Imperium Marathów - Polski Serwis Naukowy

żołnierz Marathów wg obrazu François Balthazar Solvyns z XVIII w.

Imperium Marathów - państwo indyjskie istniejące od 1674 do 1818 roku. W szczytowym momencie obejmowało 1 mln kilometrów kwadratowych.

Po latach walki przeciw Wielkiemu Mogołowi Aurangzebowi, Śiwadźi założył w roku 1674 odrębne Imperium Marathów z ziem sułtanatu Bidżapurskiego, ze stolicą w Pune. Śiwadźi zmarł w roku 1680, pozostawiając potężne lecz narażone na ataki z zewnątrz państwo. Wielcy Mogołowie zaatakowali w roku 1682 i próbowali bez powodzenia podbić Marathów w wojnie, która trwała aż po rok 1707. Shahu, prawnuk Śiwadźiego, rządził jako cesarz do 1749. Podczas rządów ustanowił urząd "Peśwa" ("premiera") jako szefa rządu. Peshwa zostali faktycznymi władcami państwa, podczas gdy następcy Śiwadźiego rządzili nominalnie ze swej siedziby w Satara.

Aurangzeb (w jęz. perskim: اورنگ‌زیب, czyli: Ozdobiony koroną), właściwie: Abu Muzaffar Muhi ad-Din Muhammad Aurangzeb Alamgir (ur. 3 listopada 1618, zm. 3 marca 1707), szósty władca Imperium Mogołów w Indiach od 1658 do 1707. Rozszerzył granice imperium, jednak jego fanatyczne propagowanie islamu i prześladowanie innych religii przyczyniło się do osłabienia państwa.

Mogołowie lub Wielcy Mogołowie - islamscy (pochodzenia turecko-mongolskiego) władcy północnych Indii w okresie od XVI do XIX wieku, pochodzący od Timurydów, jako linia odgałęziona.

Imperium Marathów przeżywało swój rozkwit i szczytowy zasięg terytorialny w XVIII wieku pod władcami: Shahu i Peśwą Baji Rao-I. Przegrana bitwa pod Panipatem w 1761 zahamowała ekspansję. Imperium przekształciło się w konfederację pięciu państw dynastycznych: rządzili nimi: ministrowie Peshwas w Pune; ród Sindhia (w Malwa i Gwalior); Holkar'owie w Indorze; ród Bhonsle w Nagpurze; ród Gaekwa w Baroda. Rywalizacja między rodami Sindhia i Holkar dominowała w polityce Imperium do wczesnego XIX wieku, kiedy zbliżyło się brytyjskie zagrożenie. Wielka Brytania pokonała Marathów w 1818 roku. Większość państwa została wcielona do Indii Brytyjskich, a resztki do niepodległych w 1947 roku.

Shivaji znany również jako Chhatrapati Shivaji Raje Bhosle (Marathi: छत्रपती शिवाजीराजे भोसले) (ur. 19 lutego 1627, zm. 3 kwietnia 1680) - założyciel Imperium Marathów w Indiach, ze stolicą w Pune. Stosując taktykę wojny podjazdowej, dzięki górzystemu ukształtowaniu zachodnich Indii udało mu się oswobodzić znaczne tereny Indii spod władzy Wielkich Mogołów. Historia jego walki na stałe weszła do lokalnego folkloru.

Malwa (Alcea L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Liczy około 50 gatunków, występujących głównie w południowo-zachodniej i środkowej Azji. Większość z nich jest mieszańcowego pochodzenia i dlatego należą do roślin niezwykle trudnych pod względem systematycznym. Niekiedy cały rodzaj włączany jest do rodzaju Althaea (prawoślaz), od którego różni się jednak rozłupkami i nasionami. Gatunkiem typowym jest Alcea rosea L..

Władcy Imperium Marathów

Śiwadźi (1674 - 1680),

Sambhaji (1680 - 1689),

Rajaram (1689 - 1700),

królowa Tarabai (1700 - 1707),

Shahu (1707 - 1749),

Ramaraja (1749 - 1777).

Peśwa - ministrowie Imperium Marathów

Balaji Vishwanath (1713-2 IV 1720) (żył: 1660-1720)

Peshwa Bajirao I (17 IV 1720-28 IV 1740) (1700-1740)

Od roku 1749 po śmierci władcy Shahu , Peshwa został faktycznym szefem państwa

Sułtanat - wschodni, islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez sułtana. Odpowiednik innego wschodniego ustroju kaganatu lub zachodnioeuropejskiego cesarstwa.

Po przejęciu władzy na Półwyspie Indyjskim bezpośrednio przez parlament brytyjski, rząd brytyjskiego gubernatora-wicekróla zmuszony był do realizacji szerokich reform gospodarczych. Wydano szereg ustaw w zakresie socjalnych warunków pracy, m.in. wprowadzono w zakładach pracy jeden dzień w tygodniu wolny od pracy i zakaz zatrudniania dzieci poniżej dziewięciu lat. W odpowiedzi na liczne rozruchy w miastach i bunty chłopskie, wydane zostały ustawy ograniczające lichwę i możliwość usuwania chłopów z ziemi. Zrezygnowano też z zamiarów chrystianizacji miejscowej ludności.

Balaji Bajirao (4 lipca 1740-23 czerwca 1761) (ur.8 grudnia 1721 zm. 23 czerwca 1761)

Madhavrao II Ballal (1761-18 listopada 1772) (ur. 16 lutego 1745 zm. 18 listopada 1772)

Po upadku ich władzy pozostał im tytuł mistrzów Chatrapati.

Narayanrao Bajirao (13 XII 1772-30 VIII 1773) (1755-1773)

Raghunathrao (1773-1774) (1734-1783)

Sawai Madhava Rao Narayan (1774-27 X 1795) (1774-1795)

Baji Rao II (1796-1818) (zm. 28 stycznia 1851)

Nana Sahib (1 VII 1857-1858) (1825-1859)