ISO 14001 - Polski Serwis Naukowy

ISO 14001 – jeden ze standardów ISO, stosowany w zarządzaniu środowiskowym. Konkretnie jest to norma zarządzania środowiskowego.

British Standards Institution opublikowało w 1992 roku pierwszy światowy standard dotyczący systemu zarządzania środowiskiem BS 7750. W 1996 roku międzynarodowy następca BS 7750 został opublikowany jako ISO 14001 . Podczas pierwszych dziesięciu lat kiedy standard ten został zaakceptowany na rynku międzynarodowym wydano ponad 111 000 certyfikatów ISO 14001 (lata 1996 -2005) w 138 państwach. Aktualna norma wydana została w 2004 r. Polska wersja, wydana przez Polski Komitet Normalizacyjny, pochodzi z 2005 r. i ma oznaczenie PN-EN ISO 14001:2005. Norma pozwala zbudować System Zarządzania Środowiskowego w oparciu o tzw. podejście procesowe. Jednym z najważniejszych elementów, podobnie jak w ISO 9001, jest uwzględnienie ciągłego doskonalenia w działaniach danej organizacji. Doskonalenie to prowadzone jest w oparciu o założenia tzw. cyklu Deminga (PDCA). Zakłada ona cztery etapy działania: plan – planuj, do – wykonaj, check – sprawdź, act – działaj.

Cykl Deminga (określany też jako cykl PDCA z ang. Plan-Do-Check-Act lub cykl P-D-S-A z ang. Plan-Do-Study-Act lub koło Deminga) to schemat ilustrujący podstawową zasadę ciągłego ulepszania (ciągłego doskonalenia, Kaizen), stworzoną przez Williama Edwardsa Deminga, amerykańskiego specjalistę statystyka pracującego w Japonii.

British Standards Institution (BSI) - najstarsza na świecie jednostka zajmująca się tworzeniem norm. Uznawana jest za wiodącą instytucję w zakresie normalizacji i certyfikacji.

Podstawowym kryterium, na którym opiera się działania w zakresie SZŚ, jest identyfikacja aspektów środowiskowych. Tworzy się rejestr tych aspektów i wyszczególnia aspekty znaczące w działalności danej Organizacji. Następnie na ich podstawie buduje się cele, zadania i programy środowiskowe.

Racibórz (niem. Ratibor, czes. Ratiboř) – miasto i gmina położone w południowo-zachodniej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie raciborskim. W latach 1950-1975 miasto administracyjnie należało do województwa opolskiego, natomiast w latach 1975-1998 do województwa katowickiego. Według danych z 28 lutego 2006 2 miasto miało 60 218 mieszkańców.

Zarządzanie środowiskowe – zarządzanie w taki sposób działaniami (procesami) organizacji niekorzystnie wpływającymi na stan środowiska, aby ten wpływ minimalizować.

W turystyce zainteresowanie normą 14001 przejawiają przewoźnicy, obiekty hotelarskie i restauracje. W Polsce nie ma przedsiębiorstw turystycznych wyróżnionych certyfikatem ISO 14001.

Racibórz jako pierwsze miasto w Polsce i Europie otrzymało certyfikat ISO 14001.

ISO 14001 to uznawana w skali międzynarodowej norma określająca metody wdrażania efektywnych systemów zarządzania środowiskowego. Normę tę opracowano w celu zdefiniowania reguł delikatnej równowagi między zachowywaniem rentowności i minimalizacją wpływu działalności na środowisko naturalne. Organizacje stosujące założenia tej normy mogą osiągnąć oba powyższe cele.

Standard – wspólnie ustalone kryterium, które określa powszechne, zwykle najbardziej pożądane cechy czegoś, np. wytwarzanego przedmiotu (np. standardem jest, że każdy współcześnie wytwarzany telewizor wyświetla kolory) czy ludzkiego zachowania (norma kulturowa). Standard to czasem także podstawowa, najprostsza wersja produktu.

Co obejmuje norma ISO 14001: wymagania ogólne; dyrektywy w zakresie ochrony środowiska naturalnego; informacje na temat planowania wdrażania i innych czynności; informacje dotyczące procedur kontroli i czynności naprawczych; przegląd technik zarządzania.

Oznacza to, że mogą Państwo określić aspekty działalności mające wpływ na środowisko naturalne i osiągnąć lepsze zrozumienie kwestii przepisów prawnych mających do niej zastosowanie. Następnym krokiem jest zdefiniowanie punktów potencjalnych udoskonaleń i opracowanie programu zarządzania umożliwiającego osiągnięcie ustalonych celów. Należy również opracować program regularnych kontroli gwarantujących stałe udoskonalanie procedur działalności. Firma BSI będzie wykonywać okresowe audity systemów, a w przypadku stwierdzenia ich zgodności z odpowiednimi przepisami przyzna firmie lub lokalizacji certyfikat ISO 14001.

Kogo to dotyczy?

Wpływ działalności na środowisko naturalne stanowi coraz ważniejszą kwestię na całym świecie. Obecnie wiele podmiotów wywiera naciski na zminimalizowanie takiego wpływu — pochodzą one z wielu źródeł, między innymi od administracji rządowych, organizacji handlowych, ustawodawców, sieci dostawców, organizacji społecznych czy instytucji finansowych.

Można również zaobserwować coraz większe naciski społeczne ze strony zainteresowanych stron, między innymi organizacji zrzeszających konsumentów i zajmujących się ochroną środowiska, organizacji pozarządowych skupiających mniejszości, środowisk naukowych czy sąsiadujących krajów.

Norma ISO 14001 jest więc ważna dla wszelkich organizacji: od niewielkich firm prowadzących działalność w jednej lokalizacji po międzynarodowe korporacje; organizacji prowadzących działania o wysokim stopniu ryzyka po obarczone niskim ryzykiem przedsiębiorstwa usługowe; firm prowadzących działalność produkcyjną, przetwórczą i usługową, między innymi lokalnych władz; organizacji działających w sektorze publicznym i prywatnym; pierwotnych producentów sprzętu i ich dostawców.

Zobacz też

DIN

EMAS