Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać:
Europejskie Miasto Nauki: zaproszenie do składania projektówFrancuskie Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego i Badań Naukowych ogłosiło zaproszenie do składania wniosków dotyczących projektów, które będą prezentowane w dniach 14-16 listopada w Europejskim Mieście Nauki.
Podczas wydarzenia, organizowanego przez francuską ...
Czwarte, otwarte forum intermediów, Palma de Mallorca, HiszpaniaDnia 1 września 2010 r. w Palma de Mallorca, Hiszpania, odbędzie się czwarte, otwarte forum intermediów.
Ostatnie postępy w urządzeniach i sieciach komputerowych zapewniły użytkownikom bogate i interaktywne środowisko, umożliwiające dostęp do treści multimedialn...
Reklama:
Inkwizycja To hasło encyklopedii posiada podstrony: [1][2] 3
Inkwizycja w kulturze
Trybunał inkwizycji, obraz Goyi
Od połowy XVI wieku inkwizycja jest jednym z głównych tematów podejmowanych w antykatolickiej literaturze polemicznej. W pracach protestanckich autorów takich jak Matthias Falcius Illyricus (Katalog świadków Prawdy, 1556) czy Reginaldus Gonsalvius Montanus (Odkrycie i jasne ukazanie praktyk Świętej Inkwizycji Hiszpańskiej, 1567) inkwizycja jawiła się jako jedno z głównych narzędzi papieskiej tyranii, symbol tortur, nietolerancji i nieludzkiego okrucieństwa. Taki obraz inkwizycji (zwany obecnie „czarną legendą” tej instytucji) został przejęty później przez autorów oświeceniowych (np. Woltera) i na dobre wszedł do światowej literatury i sztuki. W ten sposób inkwizycję przedstawia m.in. Fiodor Dostojewski w Braciach Karamazow czy Giuseppe Verdi w operze Don Carlo. Także w opowiadaniu Edgara Allana Poe Studnia i wahadło bohater jest więziony i torturowany przez hiszpańską inkwizycję. W Przygodach Dyla Sowizdrzała belgijskiego pisarza Charlesa de Costera (1867) okrucieństwa inkwizycji są symbolem ucisku hiszpańskiego nad ludem belgijskim.
Do współczesnych portretów literackiej inkwizycji należy m.in. filozoficzna powieść Imię róży Umberto Eco, jak i przygodowe powieści Artura Pereza Reverte (W cieniu inkwizycji) czy bestseller Ildefonsa Falconesa Katedra w Barcelonie. Nie jest zapewne przypadkiem szczególna popularność motywu w literaturze hiszpańskiej, gdyż instytucja ta szczególnie mocno wpisała się w historię tego właśnie kraju. Natomiast dość zagadkowa jest popularność tematu w literaturze Polski, w historii której inkwizycja nie miała żadnego znaczenia. Została jednak wykorzystana jako historyczna metafora systemu totalitarnego w powieści parabolicznej Jerzego Andrzejewskiego Ciemności kryją ziemię. Cykl opowieści o Mordimerze Madderdinie autorstwa Jacka Piekary przedstawia alternatywną historię ludzkości, w której brutalność inkwizytorów przekracza nawet to, co znane jest z tzw. czarnej legendy. Ślady nowego stosunku do inkwizycji, wynikłego z aktualnych badań historycznych, zdradza Andrzej Sapkowski w Narrenturmie i Bożych bojownikach. Zasadniczo pozytywnej postaci inkwizytora Grzegorza, tropiącego czarną magię i spiski zagrażające porządkowi społecznemu, autor przeciwstawia demonicznego biskupa wrocławskiego i zarazem świeckiego księcia, cynicznego i żądnego władzy, dla którego Kościół jest jedynie instrumentem zaspokajania niepohamowanych ambicji i żądz. Tematowi temu poświęcił też swoje opowiadanie Rafał A. Ziemkiewicz, w którym ukazuje alternatywną historię ludzkości, gdzie inkwizycja, walcząc z herezją, stoi na straży porządku społecznego i zapobiega np. wybuchowi tej okropnej rewolucji, jak jej tam, francuskiej. Bonn - jest miastem, położonym na zachodzie Niemiec w Nadrenii Północnej-Westfalii po obu stronach rzeki Ren. Bonn leży około 30 km na południe od Kolonii. Liczy 316 416 mieszkańców. W połowie drogi między tymi miastami leży port lotniczy Köln/Bonn (Kolońsko-Boński). Historia miasta liczy ponad 2000 lat i sięga do czasów germańskich i rzymskich osad. Od 1597 do 1794 Bonn było rezydencją książąt kolońskich, a w 1770 r. przyszedł tu na świat Ludwig van Beethoven. Sirmium – starożytne miasto greckie, rzymskie i bizantyjskie nad rzeką Sawą, ważna twierdza broniąca północnej granicy Cesarstwa Rzymskiego, obecnie Sremska Mitrovica na terenie Serbii.
