Płuco (łac. pulmo) - pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy kręgowców oddychających powietrzem atmosferycznym. Do kręgowców tych zaliczane są też - prócz płazów, gadów, ptaków i ssaków - ryby dwudyszne, które w niesprzyjających warunkach atmosferycznych oddychają pojedynczym, workowatym płucem, powstałym z przekształconego pęcherza pławnego. W ciągu rozwoju rodowego kręgowców z przedniego odcinka jelita powstają dwa różne narządy oddechowe – płuca i skrzela. U ryb ulegają degeneracji płuca (z wyjątkiem wspomnianych już ryb dwudysznych), a u zwierząt lądowych - skrzela. Przypuszczalnie płuca pochodzą z aparatu hydrostatycznego podobnego do pęcherza pławnego ryb (według niektórych pęcherz pławny ryb jest zdegenerowanym płucem). Występują jednak wątpliwości, gdyż pęcherz pławny powstaje po stronie tylnej (grzbietowej) cewy jelitowej, płuca natomiast po stronie przedniej (brzusznej). Bez wątpienia można jednak powiedzieć, że wykształcenie płuc zostało wywołane przez wzmożone zapotrzebowanie na tlen zwierząt lądowych. Również ich rozwój (coraz silniejsze fałdowanie) ma ścisłe powiązanie z zapotrzebowaniami energetycznymi organizmów (zwiększeniem tempa metabolizmu). Listkiem zarodkowym, z którego powstają płuca jest endoderma.

Śródmiąższowa choroba płuc z zapaleniem oskrzelików oddechowych (ang. respiratory bronchiolitis associated interstitial lung desease, RB-ILD) – rzadka choroba zaliczana do idiopatycznych śródmiąższowych zapaleń płuc, występująca u osób palących, najczęściej w wieku 30-50 lat. Choroba może przebiegać bezobjawowo, czasem stwierdza się palce pałeczkowate. W badaniach czynności płuc (np. spirometria) stwierdza się obturację oskrzeli i cechy restrykcji tkanki płucnej. W badaniu rentgenowskim klatki piersiowej stwierdza się zmiany o charakterze "mlecznego szkła" (nieznaczne zacienienie obszaru płuc z widocznym rysunkiem naczyń krwionośnych) i pogrubienie ścian oskrzeli. W badaniu tomokomputerowym widoczne są podobne zmiany obejmujące całe płuca oraz drobne guzki. W diagnostyce wykorzystuje się również badanie histopatologiczne tkanki pobranej w czasie biopsji płuca. Choroba ustępuje zwykle samoistnie po zaprzestaniu palenia tytoniu.

Kryptogenne organizujące się zapalenie płuc (ang. cryptogenic organizing pneumonia, COP) – rzadka choroba zaliczana do idiopatycznych śródmiąższowych zapaleń płuc, nazywana również idiopatycznym zarostowym zapaleniem oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc (ang. bronchiolitis obliterans organizing pneumonia, BOOP). Choroba występuje najczęściej u dorosłych w wieku 40-50 lat, rzadko pojawia się u dzieci. W 40% przypadków początek objawów jest ostry, stwierdza się kaszel, duszność, gorączkę, upośledzenie apetytu, spadek masy ciała, złą tolerancję wysiłku. W badaniu przedmiotowym podczas osłuchiwania stetoskopem stwierdza się trzeszczenia nad płucami. W badaniu rentgenowskim klatki piersiowej stwierdza się zacienienia plamiste. W badaniu tomokomputerowym widoczne są plamiste zmiany o charakterze "mlecznego szkła" (nieznaczne zacienienie obszaru płuc z widocznym rysunkiem naczyń krwionośnych) oraz guzki. Zmiany pojawiają się wokół oskrzeli i pod opłucną, mogą zmieniać lokalizację. W diagnostyce wykorzystuje się również badanie histopatologiczne tkanki pobranej w czasie biopsji płuca. W leczeniu stosuje się długotrwałą terapię kortykosteroidami. W około 65% przypadków choroba ulega całkowitemu wyleczeniu, natomiast w 10-15% przechodzi w formę przewlekłą, nawet u osób poddanych terapii.

Spirometria – rodzaj badania medycznego, podczas którego mierzy się objętości i pojemności płuc oraz przepływy powietrza znajdującego się w płucach i oskrzelach w różnych fazach cyklu oddechowego. Spirometria ma na celu określenie rezerw wentylacyjnych układu oddechowego. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzenia zwanego spirometrem.