Ignacy Fonberg - Polski Serwis Naukowy

Ignacy Fonberg

Ignacy Fonberg (ur. 1 lutego 1801 w Bielsku Podlaskim, zm. 23 października 1891 w Kijowie) - polski chemik i doktor nauk medycznych.

Pochodzenie

Ród Fonbergów wywodził się z Warmii i należał do klasy rzemieślniczej. Dziadek Ignacego trafił do Grodna w XVIII za sprawą podskarbiego nadwornego litewskiego Antoniego Tyzenhauza, który tworzył tam fabryki. Następnie rodzina osiadła w Białymstoku. Ojciec Ignacego był fabrykantem powozów i wyrobów żelaznych w Bielsku Podlaskim.

Profesor (z łac. professor) – tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym lub tytuł zwyczajowy honorowy nadawany nauczycielom szkolnictwa podstawowego, gimnazjalnego oraz ponadgimnazjalnego, a także stanowisko nauczycieli akademickich.

Warmia lub Warmija (pruskie Wormjan – czerwona ziemia, warm. Warńija, mazur. Warmzia, łac. Varmia, Warmia, niem. Ermland lub Ermeland) – kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historycznej Warmii to czerwień i biel. Powierzchnia Warmii wynosi 4249 km².

Edukacja

Uczył się w polsko-niemieckiej szkole powszechnej, w 1817 roku kończył gimnazjum w Białymstoku. Studia odbył na wydziale matematyczno-fizycznym Uniwersytetu Wileńskiego. W tym czasie należał do wileńskiego Towarzystwa Szubrawców. W roku 1822 zastąpił na uczelni Jędrzeja Śniadeckiego, rozpoczynając pracę naukowa i pedagogiczną. W roku 1826 otrzymał nominację na adiunkta, trzy lata później na profesora nadzwyczajnego. Po zlikwidowaniu Uniwersytetu Wileńskiego, został profesorem Akademii Medyczno-Chirurgicznej.

Adiunkt (łac. adiunctus – dołączony) – stanowisko w szkołach wyższych i placówkach naukowo-badawczych dla pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych posiadających stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego. W przeciwieństwie do samodzielnych pracowników nauki określani są czasem mianem pomocniczych pracowników nauki. Na niektórych polskich uczelniach jest przyjętym zwyczajem, że po obronieniu habilitacji naukowiec uzyskuje stanowisko profesora, jednak na wielu (zwłaszcza państwowych) uczelniach nie jest to automatyczne i zależy bardziej zarówno od polityki wydziału, jak i dostępności etatów (finansowania).

Szpital Wolski im. dr Anny Gostyńskiej. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej – szpital w Warszawie mieszczący się przy ul. Kasprzaka 17 na Woli.

Kariera naukowa

W 1842 roku został przeniesiony wraz z innymi kolegami na wydział lekarski do Kijowa na tamtejszy Uniwersytet. Stał się sławny dzięki organizowaniu otwartych wykładów publicznych, na których popularyzował nauki przyrodnicze, kursy dla lekarzy, farmaceutów i biologów.

Białystok (białorus. Беласток, ros. Белосток, lit. Balstogė, esp. Bjalistoko, jid. ביאַליסטאָק) – miasto wojewódzkie w północno-wschodniej Polsce, w Nizinie Północnopodlaskiej leżące nad rzeką Białą. Jest miastem na prawach powiatu, stolicą województwa podlaskiego i siedzibą władz ziemskiego powiatu białostockiego.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

W roku 1854 otrzymał najwyższy stopień naukowy - profesora zwyczajnego.

Dzięki zdobytej wiedzy z dziedziny chemii starał się ją wykorzystać w procesach technologicznych i produkcyjnych. Główne prace naukowe: "Wykład teorii gorzenia" (1821), "Słownik wyrazów chemicznych" (1825), "Chemia z zastosowaniem do sztuki i rzemiosł" (wyd. 1827-1829, 3 tomy), "Wykład nomenklatury Berzeliusza" (1828), "Wiadomość o cholerze i o sposobach oczyszczania powietrza w czasie panującej zarazy" (1830).

Towarzystwo Szubrawców – stowarzyszenie moralne zorganizowane na podobieństwo masonerii, działające w latach 1817-1822 w Wilnie, a następnie 1899-1914.

Uniwersytet Wileński (lit. Vilniaus universitetas) – państwowy uniwersytet w Wilnie, założony w 1579 przez Stefana Batorego jako Akademia i Uniwersytet Wileński, w latach 1919–1939 Uniwersytet Stefana Batorego; trzeci najstarszy uniwersytet na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów i jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie Wschodniej, współcześnie największy uniwersytet litewski.

Rodzina

Jego żoną była Maria z domu Zawadzka, córką Józefa Zawadzkiego, znanego księgarza i wydawcy wileńskiego (m.in. publikował dzieła Adama Mickiewicza). Mieli trzech synów: Mateusza, znanego lekarza ze Szpitala Wolskiego w Warszawie, Włodzimierza i Emeryka.

Wybrane publikacje

Słownik wyrazow chemicznych, Wilno, 1825.

Przypisy

http://www.viamedica.pl/gazety/gazetaS/darmowy_pdf.phtml?indeks=1&indeks_art=14

Źródła

Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934-1939)

Z historii chemii - Prof. Ignacy Fonberg w 200 rocznicę urodzin, "Przemysł Chemiczny", 2001, nr 12

Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego (1924-1927)

Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1962-1969)

Linki zewnętrzne

Prace Ignacego Fonberga dostępne w Sieci (Katalog HINT)