IV w. p.n.e. - Polski Serwis Naukowy

IV WIEK P.N.E.

VI wiek p.n.e. V wiek p.n.e. IV wiek p.n.e. III wiek p.n.e. II wiek p.n.e.

Urodzili się

384 p.n.e. – Arystoteles, filozof grecki

371 p.n.e. – Mencjusz, filozof chiński

360 p.n.e. – Pyrron, filozof grecki

356 p.n.e. – Aleksander Wielki, władca Macedonii

341 p.n.e. – Epikur, filozof grecki

335 p.n.e. – Zenon z Kition, filozof grecki, twórca stoicyzmu

Zmarli

Popiersie Aleksandra Wielkiego

399 p.n.e. – Sokrates, filozof grecki

395 p.n.e. – Lizander, wódz spartański

około 390 p.n.e. – Mozi, chiński filozof, twórca moizmu

385 p.n.e. – Arystofanes, komediopisarz grecki

370 p.n.e.

Hipokrates, lekarz grecki

Demokryt, filozof grecki

366 p.n.e. – Arystyp, filozof grecki

365 p.n.e. – Antystenes, filozof grecki

355 p.n.e. – Eudoksos, astronom i matematyk grecki

347 p.n.e. – Platon, filozof grecki (data sporna lub przybliżona)

336 p.n.e. – Filip II, król macedoński

330 p.n.e. – Dariusz III, ostatni król perski

323 p.n.e.

10 czerwca – Aleksander Wielki, władca Macedonii

Diogenes z Synopy, filozof grecki

322 p.n.e.

7 marca – Arystoteles, filozof grecki

Demostenes, mówca i polityk ateński

Wydarzenia w Europie

około 400 p.n.e.

Celtowie osiedlili się w północnej Italii

pierwsze ślady Celtów na ziemiach polskich (Dolny Śląsk)

plemiona germańskie (Batawowie, Fryzowie) zaczęły wypierać Celtów z ich nadreńskich siedzib

początek schyłku kultury łużyckiej

powstała teoria atomu Demokryta

prototyp kuszy (Grecja)

pierwsze wzmianki o telegrafie wodnym

396 p.n.e. – Rzym zdobył etruskie miasto Weje, początek ekspansji Republiki rzymskiej w Italii

395 p.n.e. – wybuch wojny korynckiej

394 p.n.e.

flota perska zwyciężyła Spartę u przylądka Knidos

387 p.n.e.

rozwiązanie Związku Ateńskiego

powstanie Akademii Platońskiej w Atenach

379 p.n.e. – początek dominacji Teb w Grecji

386 p.n.e. – Celtowie (Galowie) zdobyli i splądrowali Rzym, wcześniej spustoszyli ziemie Etrusków

378 p.n.e.

budowa murów miejskich wokół Rzymu (tzw. mury serwiańskie)

powstanie II Związku Morskiego

376 p.n.e. – zwycięstwo Aten nad Spartą w bitwie pod Naksos

373 p.n.e. – wielkie trzęsienie ziemi zatopiło nadbrzeżne miasto Helike (Zatoka Koryncka)

371 p.n.e. – Tebańczycy złamali potęgę Sparty w bitwie pod Leuktrami

366 p.n.e. – pierwszy raz konsulem mianowano plebejusza (Rzym)

362 p.n.e. – bitwa pod Mantineą, zwycięstwo Teb nad wojskami koalicji ateńsko-spartańskiej

359 p.n.e. – początek panowania Filipa II w Macedonii, wzrost potęgi tego kraju

358 p.n.e. – powstał II Związek Lateński, odnowienie traktatu między Rzymem a Latynami

357 p.n.e. – wprowadzono podatek od wyzwolenia niewolnika (Rzym)

356 p.n.e. – pierwszy raz dyktatorem mianowano plebejusza (Rzym)

351 p.n.e. – pierwszy cenzor plebejski (Rzym)

349 p.n.e. – Rzym odparł najazd Galów

348 p.n.e.

