne i żupan biały, a na guzach litera R.
Województwo mazowieckie – województwo w I Rzeczypospolitej w latach 1529-1795. Utworzone zostało 27 grudnia 1529 r. przez Zygmunta Starego po inkorporacji do Korony Polskiej Księstwa Mazowieckiego w 1526. W jego skład wchodziło 10 ziem. Sejmik generalny obradował w kościele św. Marcina w Warszawie. W rozbiorze tym, w odróżnieniu od dwóch pozostałych, nie brała udziału Austria, zajęta wojną z rewolucyjną Francją. Austria formalnie nie biorąca udziału w II rozbiorze dopiero 3 stycznia 1795 zawarła za plecami Prus tajną konwencję z Rosją o III rozbiorze Polski, na mocy której cesarz Franciszek II Habsburg przystępował do traktatu II rozbioru, ale tylko w granicach zaboru rosyjskiego. Cesarstwo Austriackie niem. Kaisertum Österreich (dawniej pisane Kaiserthum Oesterreich) – państwo powstałe w 1804 w reakcji na proklamowanie przez Napoleona I Cesarstwa Francuskiego.
Województwo mińskie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów było rozległym chociaż niezbyt ludnym, zwłaszcza w południowej części, województwem położonym na ziemiach ruskich Wielkiego Księstwa Litewskiego. Zobacz teżPrzypisy
Województwo poznańskie (Wielkopolska Zachodnia) wraz z województwem kaliskim (Wielkopolska Wschodnia) i Kujawami stanowiło pierwotną ziemię Polan. Ziemia poznańska miewała oddzielnych wojewodów za czasów Bolesława Chrobrego. Po założeniu biskupstwa poznańskiego, w 968 r., Poznań stał się siedzibą biskupów Polski.
Województwo nowogródzkie – województwo Wielkiego Księstwa Litewskiego, utworzone w 1507, wchodziło w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów od 1569.
Czy wiesz że...? beta Sejm grodzieński – sejm skonfederowany zwołany w Grodnie przez Rosję w 1793. Obradował od 17 czerwca do 23 listopada 1793 pod laską marszałka Stanisława Kostki Bielińskiego. Był to ostatni sejm Rzeczypospolitej szlacheckiej, zwany także "niemą sesją". Odbywał się on po przegranej w 1792 wojnie z Rosją i po zawiązaniu konfederacji targowickiej. W celu sprawnego przeprowadzenia traktatów podziałowych, 15 września 1793 zawiązano konfederację grodzieńską. Sterroryzowani posłowie nie zostali dopuszczeni nawet do głosu (na zamku grodzieńskim stacjonował garnizon rosyjski z artylerią). Katarzyna II Wielka przysłała napisany przez siebie projekt wieczystego sojuszu Polski i Rosji, który został przedstawiony posłowi rosyjskiemu Jakobowi Sieversowi przez upokorzonych posłów jako prośba narodu polskiego. 14 października 1793 projekt przeszedł "jednogłośnie" (nikt nie odważył się odezwać). W jego efekcie jak powiedział jeden z posłów Polska stała się prowincją rosyjską. Większość posłów była przekupiona i zastraszona.
Wichard Joachim Heinrich von Möllendorf (ur. 7 stycznia 1724 w Lindenbergu (obecnie dzielnicy Wittenberge – zm. 28 stycznia 1816 w Havelbergu) – pruski feldmarszałek od 1793 roku.
Katarzyna II (właściwie: Sophie Friederike Auguste zu Anhalt-Zerbst, ros. Екатерина II Алексеевна: Jekaterína II Alekséjewna), znana jako Katarzyna Wielka (ur. 2 maja 1729 w Szczecinie, zm. 17 listopada 1796 w Petersburgu) – cesarzowa (Imperatrica) Rosji, żona cara Piotra III (zm. 1762).
Województwo wołyńskie – województwo Korony I Rzeczypospolitej, część Małopolski. Utworzone w 1566, na sejmie w Lublinie w roku 1569 przyłączone do Korony. Istniało do III Rozbioru Polski w 1795 r. Herbem województwa był biały krzyż w czerwonym polu z tarczą sercową z białym orłem. Senatorów większych było w województwie wołyńskim trzech: biskup łucki, wojewoda i kasztelan wołyńscy. Województwo dzieliło się na trzy powiaty: łucki, włodzimierski i krzemieniecki. Każdy z tych powiatów miał swoje starostwo grodowe w mieście powiatowym. Sejmikowało zaś województwo w Łucku, obierając z każdego powiatu po dwóch posłów sejmowych i jednym deputacie.
Ziemia dobrzyńska – jednostka terytorialna w dawnej Polsce, obejmująca tereny dzisiejszego województwa kujawsko-pomorskiego, na północy - wschód od Włocławka, między rzekami: Wisłą, Drwęcą i Skrwą.
Województwo brzeskie utworzono w XIV w. Po unii lubelskiej dla odróżnienia od brzeskolitewskiego nazwane brzeskokujawskim. Było to jedno z najmniejszych województw I Rzeczypospolitej - liczyło tylko 60 mil², ale jednocześnie najgęściej zaludnione. Senatorów większych posiadało województwo 3, którymi byli: biskup kujawski oraz wojewoda i kasztelan brzeskokujawscy; mniejszych senatorów także 3, to jest kasztelanów: kruszwickiego, kowalskiego i konarskokujawskiego. Herb był taki sam jak województwa inowrocławskiego, to jest pół orła czarnego i pół lwa czarnego, grzbietami do siebie obróconych i zwieńczonych jedną koroną na polu złotym. Mundurem posłów sejmowych był kontusz karmazynowy, a wyłogi i żupan granatowe, poza sejmem zaś odwrotnie: kontusz granatowy, a wyłogi i żupan karmazynowe. Sejmiki odbywały się wspólnie dla województw inowrocławskiego i brzeskokujawskiego w Radziejowie. Województwo przestało istnieć po II rozbiorze Polski. Obecnie obszar ten wchodzi w skład woj. kujawsko-pomorskiego.
Konfederacja targowicka – konfederacja generalna koronna zawiązana wiosną 1792 w Targowicy przez przywódców magnackiego obozu republikanów w celu przywrócenia starego ustroju Rzeczypospolitej, pod hasłami obrony zagrożonej wolności przeciwko reformom konstytucji 3 maja, wprowadzającym monarchię konstytucyjną. Jej zawiązanie posłużyło Rosji jako pretekst do interwencji zbrojnej w Rzeczypospolitej. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