Również sztuki wizualne chętnie malują czarne portrety inkwizycji. Według włoskiego malarza Salvatora Rosy Inkwizycja to wielka sala, która jest zarazem okrutnym więzieniem, salą tortur i miejscem przesłuchań. Szczególnie sugestywne są obrazy hiszpańskie. Francisco Goya w Trybunale inkwizycji oraz słynnym popularnym cyklu graficznym Kaprysy umieścił inkwizycję w mrocznym świecie okrucieństwa i zabobonu. Jakby kontynuacją wizji Goyi jest ekranizacja Imienia róży czy obraz inkwizycji w filmie Duchy Goi Miloša Formana. Reżyser ukazuje inkwizycję w stadium dekadencji, jako grupę zgnuśniałych starców, cień dawnej potęgi. Ożywia ją na chwilę chorobliwie ambitny duchowny, który nie umie się powstrzymać od wykorzystania trybunału dla zaspokojenia swych perwersyjnych żądz. Skompromitowany ucieka i wraca do Hiszpanii z francuską armią, jako gorliwy tępiciel inkwizycji i wróg Kościoła, uosabiający antyklerykalnego ducha rewolucji francuskiej. Forman idzie tu w ślad za rozpowszechnionym wyobrażeniem inkwizycji jako swoistej prehistorii, płynnie ulegającej metamorfozie w nowoczesne formy terroru i totalitarnej kontroli. Inkwizycji nie zabrakło również wśród tematów eksploatowanych przez grupę Monty Python (szczególnie skecz o hiszpańskiej inkwizycji).
Zobacz też
Indeks ksiąg zakazanych
Męczennicy z Gorkum
Procesy o czary
Inkwizycja papieska we Włoszech
Inkwizycja papieska w Hiszpanii
Inkwizycja na Węgrzech i na Bałkanach
Inkwizycja w Polsce
Inkwizycja w krajach Orientu
Inkwizycja w Niemczech
Inkwizycja w Czechach
Inkwizycja w Europie północnej
Inkwizycja we Francji
Przypisy
- Zob. M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 27-62, 75-132, 181 i nast.; S. Runciman, Manicheizm średniowieczny, Katowice 2007, s. 151 i nast.; H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 57-128; P. Kras, Ad abolendam..., s. 66-103, 114.
- Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 14-37.
- M. Lambert: Średniowieczne herezje. s. 52. ; Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 45-47. ; H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. T. I. s. 112-113, 218-220.
- P. Kras: Ad abolendam. s. 112-116. ; M. Lambert: Średniowieczne herezje. s. 52-53. ; Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 47-49. ; H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. T. I. s. 112, 218-223, 308.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 126-130; Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 49 i nast.
- Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 62; H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 314-315.
- M. Barber, Katarzy, s. 54-58; S. Runciman, Manicheizm średniowieczny, Katowice 2007, s. 173-175; por. H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 315.
