Impact factor - Polski Serwis Naukowy

Impact factor (IF) – w tłumaczeniu „Miara oddziaływania” – to wskaźnik prestiżu i siły oddziaływania czasopism naukowych, ustalany przez Instytut Filadelfijski (Institute of Scientific Information, obecnie części koncernu wydawniczego Thomson), na podstawie prowadzonego przez ten instytut indeksu cytowań publikacji naukowych.

Czasopismo naukowe – rodzaj czasopisma, w którym są drukowane publikacje naukowe. Współcześnie szacuje się, że na świecie jest wydawanych nie mniej niż 54 tys. czasopism naukowych, w których pojawia się nie mniej niż milion artykułów rocznie.
Scopus to naukowa baza danych, prowadzona przez wydawnictwo Elsevier, zawierająca abstrakty (streszczenia) artykułów z 16 000 czasopism naukowych z dziedziny nauk przyrodniczych, inżynieryjnych, medycznych oraz społecznych. Została ona utworzona na bazie wirtualnej biblioteki o nazwie ScienceDirect.

Zasady ustalania IF

Autorzy niemal każdej publikacji naukowej mają zwyczaj odnosić się w ich tekście do innych, wcześniejszych publikacji na podobny temat. Obowiązkiem każdego autora jest robić to w sposób jawny – tzn. tworzyć w tekście publikacji odnośniki do cytowanych prac i umieszczać ich listę – zwykle na końcu swojego tekstu.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – urząd utworzony 5 maja 2006 r. do obsługi Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego kieruje działami administracji rządowej „nauka” i „szkolnictwo wyższe” oraz jest dysponentem budżetu na badania naukowe finansowane przez państwo. Przy ministrze działała Rada Nauki, powołana w miejsce zlikwidowanego w 2005 Komitetu Badań Naukowych. Siedziba ministerstwa mieści się w Warszawie, przy ulicy Wspólnej 1/3.
Europejskie Stowarzyszenie Redaktorów Naukowych, czyli European Association of Science Editors (EASE) jest niedochodową organizacją, skupiającą ludzi zainteresowanych redagowaniem tekstów naukowych oraz komunikacją naukową, czyli szeroko pojętym porozumiewaniem się w nauce. EASE zostało założone w 1982 r. we Francji i obecnie ma ok. 500 członków pochodzących z wielu krajów, o różnym wykształceniu i doświadczeniu zawodowym.

Zazwyczaj jest tak, że jeśli dana publikacja wnosi coś istotnego do nauki to jest też często cytowana przez autorów innych publikacji. Stąd, liczba cytowań danej publikacji jest dobrą miarą jej wartości. Rozciągając ten tok rozumowania na czasopisma, można logicznie uznać, że średnia liczba cytowań wszystkich artykułów, które się w danym czasopiśmie ukazały jest dobrą miarą prestiżu i siły oddziaływania tego czasopisma.

Lista czasopism punktowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego – lista czasopism naukowych, które są uwzględniane przy ocenie parametrycznej jednostek naukowych (uczelni, jednostek badawczo-rozwojowych) finansowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (a wcześniej jego poprzedników, czyli Ministerstwo Nauki i Informatyzacji oraz Komitet Badań Naukowych). W ocenie tej uwzględniany jest dorobek naukowy jednostki m.in. na podstawie liczby punktów przyznanych publikacjom, których autorami są pracownicy danej jednostki. Lista ta początkowo opierała się głównie na tzw. liście filadelfijskiej, uwzględniając przede wszystkim anglojęzyczne czasopisma o szerokim zasięgu międzynarodowym i wysokim prestiżu. Czasopisma, w których publikowane są artykuły w pozostałych językach (w tym polskim) i o zasięgu krajowym, początkowo były stosunkowo nielicznie reprezentowane, zwłaszcza w przypadku pism z zakresu nauk matematyczno-przyrodniczych. Z czasem wykaz pism wyróżnionych rozszerzał się w miarę zgłaszania przez środowisko naukowe KBN-owi i ministerstwu kolejnych propozycji. Ustalił się podział na listę A (zbliżoną do listy filadelfijskiej) i listę B. Lista z roku 2010 liczy 8610 czasopism wyróżnionych w bazie Journal Citation Reports (JCR), posiadających Impact factor, i 1788 pozostałych (głównie polskich).
Illinois – stan w USA położony na środkowym wschodzie kraju (Mid East), mieszka tu największe skupisko Polonii (ponad 1 mln osób[potrzebne źródło]).

