I bitwa pod El Alamein - Polski Serwis Naukowy

Mapa ukazująca ważniejsze bitwy w północnej Afryce w latach 1941-1942

I bitwa pod El Alamein – bitwa stoczona w ramach zachodniej kampanii pustynnej w dniach 1-27 lipca 1942 r. między włoskimi wojskami i niemieckimi oddziałami Afrika Korps pod dowództwem Erwina Rommla, a brytyjską 8 Armią dowodzoną przez gen. Claude'a Auchinlecka.

Afrika Korps (pełna nazwa: Deutsches Afrikakorps – DAK) – niemiecki korpus ekspedycyjny utworzony 12 lutego 1941 r. w celu udzielenia wsparcia siłom włoskim w Afryce Północnej pobitym przez Brytyjczyków w wyniku rozpoczętej 7 grudnia 1940 r. operacji Compass. Na czele DAK stanął gen. Erwin Rommel.

Państwa Osi – kraje należące do jednego obozu działań wojennych, walczące przeciw aliantom podczas II wojny światowej. Nazwa "oś" pochodzi od zwyczajowej nazwy nadanej sojuszowi III Rzeszy, Włoch oraz Japonii. W okresie ich największego panowania terytoria państw Osi obejmowały duże części Europy, Azji, Afryki i wysp Oceanu Spokojnego. Mimo tego II wojna światowa zakończyła się całkowitą klęską państw Osi. Podobnie jak u aliantów, liczba państw Osi w czasie wojny zmieniała się – pod koniec wojny znaczna część członków przeszła na stronę sprzymierzonych.

Po porażce w bitwie pod Gazala w czerwcu 1942 r. brytyjska 8 Armia wycofała się z Mersa Matruh na linię Alamein w Egipcie, 60-kilometrową lukę między El Alamein i depresją Al-Kattara na Pustyni Libijskiej.

1 lipca nastąpił atak Afrika Korps. Linie alianckie wytrzymały atak i spowodowały utknięcie oddziałów Osi. 2 lipca Rommel skoncentrował swoje siły na północy, zamierzając obejść El Alamein. Gen. Auchinleck zarządził kontratak na centrum linii przeciwnika, jednak bez rezultatu. Wskutek silnego oporu wojsk alianckich Rommel zdecydował się dokonać przegrupowania i bronić osiągniętych rubieży.

Pustynia Libijska – pustynia we wschodniej części Sahary, w Libii, Egipcie i Sudanie. Dla części położonej na terenie Egiptu używa się także wariantowej nazwy Pustynia Zachodnia.

Sir Claude Auchinleck (ur. 21 czerwca 1884 w Aldershot, zm. 23 marca 1981) – brytyjski generał, od 1946 marszałek polny, noszący pseudonim The Auk (alka), dowódca z okresu II wojny światowej.

Auchinleck zaatakował ponownie 10 lipca w Tel el Eisa na północy, biorąc do niewoli ok. tysiąca jeńców. Po nieudanym kontrataku Niemców brytyjski generał ponownie zaatakował w centrum, staczając dwie kolejne potyczki pod Ruweisat, 14 i 21 lipca. Nie przyniosły one sukcesu, a brak broni pancernej, która nie dotarła na czas do piechoty, spowodował utratę 700 żołnierzy. Pomimo tego 27 lipca przypuszczono dwa kolejne ataki na północ od Tel el Eisa, jednak z niewielkim skutkiem – drugi atak, pod Miterija, okazał się pechowy, gdyż z powodu nieoczyszczenia pól minowych do żołnierzy nie dotarła broń pancerna, która mogła ich skutecznie wesprzeć w obliczu niemieckiego kontrataku.

Bernard Law Montgomery, 1. wicehrabia Montgomery of Alamein, ps. Monty (ur. 17 listopada 1887 w Londynie, zm. 24 marca 1976 w Alton) – brytyjski dowódca wojskowy, marszałek polny British Army.

1 lipca jest 182. (w latach przestępnych 183.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 183 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka.

8 Armia była wyczerpana i Auchinleck rozkazał zakończyć operacje ofensywne i rozpocząć umacnianie linii obronnych, spodziewając się poważniejszej ofensywy niemieckiej.

Bitwa doprowadziła do sytuacji patowej, jednak postępy wojsk Osi na Aleksandrię i Kair zostały zatrzymane. Podjęta przez Rommla w sierpniu kolejna próba obejścia lub przełamania sił alianckich została zniweczona w bitwie pod Alam Halfa, a w październiku wzmocniona 8 Armia, teraz pod dowództwem marszałka Montgomery'ego, ostatecznie pokonała siły Osi w II bitwie pod El Alamein.

Zobacz też

II bitwa pod El Alamein