Iguanodon - Polski Serwis Naukowy

Iguanodon (Iguana + odon = legwan + ząb, czyli ząb legwana) – rodzaj dużego roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy ornitopodów. Żył w epoce wczesnej kredy na terenie współczesnej Europy.

Opis

Iguanodon miał dziób służący do zrywania części roślin. Tylne zęby policzkowe iguanodona były szerokie i płaskie podobnie jak u dzisiejszych zwierząt roślinożernych. Służyły mu one do rozdrabniania pokarmu roślinnego. Palce u stóp iguanodona były zakończone dużymi, tępo zakończonymi pazurami w kształcie kopyt, na których opierał się w trakcie żerowania. Dorosłe osobniki chodziły na czterech nogach, młode poruszały się natomiast na kończynach tylnych, lecz gdy dorosły osobnik uciekał lub chciał dosięgnąć czegoś, wstawał na dwie tylne łapy. Żył on na bagnach i podmokłych terenach. Żywił się głównie nisko rosnącymi paprociami i sagowcami oraz liśćmi palm i drzew.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Tyranozaur (Tyrannosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów. Jedynym gatunkiem z tego rodzaju, którego istnienie zostało potwierdzone i który jest zarazem jednym z najbardziej znanych dinozaurów na świecie, jest Tyrannosaurus rex.

Iguanodon miał bardzo specyficznie zbudowane dłonie o trzech szerokich palcach zakończonych podobnymi do kopyt pazurami. Zamiast kciuka posiadał bardzo ostry kolec, najprawdopodobniej używany do obrony przed drapieżnikami. Iguanodon prawdopodobnie mógł ruszać kciukiem na boki i broniąc się wbijał kolec w ciało napastnika, zadając mu dotkliwe rany. Piąty palec był długi i giętki, trzymany pod kątem do nadgarstka, prawdopodobnie służył iguanodonowi do zginania gałęzi drzew podczas żerowania.

Dakotadon – rodzaj ornitopoda z grupy Iguanodontia żyjącego we wczesnej kredzie. Jest znany z niekompletnej czaszki odkrytej w datowanych na barrem osadach formacji Lakota w Dakocie Południowej. Pierwotnie został opisany jako Iguanodon lakotaensis przez Davida Weishampela i Philipa Bjorka w 1989. Jego status taksonomiczny był kontrowersyjny. Niektórzy badacze sugerowali, że „Iguanodon” lakotaensis był bardziej bazalny niż Iguanodon bernissartensis i bliżej spokrewniony z teiofytalią, jednak David B. Norman uznał, że jest synonimem I. bernissartensis. Gregory Paul, badający iguanodonty, przypisał „I.” lakotaensis do osobnego rodzaju Dakotadon w 2008.
Dinozaury ptasiomiedniczne (Ornithischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy była podobna do budowy miednicy u ptaków, gdzie część kości łonowej biegnie ukośnie do tyłu, równolegle do kości kulszowej czyli inaczej niż u innych gadów.

Cechy gatunku

Wymiary średnie

Długość: 8–10 m

Masa: ok. 4 t

Występowanie

Miejsce:

Europa: Belgia, Anglia, być może również Niemcy

Czas: pomiędzy hoterywem a aptem (wczesna kreda)

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Hypselospinus – rodzaj ornitopoda z grupy iguanodontów (Iguanodontia) żyjącego we wczesnej kredzie na obecnych terenach Europy. Gatunkiem typowym jest H. fittoni, opisany w 1889 roku przez Richarda Lydekkera na podstawie trzech niekompletnych czaszek oraz kości szczęk odkrytych w osadach grupy Wealden w hrabstwie East Sussex w Wielkiej Brytanii. Początkowo Lydekker zaliczył ten gatunek do rodzaju Iguanodon, jednak zostało to zakwestionowane przez późniejszych autorów, m.in. Paula oraz Naisha i Martilla, według których I. fittoni nie jest blisko spokrewniony z Iguanodon bernissartensis, będącym gatunkiem typowym rodzaju, a tym samym nienależący do tego samego rodzaju. Paul uznał I. fittoni za Ornithopoda incertae sedis, stwierdzając, że status tego gatunku nie jest w pełni jasny. W 2010 roku David B. Norman ukuł dla niego nową nazwę rodzajową Hypselospinus.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Barilium – rodzaj ornitopoda z grupy iguanodontów (Iguanodontia) żyjącego we wczesnej kredzie na obecnych terenach Europy. Gatunkiem typowym jest B. dawsoni, opisany w 1888 roku przez Richarda Lydekkera na podstawie dwóch niekompletnych szkieletów odkrytych w osadach grupy Wealden w hrabstwie East Sussex w Wielkiej Brytanii. Zostały one zebrane przez C. Dawsona, którego honoruje nazwa gatunkowa. Początkowo Lydekker zaliczył ten gatunek do rodzaju Iguanodon, jednak zostało to zakwestionowane przez późniejszych autorów, m.in. Paula oraz Naisha i Martilla, według których I. dawsoni nie jest blisko spokrewniony z Iguanodon bernissartensis, będącym gatunkiem typowym rodzaju, a tym samym nienależący do tego samego rodzaju. Paul uznał I. dawsoni za Ornithopoda incertae sedis, stwierdzając, że status tego gatunku nie jest w pełni jasny. W 2010 roku David B. Norman ukuł dla niego nową nazwę rodzajową Barilium.

Gideon Algernon Mantell (ur. 3 lutego 1790, zm. 10 listopada 1852) – angielski lekarz, geolog i paleontolog. Odkrywca pierwszej skamieniałości pochodzącej od dinozaura, którym był kciuk iguanodona (1822), który na początku został zidentyfikowany jako ząb, bądź kolec na nosie - tak jak u dzisiejszych nosorożców.

Paprocie, paprociowe (Polypodiopsida Cronquist) – klasa paprotników. Obecnie na świecie występuje około 10 000 gatunków paproci, co jest liczbą małą w porównaniu do ich prehistorycznej różnorodności (jak się przypuszcza istniało wtedy około milion gatunków).

Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

Wędrówki z dinozaurami (ang. Walking with Dinosaurs) – paradokumentalny serial telewizyjny, wyprodukowany przez telewizję BBC i po raz pierwszy emitowany w Wielkiej Brytanii w 1999 r., z Kennethem Branaghem jako narratorem. W Polsce serial był po raz pierwszy emitowany w roku 2000 w Programie Drugim Telewizji Polskiej; konsultantem naukowym wersji polskiej był Karol Sabath, a lektorami – Maciej Gudowski i Janusz Szydłowski.