Incydent z 26 lutego - Polski Serwis Naukowy

Incydent z 26 lutego (jap. 二・二六事件, Ni-niroku jiken), był próbą zamachu stanu w Japonii, w dniach 26–29 lutego 1936 roku, dokonaną przez radykalnych ultranacjonalistów z ugrupowania Kōdōha działającego w japońskiej armii. Zginęło kilku czołowych polityków, a centrum Tokio było przez krótki okres okupowane przez rebeliantów, zanim zamach został stłumiony.

Tokio ?/i (jap. 東京都, Tōkyō-to?) – stolica Japonii położona nad Oceanem Spokojnym (Zatoka Tokijska) na Honsiu – największej z Wysp Japońskich. Główny ośrodek największego zespołu miejskiego świata (metropolis Greater Tokyo Area), który, wraz z Jokohamą, Kawasaki, Saitamą i innymi miastami nad zatoką, skupia 32-43 mln mieszkańców.
Sadao Araki (jap. 荒木貞夫, Araki Sadao, ur. 26 maja 1877 w Tokio, zm. 2 listopada 1966 w Totsukawa, w prefekturze Nara), japoński dowódca wojskowy, generał.

Wojsko na ulicach Tokio w czasie próby zamachu stanu

26 lutego

We wczesnych godzinach rannych 26 lutego 1936 roku około 1500 żołnierzy z 1 Dywizji Cesarskiej Armii Japońskiej, dowodzonych przez młodych oficerów, wkroczyło do centrum Tokio i zajęło kluczowe budynki rządowe, w tym gmach Zgromadzenia Narodowego, siedzibę Ministerstwa Wojny i Komendę stołecznej policji. Minister finansów Korekiyo Takahashi, Kanclerz Tajnej Pieczęci, wicehrabia Saitō Makoto i Generalny Inspektor Wyszkolenia Armii, generał Jotaro Watanabe, ponieśli śmierć.

Wojna chińsko-japońska w latach 1937-1945, zwana również drugą wojną chińsko-japońską – wojna toczona od 7 lipca 1937 do 9 września 1945, będąca ośmioletnim zmaganiem między Chinami i Cesarstwem Japońskim. Rozpoczęła się przed wybuchem w Europie II wojny światowej i zakończyła się po kapitulacji Japonii w wojnie na Pacyfiku.
Nacjonalizm (z łac. natio – naród) - postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze. Głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu.

Rebelianci z 1 Dywizji

Grupa oficerów wtargnęła do Kantei (oficjalna rezydencja premierów Japonii) z zamiarem zabicia premiera Keisuke Okady, który jednak uniknął śmierci, bowiem rebelianci zabili przez pomyłkę jego zięcia. Zaatakowany został także dom Wielkiego Kanclerza admirała Kantarō Suzukiego, w wyniku czego Suzuki został poważnie ranny. Nie uniknęły ataku rezydencje byłego Kanclerza Tajnej Pieczęci Makino Nobuakiego i polityka Saionjiego Kinmochiego, ale obydwu udało się uciec. Powstańcy zamierzali zająć także Pałac Cesarski, ale wobec zdecydowanego oporu Gwardii musieli odstąpić.

Język japoński (日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.
Stan wyjątkowy - jeden z stanów nadzwyczajnych państwa, którego wprowadzenie powoduje w szczególności ograniczenie określonych praw i swobód obywatelskich. W Polsce instytucja stanu wyjątkowego była w regulacjach konstytucyjnych w latach 1952-1983 wchłonięta przez instytucję stanu wojennego.

Teraz rebelianci udali się do ministra ds. armii, Yoshiyukiego Kawashimy, z żądaniem rozwiązania rządu i zastąpienia go nowym, na czele którego stanie przychylny im generał. Stwierdzili, że wystąpili w imieniu cesarza przeciwko skorumpowanemu, rozpolitykowanemu gabinetowi, który powinien był zwracać więcej uwagi na trudne problemy gospodarcze kraju.

Wojna na Pacyfiku – całokształt działań militarnych w Azji Wschodniej, Południowo-Wschodniej i na obszarach Pacyfiku w okresie od 1937 do 1945 r., które przybrały formę szczególnie natężonego konfliktu w okresie od 7 grudnia 1941 (atak na Pearl Harbor) do 2 września 1945 (bezwarunkowa kapitulacja Japonii), będąc wówczas częścią II wojny światowej. Wojna prowadzona była z jednej strony przez Cesarstwo Japonii i jej nielicznych sojuszników, a z drugiej przez siły alianckie ze Stanami Zjednoczonymi na czele.
Zgromadzenie Narodowe (jap. 国会 - Kokkai) – dwuizbowy parlament, najwyższy organ przedstawicielski i zasadniczy organ władzy ustawodawczej w Japonii.