Macedończycy zdobyli miasto Olint (półwysep Chalkidiki) i podporządkowali sobie całe północne wybrzeże Morza Egejskiego

traktat pomiędzy Rzymem a Kartaginą

346 p.n.e. – pokój Filokratesa zawarty w Pelli pomiędzy Macedonią a Atenami

344 p.n.e. – igrzyska pytyjskie wzbogacono o pankration (połączenie brutalnych zapasów z boksem)

343 p.n.e.-341 p.n.e. – pierwsza wojna Rzymu z Samnitami

340 p.n.e.

miasta greckie zawiązały koalicję przeciwko Filipowi II

początek wojny Rzymu z Latynami

około 340 p.n.e. – wykuto w kamieniu pierwszy amfiteatr (Grecja)

339 p.n.e. – wprowadzono prawo, w myśl którego jeden z cenzorów powinien być plebejuszem (Rzym)

338 p.n.e.

bitwa pod Cheroneą, Macedończycy podbili Grecję

rozwiązanie Ligi Latyńskiej

337 p.n.e.

zjazd koryncki przedstawicieli miast greckich w celu uporządkowania spraw wewnętrznych Grecji, utworzenie Związku Korynckiego

plebejusze uzyskali dostęp do stanowiska pretora (Rzym)

336 p.n.e. – Aleksander Wielki został władcą Macedonii

335 p.n.e. – Arystoteles założył szkołę filozoficzną w Atenach

334 p.n.e. – Aleksander Wielki z 35-tysięczną armią rozpoczął podbój Persji

330 p.n.e. – Arystoteles skonstruował camera obscura

około 330 p.n.e. – Lizyp wprowadził nowy, wysmuklony kanon proporcji ciała ludzkiego (głowa równa 1/9 całkowitej wysokości postaci)

326 p.n.e. – zakaz niewoli za długi (Rzym) – Lex Poetelia

326 p.n.e.-304 p.n.e. – druga wojna Rzymu z Samnitami

około 325-300 p.n.e. – Pyteasz z Massalii opłynął Brytanię

322 p.n.e. – Ateny zorganizowały nowy związek antymacedoński, poniosły klęskę w bitwie pod Kranon

321 p.n.e. – klęska Rzymian w Wąwozie Kaudyńskim

319 p.n.e. – państwo Molossów (Epir) rozpoczęło okres 50-letniej dominacji na Bałkanach

312 p.n.e.

rozpoczęcie budowy Via Appia, pierwszej drogi rzymskiej, łączącej Rzym z Kapuą

budowa największego wodociągu rzymskiego – Aqua Appia

cenzura Appiusza Klaudiusza

302 p.n.e. – Rzym uzyskał panowanie nad Kampanią i Apulią

Wydarzenia w Azji

377 p.n.e. – początek panowania Mauzolosa, władcy Karii

364 p.n.e. – w Magadha do władzy doszła dynastia Nandów

356 p.n.e. – Herostrates spalił świątynię Artemidy w Efezie

353 p.n.e. – początek budowy mauzoleum w Halikarnasie

około 350 p.n.e. – wynalezienie kuszy w Chinach

350 p.n.e. – początek dominacji państwa Qin w Chinach

349 p.n.e. – zakończenie budowy mauzoleum w Halikarnasie

333 p.n.e. – klęska Persów pod Issos

332 p.n.e. – Aleksander Wielki zdobył Tyr (po 7-miesięcznym oblężeniu) i podbił Palestynę

331 p.n.e. – klęska władcy Persji Dariusza III w bitwie pod Gaugamelą

327-325 p.n.e. – Aleksander Wielki podbił północno-zachodnie Indie (rozbił wojska władcy indyjskiego Porosa)