Na tej właśnie zasadzie jest oparty wskaźnik impact factor. Wskaźnik ten jest tworzony w oparciu o indeks cytowań publikacji naukowych tworzony na bieżąco przez Instytut Filadelfijski. Indeks ten jest tworzony poprzez gromadzenie wszystkich cytowań, wszystkich publikacji, które ukazały się w wybranych przez Instytut Filadelfijski czasopismach naukowych. Indeks ten nie obejmuje wszystkich czasopism tego rodzaju wydawanych na całym świecie, gdyż tworzenie takiego indeksu byłoby zadaniem niewykonalnym technicznie. Indeksowane przez Instytut Filadelfijski czasopisma są wybierane na podstawie tzw. Prawa Bradforda, które głosi, że w każdej dziedzinie naukowej istnieje pewna, niezbyt liczna grupa czasopism (rzędu od 5 do 30), w których ukazuje się 99% wszystkich naprawdę istotnych dla danej dziedziny publikacji, a pozostałe czasopisma można uznać za całkowicie drugorzędne. Lista czasopism indeksowanych przez Instytut Filadelfijski obejmuje ok. 7000 pozycji i liczba ta nie zmienia się zbytnio od ok. 10 lat. Co roku pewna część czasopism jest z tej listy usuwana (gdy IF dla danego czasopisma spada poniżej 0.1) a inne są w to miejsce przyjmowane.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.
Institute of Scientific Information (ISI) zwany popularnie Instytutem Filadelfijskim - to komercyjna instytucja naukowa, będąca częścią Thomson Reuters Corporation, z siedzibą w Filadelfii (USA), która zajmuje się gromadzeniem, przetwarzaniem i udostępnianiem różnego rodzaju naukowych baz danych tworzonych na podstawie ogólnodostępnych danych, takich jak czasopisma naukowe, książki, patenty i wydawnictwa konferencyjne.

IF jest ustalane wg wzoru: IF= B/C

gdzie B – to łączna lista cytowań które nastąpiły w danym roku kalendarzowym, odejmując od tej liczby autocytowania – czyli cytowanie publikacji autora w jego publikacjach. C – to liczba wszystkich publikacji, które ukazały się w danym czasopiśmie, w ciągu ostatnich dwóch lat.

Jeśli np.: chcemy obliczyć IF dla czasopisma X w roku 2002, to zliczamy wszystkie cytowania które nastąpiły w roku 2002 wszystkich publikacji tego czasopisma z lat 2000-2001 a następnie dzielimy liczbę tych cytowań przez liczbę publikacji analizowanego czasopisma, które ukazały się w nim w latach 2000-2001. Inaczej, można powiedzieć, że jeśli dla czasopisma X IF w roku 2002 wynosił np.: 5 – to znaczy, że każda publikacja, która ukazała się w tym czasopiśmie w latach 2000-2001 była w roku 2002 średnio 5 razy cytowana przez autorów innych publikacji z listy Instytutu Filadelfijskiego.

Nature – jedno z najstarszych i najbardziej prestiżowych . Aktualnie wydawcą „Nature” jest firma Nature Publishing Group, należąca do brytyjskiego wydawnictwa Macmillan Publishers. Oprócz „Nature” wydaje ona także miesięczniki naukowe, prowadzi serwis internetowy news@nature.com oraz serwis rekrutacyjny Nature Jobs.
Lista filadelfijska (ISI Master Journal List) – lista naukowych czasopism opracowana i aktualizowana przez Institute for Scientific Information. Lista zawiera tytuły czasopism, które przeszły proces oceny i są uwzględniane przez bazy ISI. Termin ten często jest błędnie używany na określenie listy czasopism, które mają obliczony wskaźnik Impact Factor (IF). Wartości IF podawane są raz do roku w bazie Journal Citation Reports (JCR) produkowanej przez ISI.

Lista IF z danego roku wszystkich czasopism uwzględnianych przez Instytut Filadelfijski jest publikowana w Journal Citation Reports wydawanym przez ten Instytut. W wydawnictwie tym, oprócz listy IF są też publikowane wykresy dynamiki zmian IF, a także listy innych wskaźników (np.: Imediacy factor – wskaźnik aktualności), które nie mają jednak aż tak dużego znaczenia jak IF.

Prawo Bradforda - zasada głosząca, że w każdej dziedzinie nauki istnieje pewien stały, dość nieliczny zestaw najważniejszych czasopism, w których są drukowane niemal wszystkie wartościowe publikacje z danej dziedziny, zaś pozostałe wydawnictwa nie wnoszą prawie nic do jej rozwoju.
Publikacja naukowa – artykuł w czasopiśmie naukowym lub w formie książkowej, spełniający określone, ostre kryteria poprawności, opisujący oryginalne badania naukowe i wynikające z nich wnioski, lub zbierający w formie przeglądu wnioski z wcześniej opublikowanych prac. Publikacje naukowe są zazwyczaj naukowym źródłem pierwotnym

Wartość tego wskaźnika waha się od 30 (dla najbardziej prestiżowych czasopism takich jak Science czy Nature) do 0.1. – które jest granicą utrzymywania danego czasopisma na liście Instytutu Filadelfijskiego.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)