Incydent ze śmiercią Roberta Dziekańskiego

Incydent ze śmiercią Roberta Dziekańskiego miał miejsce 14 października 2007 na lotnisku w Vancouver.

Opis zdarzenia

13 października na lotnisko w Vancouver przybył nie znający języka angielskiego, 40-letni, polski pracownik budowlany – Robert Dziekański. 14 października 2007 po 10 godzinach pobytu na lotnisku i braku możliwości porozumienia się z personelem, przez swoje zachowanie, wzbudził zainteresowanie pracowników ochrony którzy wezwali policję. Robert Dziekański na widok policji przestał się awanturować, a nawet unosił ręce w geście bezbronności. Przeszedł z kanadyjską policją do sąsiedniego pomieszczenia, gdzie został porażony paralizatorem typu "Taser" mimo, że nie stawiał oporu. W wyniku tych działań Robert Dziekański zmarł. Wobec funkcjonariuszy nie wyciągnięto konsekwencji karnych. Jego matka, w hali przylotów, przez cały ten czas próbowała się czegoś dowiedzieć o swym synu. Nie uzyskała jednak żadnych informacji.

Lotnisko, port lotniczy - obszar, na którym lądują, startują i kołują statki powietrzne (samoloty, śmigłowce, sterowce). Ich wyposażenie zróżnicowane jest w zależności od liczby odprawianych pasażerów i przeładowywanych towarów.

Ochroniarz (ustawowa nazwa Pracownik Ochrony) - osoba zajmująca się zapewnianiem bezpieczeństwa i ochroną. Pracownikiem Ochrony jest osoba posiadająca licencję pracownika ochrony I bądź II stopnia lub licencję pracownika zabezpieczenia technicznego I bądź II stopnia. Pracownikiem Ochrony (wg stanu prawnego na 16 grudnia 2008 r.) jest też osoba nie posiadająca licencji pracownika ochrony.

Wyjaśnienia policji

Zdaniem policji (co częściowo potwierdza film nagrany za pomocą telefonu komórkowego przez jednego ze świadków zdarzenia) Człowiek ten miał rzucać krzesłami i strącić z biurka pracownika lotniska komputer.

Raport kanadyjskich służb granicznych

Z 12 stronicowego raportu kanadyjskich służb granicznych (CBSA) napisanego po incydencie wynika, że Robert Dziekański nie wykazywał żadnych przejawów agresji i współpracował z władzami. Raport został omówiony w kanadyjskiej prasie m.in. Vancouver Sun.

Wirtualna Polska (WP) – pierwszy polski portal internetowy, wchodzi w skład Grupy TP, siedziba w Gdańsku. Interaktywna platforma komunikacji, informacji, e-commerce oraz e-biznes, liczące się na rynku medium reklamowe.

Relacje świadków zdarzenia

Sima Ashraffinia - naoczny świadek zdarzenia twierdzi, że zauważyła mężczyznę, który stał przed wejściem dla pasażerów. Nie mógł przejść przez drzwi, bo to przejście funkcjonuje tylko w jedną stronę. Był bardzo wzburzony i coś krzyczał – po rosyjsku, albo polsku, w każdym razie w jakimś wschodnioeuropejskim języku. Ktoś z obsługi lotniska prosił go, żeby przestał blokować drzwi, ale tamten najwyraźniej go nie rozumiał. Podeszłam do niego i próbowałam zagadnąć w kilku językach, po włosku, turecku, w farsi i w języku migowym. Ale mnie nie rozumiał.

Alex Currie, szefowa zmiany CBSA zeznała, że mężczyzna wyglądał na wycieńczonego, co nie jest niczym dziwnym po długim locie. Nie wydawał się mieć problemów ze zdrowiem i współpracował ze mną. Stwierdziła także, że Dziekański nie wykazywał żadnych objawów niezrównoważonego czy agresywnego zachowania.

Juliette van Agteren, która sprawdzała dokumenty Dziekańskiego, zeznała, że w żadnym momencie nie przejawiał żadnych zachowań, które mogłyby dawać powody do niepokoju.

Funkcjonariusz CBSA Adam Chapin oświadczył, że Polak wyglądał na wyraźnie zmęczonego, włosy miał nieuczesane, a koszulę wyciągniętą ze spodni. Podkreślił również, że Dziekański nie był ani wrogi, ani agresywny.

Reakcje medialne

Taser

Incydent wywołał ożywioną dyskusję w mediach kanadyjskich i polskich na temat celowości i bezpieczeństwa w stosowaniu elektrycznych paralizatorów.

Według kanadyjskiej telewizji CTV, od 2003 roku w tym kraju aż 17 osób zmarło w wyniku stosowania paralizatorów.

W całej Ameryce Północnej liczba ofiar taserów przekroczyła 330 ofiar i ciągle rośnie.

19 lipca 2008 roku odbył się pogrzeb Roberta w jego rodzinnych Pieszycach.

Robert Dziekański w kulturze

W 2009 roku piosenkarka country Suzanne Gitzi z muzykiem Milesem Backiem napisali balladę "He Waits" ("On Czeka"). Wcześniej utwór "Don't Want to Live on a Street" skomponowali kanadyjska artystka Kendel Carson oraz Chip Taylor. W 2010 kanadyjski zespół thrash metalowy Annihilator, poświęcił Dziekańskiemu utwór "25 seconds to die" z ich ostatniego albumu studyjnego - Annihilator.

Dochodzenie Braidwooda

W 2008 rozpoczęło się dochodzenie kierowane przez sędziego Braidwooda, zakończone raportem.

Informacja od kanadyjskiej policji

1 kwietnia 2010 r. przedstawiciel kanadyjskiej policji zapowiedział, że funkcjonariusze przeproszą za ich zachowania w sprawie Dziekańskiego, oraz instytucja wypłaci jego matce odszkodowanie

Przypisy

Artykuł w Gazeta.pl
Szokujący film o śmierci Polaka na kanadyjskim lotnisku
↑ GAZETA: Zabili mi dziecko!
↑ GAZETA: Dziekański nie był agresywny i współpracował z władzami
Artykuł w Gazecie Wyborczej
Karolina Woźniak/TVP Info, ula, jks, kab: Zabity Polak staje się bohaterem Kanady. Wirtualna Polska, 2009-05-29. [dostęp 29 maja 2009].
Kanadyjska policja przeprosi matkę Polaka zabitego na lotnisku w Vancouver