325 p.n.e. – wojska Aleksandra Wielkiego dotarły do Oceanu Indyjskiego

323 p.n.e. – po śmierci Aleksandra Wielkiego zaczęły się wojny diadochów (Palestyna włączona do egipskiego państwa Ptolemeuszów)

około 321 p.n.e. – w Indiach powstało imperium Maurjów

317 p.n.e. – ostatnie oddziały greckie opuściły Indie

312 p.n.e. – Seleukos I Nikator zdobył Babilon

305 p.n.e. – na ziemiach od Indii do Azji Mniejszej powstało imperium Seleucydów

301 p.n.e. – bitwa pod Ipsos (koniec wojny diadochów), imperium Aleksandra Wielkiego rozpadło się na 4 królestwa

Wydarzenia w Afryce

332 p.n.e. – Aleksander Macedoński podbił Egipt i założył miasto Aleksandria

305 p.n.e. – początek panowania Ptolemeuszów w Egipcie

Wydarzenia w Ameryce

około 400 p.n.e. – upadek cywilizacji Olmeków

350-300 p.n.e. – powstały pierwsze państwa-miasta Majów

Wydarzenia w Australii

Więcej wydarzeń w artykułach dotyczących poszczególnych lat

400 p.n.e. 399 p.n.e. 398 p.n.e. 397 p.n.e. 396 p.n.e. 395 p.n.e. 394 p.n.e. 393 p.n.e. 392 p.n.e. 391 p.n.e.
390 p.n.e. 389 p.n.e. 388 p.n.e. 387 p.n.e. 386 p.n.e. 385 p.n.e. 384 p.n.e. 383 p.n.e. 382 p.n.e. 381 p.n.e.
380 p.n.e. 379 p.n.e. 378 p.n.e. 377 p.n.e. 376 p.n.e. 375 p.n.e. 374 p.n.e. 373 p.n.e. 372 p.n.e. 371 p.n.e.
370 p.n.e. 369 p.n.e. 368 p.n.e. 367 p.n.e. 366 p.n.e. 365 p.n.e. 364 p.n.e. 363 p.n.e. 362 p.n.e. 361 p.n.e.
360 p.n.e. 359 p.n.e. 358 p.n.e. 357 p.n.e. 356 p.n.e. 355 p.n.e. 354 p.n.e. 353 p.n.e. 352 p.n.e. 351 p.n.e.
350 p.n.e. 349 p.n.e. 348 p.n.e. 347 p.n.e. 346 p.n.e. 345 p.n.e. 344 p.n.e. 343 p.n.e. 342 p.n.e. 341 p.n.e.
340 p.n.e. 339 p.n.e. 338 p.n.e. 337 p.n.e. 336 p.n.e. 335 p.n.e. 334 p.n.e. 333 p.n.e. 332 p.n.e. 331 p.n.e.
330 p.n.e. 329 p.n.e. 328 p.n.e. 327 p.n.e. 326 p.n.e. 325 p.n.e. 324 p.n.e. 323 p.n.e. 322 p.n.e. 321 p.n.e.
320 p.n.e. 319 p.n.e. 318 p.n.e. 317 p.n.e. 316 p.n.e. 315 p.n.e. 314 p.n.e. 313 p.n.e. 312 p.n.e. 311 p.n.e.
310 p.n.e. 309 p.n.e. 308 p.n.e. 307 p.n.e. 306 p.n.e. 305 p.n.e. 304 p.n.e. 303 p.n.e. 302 p.n.e. 301 p.n.e.

Indie, Republika Indii (w hindi, भारत – trl.: Bhārat wymowa ?/i, Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.

I wojna samnicka – konflikt pomiędzy Republika Rzymskiej a plemionami Samnitów. Rozpoczętą w roku 343 p.n.e. wyprawą wojsk rzymskich do Kampanii na prośbę Kapui, jednakże w wyniku buntu legiony zakończona bez rozstrzygnięcia w roku 341 p.n.e.