- M. Lambert, Średniowieczne herezje, passim.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 314-315.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 130-131.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 352.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 325.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 316-317.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 155.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 143-151.
- Zob. Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 54-57.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 384-393; por. H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 321-325.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 158
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 163-169; The Catholic Encyclopedia: Inquisition [dostęp 5 marca 2011].
- Ściśle rzecz biorąc, Konrad z Marburga nie był jeszcze tytułowany jako inquisitor haereticae pravitatis a jedynie praedicator verbi Dei (kaznodzieja Słowa Bożego), niemniej zakres udzielonych mu pełnomocnictw odpowiadał pełnomocnictwom późniejszych papieskich inkwizytorów, stąd uznawanie go za pierwszego papieskiego inkwizytora nie budzi żadnych kontrowersji w literaturze przedmiotu, zob. P. Kras, Ad abolendam..., s. 162-163.
- Peter Segl, Dominikaner und Inquisition im Heiligen Römischen Reich, w: Praedicatores, Inquisitores, Vol. 1, Rzym 2004, s. 221-223 (tu także podsumowanie wcześniejszej literatury); zob. też M. Lambert, The Cathars, s. 117-118; Tavuzzi, Renaissance Inquisitors, s. 3-4.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 162, 168
- dotyczy to np. inkwizytora Piotra z Werony.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 327.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 166.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 175.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 21, 166.
- Tavuzzi, Renaisance Inquisitors, s. 5-6.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 428.
- Zob. A. Patschkovsky: Zur Ketzerverfolgung Konrads von Marburg. Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters 37, s. 641-693.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 113-116.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 163-165; M. Lambert, The Cathars, s. 122-125.
- Zob. M. Barber, Katarzy, s. 123-132; por. M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 193-194.
- M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 202-205; por. H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 201 i nast.
- Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 67-68; F. Cardini, M. Montesano, Historia Inkwizycji, Kraków 2008, s. 47.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 336-339.
- M. Barber: Katarzy. s. 134 i nast.; M. Lambert: Średniowieczne herezje. s. 194-205.
- M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 275-291; H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. III, s. 1-180.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. III, s. 238-334.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 423-425; Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 77-78; P. Kras, Ad abolendam..., s. 172, 177-178.
- M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 211-225; H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 347-348, 429-431; P. Kras, Ad abolendam..., s. 414, 416.
- M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 225-235, 486-496; M. Tavuzzi, Renaisance Inquisitors, s. 120 i nast.; H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 145-161, 254-269.
- M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 253-264, 291-293; H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 123, 350-395, 401-414; P. Kras, Ad abolendam..., s. 232-236.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 130-145, 177-178, 253-289, 421-426; M. Tavuzzi, Renaisance Inquisitors, passim; Raymond Mentzer, Heresy Proceedings in Languedoc, 1500–1560, American Philosophical Society, 2007, s. 15-25; K. B. Springer: Dominican Inquisition in the archidiocese of Mainz 1348–1520. w: Praedicatores, Inquisitores, Vol. 1: The Dominicans and the Medieval Inquisition. Acts of the 1st International Seminar on the Dominicans and the Inquisition, 23-25 February 2002, red. Arturo Bernal Palacios, Rzym 2004,, s. 365.
- Tavuzzi, Renaisance Inquisitors, s. 149-208, 253-258; H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. III, s. 492-549; W. Monter, Witchtrials in continental Europe, [w:] Witchcraft and Magic in Europe: The Period of the Witch Trials, Continuum International Publishing Group, 2002, s. 44-45
- Zob. H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 270, 425-426, 506 i nast.; W. Monter: Heresy executions, s. 50.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 356 i nast.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 9.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 165-170.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 352-354; P. Kras, Ad abolendam..., s. 414-415; St. John Drelincourt Seymour: Irish witchcraft and demonology. Forgotten Books, 1973, s. 25-26. ISBN 9781605069500.
