Ida - imię - Polski Serwis Naukowy

Zobacz hasło Ida w Wikisłowniku

Ida — żeńskie imię germańskie o dyskusyjnej etymologii, notowane w Polsce od 1265 roku w formach Ida i Hida, ze zdrobnieniami Idka, Idźka, Hidka. Stanowi formę skróconą od germańskich imion złożonych z pierwszym członem Id-, takich jak Ideburga bądź Iduberga (człon ów jest związany ze stnord. idh — "działalność", stang. idig — "pilny"), lub też z pierwszym członem Hid- < Hild- ("walka, bitwa"; zanik h w nagłosie wynikałby z wpływów romańskich).

Ida Kamińska (ur. 4 września 1899 w Odessie, zm. 21 maja 1980 w Nowym Jorku) – polska aktorka teatralna i filmowa oraz reżyser żydowskiego pochodzenia, jedna z największych aktorek w historii żydowskiej sceny teatralnej. W latach 1949-1953 dyrektor Teatru Żydowskiego w Łodzi, w latach 1953-1955 Teatru Żydowskiego we Wrocławiu i następnie w latach 1955-1968 Teatru Żydowskiego w Warszawie.

Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).

Nazwa osobowa Ida bywa wywodzona także ze stsas. idis, stwniem. itis — "istota kobiecości" (tłumaczone też jako "wieszczka, jasnowidząca"), por. także angsas. ides i stnord. dis — "kobieta, dziewica". Trzecią hipotezą jest pochodzenie Idy od imion dwuczłonowych, u których podstawą do skrócenia stawał się człon drugi, takich jak Adelajda. Kolejnym wyjaśnieniem jest związek ze stang. pierwszym członem imion złożonych Ead- (por. Edward, Edyta) — w takim razie Ida oznaczałaby "ciesząca się pomyślnością, bogata, błogosławiona".

Bł. Ida (Iduberga) z Nivelles (ur. 1197/1199, zm. 11 grudnia 1231) - mistyczka chrześcijańska. O jej życiu opowiada dzieło Vita Idae Nivellenis napisane pod koniec XIII wieku. Pochodziła z ubogiej kupieckiej rodziny. By nie zostać wydaną za mąż uciekła z domu znajdując schronienie u beginek. Około 1213 roku została oblatką przy klasztorze cystersek w Kerkom. Kiedy wspólnotę tę przeniesiono do Rameii w Brabancji Ida z Nijvel złożyła w 1216 roku śluby zakonne. Trzy lata później zachorowała, ale wkrótce została uzdrowiona. Ciche i samotne życie, które wiodła wypełniała głęboka przyjaźń z Idą z Leeuw i Beatrijs z Nazaretu. Ida z Nijvel miała doznawać silnych objawień mistycznych (miała mieć m.in. bożonarodzeniową wizję Dzieciątka Jezus, który ukazał jej się w Hostii.

Ida Noddack, imię i nazwisko panieńskie Eva Tacke (ur. 25 lutego 1896 w Wesel - zm. 24 września 1978 w Bad Neuenahr) - chemik niemiecki, żona Waltera Noddacka.

Forma Ita stanowi oboczną formę Idy, jakkolwiek może także być zdrobnieniem od Judyty.

Ida imieniny obchodzi

15 stycznia, jako wspomnienie św. Ity Irlandzkiej,

13 kwietnia, jako wspomnienie bł. Idy z Boulogne oraz bł. Idy z Leuven,

8 maja, jako wspomnienie św. Idubergi (Idy, Itty) z Nivelles,

4 września, jako wspomnienie św. Idy z Herzfeldu, wnuczki Karola Młota,

29 października, jako wspomnienie bł. Idy z Leeuw

Znane osoby noszące imię Ida

Ida (zm. 1060) — opatka w Kolonii

Ida z Nivelles (zm. 1231) - błogosławiona cysterka (wspomnienie 12 grudnia)

Ida Bauer — pacjentka Zygmunta Freuda

Ida Blom — norweska historyk

Ida Corr — duńska wokalistka

Ida Czaja — recytatorka kaszubska

Ida Fink — polskojęzyczna pisarka żydowskiego pochodzenia

Ida Haendel — światowej sławy polska skrzypaczka żydowskiego pochodzenia

Ida Ingemarsdotter — szwedzka biegaczka narciarska

Ida Kamińska — polska aktorka teatralna i filmowa oraz reżyser żydowskiego pochodzenia

Ida Kurcz — polska psycholog

Ida Lupino — aktorka, reżyserka i scenarzystka angielska

Ida Łotocka-Huelle — polska malarka

Ida McKinley — pierwsza dama Stanów Zjednoczonych (1897-1901) jako żona prezydenta Williama McKinley'a

Ida Mett — działaczka i autorka anarchistyczna

Ida Noddack — chemiczka i odkrywczyni niemiecka

Ida Nowakowska — polska aktorka filmowa i musicalowa, tancerka

Ida von Reinsberg-Düringsfeld — niemiecka pisarka

Ida Schöpfer — była szwajcarska narciarka alpejska

Ida Wettyn (ur. 1031/1035 — zm. po 1061) — księżna czeska z dynastii Wettynów, żona księcia Spycigniewa II

Ida Zimmermann — polska esperantystka żydowskiego pochodzenia

Postacie fikcyjne noszące imię Ida

Ida Borejko — tytułowa bohaterka Idy sierpniowej Małgorzaty Musierowicz

Ida Greenberg — bohaterka serialu Gotowe na wszystko

Ida Jungman - bohaterka powieści "Buddenbrookowie" Tomasza Manna

Zobacz też

243 Ida — planetoida

Ida — nazwa odnosząca się do dwóch gór w starożytnym świecie greckim

Przypisy

↑ Jan Grzenia, Słownik imion, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2002, ISBN 83-01-13741-X
M. Malec (red.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 2, Kraków 1995, ISBN 83-85579-68-0
↑ Z. Klimek (opr.), Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych, t. 5, Kraków 1997, ISBN 83-85579-14-1
Ida i Ita na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
↑ Fros H., Sowa F., Księga imion i świętych, t. 3, Kraków 1998, ISBN 83-7097-464-3
Heiligenlaxikon (niem.)