Władze wojskowe były początkowo niechętne użyciu siły dla stłumienia rewolty, bowiem obawiały się wojny domowej w stolicy. Co więcej, wielu wysokich rangą oficerów sprzyjało rebeliantom i ich sprawie i wzywało do dogadania się z nimi. Szczególnie sprzyjał rewolcie garnizon tokijski. Uczestnicy puczu mieli jednak również wielu przeciwników, zarówno w armii (ugrupowanie Toseiha), jak i w marynarce wojennej (Saito, Okada i Suzuki byli oficerami floty), która bezzwłocznie skierowała okręty do Zatoki Tokijskiej.

Japońska Cesarska Marynarka Wojenna, formalnie Marynarka Wojenna Imperium Japońskiego, była . W operacjach powietrznych oraz nalotach wspierały ją Siły Powietrzne Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej. Była głównym przeciwnikiem Aliantów podczas wojny na Pacyfiku.
Korekiyo Takahashi (jap. 高橋是清, Takahashi Korekiyo, ur. 19 września 1854 w Edo - zm. 26 lutego 1936) - japoński ekonomista i polityk. Prezes Banku Japonii (1911-1913); 20. premier Japonii (1921-1922), jeden z wybitniejszych japońskich ekonomistów (niekiedy nazywany japońskim Keynesem). Ochrzczono go przydomkiem Daruma-san (jap. だるまさん, - od daruma). Zginął w zamachu w 1936 roku.

Jednak z najsilniejszym sprzeciwem rewolta spotkała się ze strony samego cesarza, którym wstrząsnęło zamordowanie najbliższych doradców. I kiedy jego osobisty adiutant generał Shigeru Honjo (ongiś poplecznik założyciela Kōdōhy Sadao Arakiiego) poinformował go o rewolcie, Hirohito natychmiast rozkazał ją zdławić, nazywając uczestniczących w niej oficerów "buntownikami" (bōtō). Honjō próbował ich bronić, na co cesarz odpowiedział: "Oddziały zostały pchnięte do akcji bez naszych rozkazów. Jakby się nie nazywali, to nie są nasi żołnierze". Następnie Hirohito nakazał ministrowi armii Yoshiyukiemu Kawashimie zdławienie rebelii w ciągu godziny i kazał meldować o postępach co 30 minut.

Hirohito (jap. 裕仁, Hirohito?, ur. 29 kwietnia 1901, zm. 7 stycznia 1989) – 124. cesarz Japonii, panujący w latach 1926–1989. Zgodnie ze zwyczajem, cesarz Japonii po śmierci otrzymuje imię epoki, w czasie której panował. Z tego powodu obecnie nazywany jest cesarzem Shōwa (jap. 昭和天皇, Shōwa tennō?)
Pakt antykominternowski – układ podpisany 25 listopada 1936 roku w Berlinie, przez przedstawicieli rządów Niemiec i Japonii, w celu koordynowania działań przeciwko Kominternowi - III Międzynarodówce Komunistycznej - organizacji utworzonej w Moskwie w 1919 r. z zadaniem kierowania działalnością partii komunistycznych i podporządkowania ich partii radzieckiej. Tajny protokół dołączony do układu zobowiązywał sygnatariuszy do zachowania neutralności, gdyby jedna ze stron znalazła się w stanie wojny z ZSRR. 6 listopada 1937 roku do paktu dołączyły Włochy, a później (do 1941 roku): Węgry, Mandżukuo, Hiszpania, Bułgaria, Dania, Finlandia, Rumunia, rządy Chorwacji, Słowacji oraz rząd Wang Jingweia z Nankinu (Chiny). Pakt ten był podstawą późniejszych umów wojskowych zawieranych między Niemcami i Włochami (22 maja 1939 roku) oraz Japonią (11 grudnia 1940 roku). Wspólnym celem tych państw było uzyskanie światowej hegemonii i przeciwstawienie się państwom alianckim.

Hideki Tōjō, który również zaczął natychmiast wypełniać rozkazy cesarskie, zasłużył sobie później na tekę premiera.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)