- Kieckhefer,Repression of heresy, passim, zwł. s. 7; zob. też M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 223.
- Sz. Wrzesiński, s. 27-33.
- G. Ryś: Inkwizycja. s. 99-100.
- M. Lambert, Średniowieczne herezje, s. 199 (Pamiers) i 251 (Albi).
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 181; H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 434-435.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. I, Londyn 1906, s. 145 i nast.; H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, W-wa 2005, s. 34-47; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 56-65; L. Biały, s. 23 i nast.
- O pierwszych latach Hiszpańskiej Inkwizycji zob. Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. I, Londyn 1906, s. 160 i nast.; H. Kamen: Inkwizycja Hiszpańska. W-wa 2005, s. 47-73; J. Edwards: Inkwizycja hiszpańska. s. 59 i nast.; L. Biały: s. 34-52.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. I, Londyn 1906, s. 215 i nast.; L. Biały: s. 58-63; H. Kamen: Inkwizycja Hiszpańska. W-wa 2005, s. 75-78.
- J. Edwards: Inkwizycja hiszpańska. s. 124-125.
- J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 118-121; szerzej zob. H. Ch. Lea, The Inquisition in the Spanish Dependencies, Londyn 1922.
- H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, W-wa 2005, s. 235-260; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 131-133; Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. IV, Londyn 1907, s. 1-247, 316-383; W. Monter, Frotniers of heresy, passim; L. Biały, s. 195-241. W sumie inkwizycja hiszpańska spaliła jedynie 21 czarownic (plus 6 innych in effigie), zob. William Monter, Frontiers of heresy, s. 255-267, 270-273.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. III, Londyn 1907, s. 411-479; H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, W-wa 2005, s. 83-100; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 105-110, 128-129; L. Biały, s. 175-194.
- H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, W-wa 2005, s. 101-130; zob. też L. Biały, s. 242-259.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. III, Londyn 1907, s. 317-410; H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, W-wa 2005, s. 198-212; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 102-104, 130-131; L. Biały, s. 155-174.
- H. Ch. Lea: A History of the Inquisition of Spain. vol. III, Londyn 1907, s. 231-316; H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, W-wa 2005, s. 261-280; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 133-136; L. Biały, s. 141-154.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. IV, Londyn 1907, s. 298-315, 385-398; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 137-143; L. Biały, s. 279 i nast.; J. A. Llorente, The History of the Inquisition of Spain, Londyn 1826, s. 524-565.
- J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 143-144.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. III, Londyn 1907, s. 237 i nast.; H. Kamen: Inkwizycja Hiszpańska. W-wa 2005, s. 264-265
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. III, Londyn 1907, s. 266-270; H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, W-wa 2005, s. 267.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. III, Londyn 1907, s. 284-290.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. III, Londyn 1907, s. 309 przyp. 4, s. 311 przyp. 4.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 130-145, 177-178, 253-289, 421-426; M. Tavuzzi, Renaisance Inquisitors, passim; Raymond Mentzer: Heresy Proceedings in Languedoc, 1500–1560, American Philosophical Society, 2007, s. 15-25; W. Monter: Heresy executions, s. 50.
- Judith Pollmann, Andrew Spicer: Dissident identities in the early modern Low Countries. Ashgate Publishing, Ltd., 2009, s. 99-117; W. Monter: Heresy executions, s. 50-55;
- M. Tavuzzi: Renaissance Inquisitors. s. 209.
- The Cardinals of the Holy Roman Church
- Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 90-91; Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. passim, zwł. s. 291 i nast., 511 i nast., 741 i nast.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 742-746; F. Bethencourt: The Inquisition. A Global History, 1478–1834. s. 84-86.
- Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 92; Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. passim. Ogółem inkwizycja rzymska we Włoszech spaliła 36 czarownic, zob. Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 773
- Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 92-93; