Ilirowie - Polski Serwis Naukowy

Zasięg osadnictwa Ilirów przed podbojem rzymskim

Ilirowie – starożytny lud indoeuropejski zamieszkujący u schyłku epoki brązu i we wczesnej epoce żelaza (głównie w okresie halsztackim) zachodnie Bałkany, dokładniej tereny między wschodnim wybrzeżem Morza Adriatyckiego a środkowym Dunajem oraz obszary wschodnich Alp. Od V wieku p.n.e. organizowali liczne państewka plemienne (m.in. Dardanowie, Autariaci, Dalmaci, Liburnowie ) na czele których stali książęta.

Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).

Słowianie – kryterium lingwistyczne, ogół ludności posługującej się językami słowiańskimi, oraz kulturowe, podobne zwyczaje, obrzędy, wierzenia. Najliczniejsza indoeuropejska grupa ludnościowa w Europie, zamieszkująca wschodnią, środkową oraz południową część tego kontynentu, a także północną część Azji.

Na przełomie II i I wieku p.n.e. zostali podbici przez Rzymian i włączeni w skład prowincji Iliria. W przekazach z tamtego okresu zachowały się świadectwa, że byli oni sprawnymi najemnikami, służącymi zarówno w armii rzymskiej, jak i w armiach greckich.

Od VI wieku n.e. obszary Ilirów zasiedlała ludność słowiańska. Potomkami niezromanizowanych Ilirów są najprawdopodobniej współcześni Albańczycy. Potomkami Ilirów zromanizowanych prawdopodobnie są Wołosi.

Indoeuropejczycy – umowna nazwa grupy ludów, posługujących się językami indoeuropejskimi – pochodzącymi wedle językoznawców od wspólnego praindoeuropejskiego korzenia. Dawniej wszystkich Indoeuropejczyków nazywano Ariami, obecnie nazwa ta jest używana jedynie w odniesieniu do ludów indoirańskich.

Autariaci (gr.: Αὐταριάται, Aútariátai) – starożytne plemię iliryjskie zamieszkujące tereny między terytoriami Ardiajów i Triballów, a na północy graniczące z Pajonią i leżące blisko Dardanów. Mieszkali na terytorium obecnej środkowej Bośni.

Przypisy

Praca zbiorowa pod redakcją naukową Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat od okresu cywilizacji klasycznych, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ss. 457, ISBN 83-85719-84-9.
(ang.)Encyclopædia Britannica o hipotezach nt. pochodzenia Albańczyków