podział Polski i Europy Wschodniej na podstawie paktu Ribbentrop-Mołotow

IV rozbiór Polski – nazwa stosowana niekiedy, głównie w publicystyce i retoryce politycznej, wobec wydarzeń bezpośrednio poprzedzających wybuch II wojny światowej (podpisanie 23 sierpnia 1939 paktu Ribbentrop-Mołotow) i po jej wybuchu (agresja Niemiec 1 września 1939 i następująca zaraz po niej agresja ZSRR 17 września 1939).

Określenie niemiecko-radzieckiego rozbioru Rzeczypospolitej Polskiej we wrześniu 1939, kolejnego po rozbiorach polskiego państwa z XVIII w..

Przed II wojną światową

Terminu "IV rozbiór Polski" używali jeszcze przed wybuchem II wojny światowej dyplomaci radzieccy i niemieccy:

"Nie widzę dla nas innego wyjścia, jak czwarty rozbiór Polski." -
Władimir Potiomkin - Zastępca Ludowego Komisarza Spraw Zagranicznych ZSRR, 4 października 1938

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Pierwszy rozbiór Polski – nastąpił w roku 1772, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany drogą cesji terytorium I Rzeczypospolitej przez Prusy, Austrię (a właściwie Imperium Habsburgów) i Rosję.

"Polacy czują się pewni siebie, bo liczą na poparcie Francji i Anglii i na pomoc materiałową Rosji, ale mylą się. Tak jak Hitler nie uważał za możliwe załatwić sprawy Austrii i Czechosłowacji bez zgody Włoch, tak nie myśli on dziś o tym, by załatwić spór polsko-niemiecki bez Rosji. Były już trzy rozbiory Polski; zobaczycie czwarty!" -
Karl-Heinrich Bodenschatz - generał Luftwaffe i bliski współpracownik Hermanna Göringa, 6 maja 1939

Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny (ang. diplomatic representative, fr. représentant diplomatique, niem. diplomatischer Vertreter) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji.

Władimir Potiomkin (1874-1946), sowiecki dyplomata i historyk, poseł w Atenach, Rzymie, Paryżu. W latach 1937-1940 zastępca ludowego komisarza spraw zagranicznych ZSRR, następnie ludowy komisarz oświaty Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

Na wydarzenia po 17 września 1939 – likwidację państwa polskiego przez Rzeszę Niemiecką i ZSRR – państwa sprzymierzone z Polską (Wielka Brytania i Francja) zareagowały z początku jedynie formalnym wypowiedzeniem wojny Niemcom bez podjęcia działań wojennych ("dziwna wojna"), które było zagwarantowane w dwustronnych umowach z Polską oraz bliżej nieokreślonym potępieniem działań ZSRR po 17 września.

Królestwo Kongresowe (na jasnozielono)

Inne

Rzadziej nazwę tę stosuje się na określenie podziału ziem zależnego od Francji Księstwa Warszawskiego na kongresie wiedeńskim (1814-1815). Przy tak przyjętej konwencji numeracji, wydarzenia z 1939 r. nazywane są V rozbiorem Polski.

Bibliografia

Zobacz też

Przypisy