Imbirowate - Polski Serwis Naukowy

Imbirowate (Zingiberaceae Lindl.) – rodzina roślin wieloletnich z rzędu imbirowców. Liczy ok. 1300 gatunków, występujących głównie w strefie tropikalnej Azji. Mniej licznie w Australii i Ameryce Południowej.

Charakterystyka

Korzeń Kłącze, zazwyczaj obfitujące w olejki eteryczne, co warunkuje ich wykorzstanie jako przypraw korzennych i środków leczniczych. Łodyga Krótka, ulistniona dwurzędowo. Liście O pochwiastej nasadzie i języczku. Kwiaty Zwykle duże i efektowne, grzbieciste, o zielonkawym, zrosłodziałkowym kielichu i barwnej koronie z trzema łatkami. Z sześciu pręcików funkcjonuje tylko jeden, dwa inne pręciki wewnętrznego okółka wykształcają się płatkowato i są zrośniete w warżkę (labellum). Słupek jeden, dolny. Owoc Torebka lub jagoda.

Systematyka

Pozycja i podział rodziny w systemie APG II (2003) i APweb (2001...)

Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd imbirowce (Zingiberales), rodzina imbirowate (Zingiberaceae). Rodzina stanowi klad siostrzany rodziny Costaceae:

Korzeń (łac. radix) – część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i substancje odżywcze (sole mineralne), utrzymuje rośliny na podłożu i służy do gromadzenia substancji zapasowych. Występuje niemal u wszystkich roślin naczyniowych, nieobecny jest jedynie u posiadających chwytniki psylotowych i niektórych roślin, u których korzeń zanikł wtórnie (np. u pływaczy i wolffii bezkorzeniowej). Rośliny zakorzenione są zwykle w glebie, u epifitów wykształcają się korzenie powietrzne, u hydrofitów korzenie zanurzone.

Borneo – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej. Największa wyspa Archipelagu Malajskiego, trzecia pod względem wielkości na świecie po Grenlandii i Nowej Gwinei. Jedna z Wielkich Wysp Sundajskich.

W obrębie rodziny wyróżnia się cztery podrodziny:

Podział i wykaz rodzajów:

Podrodzina Siphonochiloideae W. J. Kress – zawiera jeden rodzaj Siphonochilus z 15 gatunkami występującymi w Afryce i na Madagaskarze.

Podrodzina Tamijioideae W. J. Kress – jeden monotypowy rodzaj z gatunkiem Tamijia flagellaris występującym na Borneo.

Podrodzina Alpinioideae Link (syn. Alpiniaceae Rudolphi, Amomaceae Jaume Saint-Hilaire) – obejmuje 21 rodzajów (grupowanych w dwóch plemionach: Alpinieae i Riedelieae) występujących w tropikach południowo-wschodniej Azji i Australii, w jednym wypadku (rodzaj Renealmia) także w Afryce i Ameryce Południowej. Rodzaje najliczniejsze w gatunki: Alpinia (200), Amomum (150), Renealmia (75), Etlingera (70), Riedelia (60), Aframomum (50), Hornstedia (50).

Plemię Alpinieae:

Aframomum K.Schum.

Alpinia Roxb.

Amomum Roxb.

Aulotandra Gagnep.

Cyphostigma Bentham

Elettaria Maton

Elettariopsis Baker

Etlingera Giseke

Geocharis (K.Schum.) Ridl.

Hornstedtia Retz.

Leptosolena C.Presl

Plagiostachys Ridl.

Renealmia L.f.

Siliquamomum Baillon

Vanoverberghia Merr.

Plemię Riedelieae:

Burbigdea Hook.f.

Pleuranthodium (K.Schum.) R.M.Sm.

Riedelia Oliv.

Podrodzina Zingiberoideae Hasskarl – należy tu 29 rodzajów, których zasięg obejmuje południowo-wschodnią Azję i Australię. Najliczniejsze w gatunki są rodzaje: Globba (100), Zingiber (100), Boesenbergia (60), Hedychium (50).

Plemię Globbeae:

Globba L.

Mantisia Sims

Gagnepainia K.Schum.

Hemiorchis Kurz

Plemię Zingibereae

Boesenbergia Kuntze

Camptandra Ridl.

Caulokaempferia K.Larsen

Cautleya (Bentham) Hook.f.

Curcuma L. – ostryż

Curcumorpha A.S.Rao & D.M.Verma

Haniffia Holttum

Haplochorema K.Schum.

Hedychium J.Konig

Hitchenia Wall.

Kaempferia L.

Nanochilus K.Schum.

Paracautleya R.M.Sm.

Parakaempferia A.S.Rao & D.M.Verma

Pommereschea Wittm.

Rhynchanthus Hook.f.

Roscoea Sm.

Scaphochlamys Baker

Stadiochilus R.M.Sm.

Stahlianthus Kuntze

Zingiber Boehm. – imbir

Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa imbirowe (Zingiberidae Cronquist), nadrząd Zingiberanae Takht. ex Reveal, rząd imbirowce (Zingiberales Griseb.), rodzina imbirowate (Zingiberaceae Lindl.).

Korona (łac. corolla, ang. corolla) – element kwiatu składający się z okółka barwnych płatków korony (petala), które stanowią powabnię dla owadów, lub innych zwierząt zapylających kwiaty. Korona stanowi wewnętrzną część okwiatu.

Owoc (łac. fructus) - w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

Przypisy

↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-18].
Royal Botanic Gardens, Kew: List of genera in family ZINGIBERACEAE (ang.). Vascular Plant Families and Genera. [dostęp 2009-06-18].
Crescent Bloom: Zingiberaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-06-18].