II wojna domowa na Wybrzeżu Kości Słoniowej – konflikt zbrojny, zapoczątkowany 24 lutego 2011, który jest efektem kryzysu politycznego w kraju, po zaprzysiężeniu w grudniu 2010 dwóch prezydentów Laurenta Gbagbo i Alassane Outtary. Wojna zakończyła się 11 kwietnia 2011 pojmaniem Laurenta Gbagbo.

Geneza konfliktu

Wybrzeże Kości Słoniowej to kraj który w latach 1960-1993 był rządzony przez jednego prezydenta, którym był Félix Houphouët-Boigny. Jego polityka uchroniła kraj od zamachów stanu, powszechnych w tym okresie w Afryce. Jednak śmierć pierwszego prezydenta zachwiała stabilizację na scenie politycznej. Jego następcą został Henri Konan Bédié, który w 1995 wygrał wybory prezydenckie. Zostały one zbojkotowane przez opozycję. 24 grudnia 1999 prezydent Bédié został obalony w pierwszym w historii kraju zamachu stanu. Na czele junty wojskowej stanął generał Robert Guéï.

 Osobny artykuł: I wojna domowa w Wybrzeżu Kości Słoniowej.

19 września 2002 wybuchła I wojna domowa na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Pierwszego dnia konfliktu został zamordowany prezydent Guéï. Przyczyny wybuchu wojny domowej były należy rozważać na wielu płaszczyznach. Scena polityczna destabilizowała się po 1993. Wpływ na wojnę miał kryzys gospodarczy i co za tym idzie obniżenie poziomu życia mieszkańców. Ponadto do przyczyn należy dodać dyskryminację muzułmańskiej północy kraju w życiu społeczno-politycznym i gospodarczym, a także napięcia etniczno-religijne oraz w końcu słabe rządy Laurenta Gbagbo i związane z tym próby przejmowania władzy w drodze zamachu stanu.

I wojna domowa toczyła się na Wybrzeżu Kości Słoniowej w latach między 2002-2007 między urzędującym prezydent Laurentem Gbagbo i siłami rebeliantów Nouvelles de Côte d'Ivoire (Nowych Sił), reprezentujących muzułmanów z północy kraju, którzy czuli, że są dyskryminowani przez dominującą politycznie południową część kraju zamieszkałą przez chrześcijan.

W 2002 roku Francja wysłała swoje wojska do Wybrzeża Kości Słoniowej (operacja Unicorn) jako siły pokojowe. W lutym 2004 r. ONZ rozpoczęła misję pokojową UNOCI. Większość walk zakończyło się pod koniec 2004, z podziałem kraju na zajętą północ przez rebeliantów i chrześcijańskie południe. W marcu 2007 obie strony podpisały ostateczne porozumienie pokojowe. Po podpisaniu porozumienia pokojowego kończącego wojnę domową i utworzeniu rządu jedności narodowej, obie strony konfliktu zobowiązały się do przeprowadzenia demokratycznych wyborów prezydenckich, które zgodnie z konstytucją miały mieć miejsce w 2005. Jednak wybory były wielokrotnie przekładane

 Osobny artykuł: Wybory prezydenckie na Wybrzeżu Kości Słoniowej w 2010 roku.

W listopadzie 2007, kiedy mijał mandat prezydencki ONZ, prezydent Gbagbo i premier Guillaume Soro uzgodnili, że wybory prezydenckie odbędą się przed końcem czerwca 2008. Jednakże w kwietniu 2008 władze ogłosiły, że wybory odbędą się 30 listopada 2008. W połowie października 2008 prezydent i premier raz jeszcze uzgodnili przesunięcie wyborów z powodu opóźnień w procesie tworzenia nowego spisu wyborców i problemów z zapewnieniem bezpieczeństwa w trakcie głosowania. 14 maja 2009 premier Soro ogłosił, że wybory odbędą się 29 listopada 2009.

W połowie października 2009 członkowie komisji wyborczej (Commission Electorale Indépendante, CEI) poinformowali o opóźnieniach w procesie rejestracji wyborców. Oświadczyli, że spis wyborców w formie elektronicznej otrzymali dopiero wraz z początkiem miesiąca i w związku z tym niemożliwe będzie jego ostateczne opracowanie do listopada. 11 listopada komisja oficjalnie orzekła, że organizacja wyborów będzie niemożliwa z przyczyn technicznych. W celu zażegnania kryzysu w mediację zaangażował się prezydent Burkina Faso Blaise Compaoré. 3 grudnia 2009 w Wagadugu strony ustaliły, że wybory odbędą się na przełomie lutego i marca 2010.

Wybory odbyły się 28 listopada 2010. 2 grudnia komisja wyborcza ogłosiła zwycięstwo Ouattary. Jednak dzień później Rada Konstytucyjna ogłosiła zwycięstwo Laurenta Gbagbo. 4 grudnia obaj kandydaci zostali zaprzysiężeni na prezydentów kraju i powołali swoich premierów. Powstanie dwóch ośrodków władzy państwowej doprowadziło do kryzysu politycznego.

 Osobny artykuł: Kryzys polityczny w Wybrzeżu Kości Słoniowej (2010-2011).

Wybuch konfliktu spowodował starcia między zwolennikami obu prezydentów. Społeczność międzynarodowa zażądała od prezydenta Laurenta Gbagbo ustąpienia z urzędu, a po jego odmowie wprowadziła przeciwko niemu szereg sankcji. Mimo tego Gbagbo pozostał na stanowisku wobec pogarszającej się sytuacji w kraju. Zwiększono więc o 2 tys. żołnierzy kontyngent sił UNOCI.

Podczas gdy prezydenta Gbagbo poparło wojsko i kontrolowane przez niego publiczne media, prezydent Ouattara posiadał poparcie byłych rebeliantów z Nowych Sił, kontrolujących wciąż północne regiony kraju po wojnie domowej z lat 2002-2007. Społeczność międzynarodowa, w tym ONZ, za prawomocnego prezydenta uznała w zdecydowanej większości Ouattarę, który po wyborach schronił się w jednym z hoteli w Abidżanie pod eskortą sił ONZ. Solidarność z prezydentem Gbagbo wyraziły tylko władze Angoli i Gambii.

Mimo tego walki zaostrzały się. Nowa fala walk rozpoczęła się wraz z początkiem 2011. W największym mieście na Wybrzeżu Kości Słoniowej - Abidżanie, trwały walki między zwolennikami prezydentów, a na prowincji dochodziło do walk między grupami etnicznymi.

czytaj dalej: [2], [3]