Pierwsza wojna willmergska miała miejsce w 1656 roku. Wraz z rozwojem reformacji pomiędzy obozami katolików i protestantów w Szwajcarii nastąpił okres stagnacji. W kraju zapanowała nietolerancja, prześladowano nie tylko poszczególne osoby, ale i całe wioski. Religia stała się obowiązkiem państwowym.

W miejscowościach zamieszkanych przez ludność obu wyznań dochodziło do częstych konfliktów. Przyczyną wojny stało się wypędzenie 37 reformatorów z miejscowości Arth nad jeziorem Zug i ukaranie kilku innych śmiercią przez katolickie władze kantonu Schwyz. W obronie prześladowanych współwyznawców wystąpił Zurych. W styczniu 7500 oddział wojska zuryskiego pod wodzą generała Johanna Werdmullera podciągnął pod miasto Rapperswil będące przednim bastionem kantonu Schwyz. Doszło do oblężenia miasta, które trwało kilka tygodni. W tym czasie wojska protestanckie poniosły klęskę pod Villmergen w dniu 24 stycznia, co zmusiło Zurych do odwrotu spod Rapperswil i uznania traktatu pokojowego z katolikami zawartego w dniu 7 marca 1656 - kończącego pierwszą wojnę willmergską.