I bitwa morska pod Finisterre - Polski Serwis Naukowy

I bitwa u przylądka Finisterre miała miejsce 14 maja 1747 podczas austriackiej wojny sukcesyjnej 1740-1748.

Bitwa stoczona została koło przylądka Finisterre pomiędzy flotą brytyjską złożoną z 15 liniowców (922 działa) dowodzoną przez admirała George'a Ansona znajdującego się na 50-działowym okręcie Centurion (okrętem flagowym był 90-działowy Prince George), a francuskim konwojem liczącym 30 statków i eskortowanym przez eskadrę admirała markiza de La Jonquiere.

Okręt liniowy – nazwa historycznej najsilniejszej klasy okrętów artyleryjskich, wywodząca się od ich taktyki walki w szyku liniowym, w składzie floty liniowej.

Admirał (adm.) – wojskowy stopień oficerski w Polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

La Jonquiere osłaniał konwój francuskich statków handlowych należących do Francuskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (Compagnie française des Indes orientales). Napotkawszy flotę brytyjską rozkazał konwojowi przyspieszyć, a sam z 4 liniowcami, 3 fregatami i 5 dużymi statkami handlowymi (560 dział) stawił czoło flocie Ansona. Podczas pięciogodzinnej bitwy Brytyjczycy zdobyli wszystkie 5 statków handlowych oraz 4 francuskie liniowce i 2 francuskie fregaty. La Jonquiere zdołał ujść jedynie z jedną fregatą. Dzięki stawionemu oporowi reszta statków (prócz dwóch najwolniejszych) zdołała uciec. Francuzi oprócz 7 statków handlowych, 4 liniowców i 2 fregat stracili (nie licząc jeńców) ok. 800 zabitych i rannych. Anglicy stracili 520 zabitych i rannych.

Jacques-Pierre de Taffanel markiz de La Jonquière (ur. 18 kwietnia 1685 koło Albi, zm. 17 marca 1752 w Québecu) – francuski admirał i gubernator generalny Nowej Francji w latach 1749-1752.

Francuska Kompania Wschodnioindyjska (fr. Compagnie des Indes Orientales), to kompania handlowa powstała w roku 1664, w celu konkurowania z Brytyjską Kompanią Wschodnioindyjską i Holenderską Kompanią Wschodnioindyjską. Kompanię została zaplanowana przez Jean Baptiste Colbert i powstała pod patronatem króla Francji Ludwika XIV. Pierwszym generalnym dyrektorem kompanii został François Caron, który wcześniej pracował przez 30 lat dla Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, w tym 20 lat w Japonii. Kompanii nie udało się sponsorować francuskiej kolonii na Madagaskarze, ale z sukcesem założyła na pobliskich wyspach Bourbon i Île-de-France (dzisiejsze wyspy Reunion i Mauritius) porty handlowe. W roku 1719 zaczęła swą działalność w Indiach, ale kompania była bliska bankructwa. Wtedy też doszło do fuzji z Francuską Kompanią Zachodnią założoną w roku 1717 przez Johna Lawa i Francuską Kompanią Afrykańską założoną w XVII w. Od 1720 roku kompania prowadzi działalność pod zmienioną nazwą „Compagnie Perpétuelle des Indes”. Wraz z upadkiem imperium Mogołów, Francja poprzez swą Kompanię Wschodnioindyjską zaczyna brać udział w polityce Indii, broniąc swych interesów, zawierając pakty polityczne z lokalnymi przywódcami w Południowych Indiach. Od roku 1741 Francja, pod patronatem Joseph François Dupleix, prowadzi agresywną politykę przeciw Anglii w Indiach. Kompania zostaje rozwiązana w 1769 roku ze względu na zły stan finansów. Kilka portów handlowych założonych przez Francuską Kompanię Wschodnioindyjską w Indiach, takich jak Pondicherry i Chandernagore, pozostaje jednak w rękach francuskich do roku 1949.

Po tym zwycięstwie Anson został awansowany na wiceadmirała (Vice Admiral) i podniesiony do rangi para Anglii.

Do kolejnej bitwy u przylądka Finisterre doszło w październiku tego samego roku.

Zobacz też

konflikty zbrojne w dziejach ludzkości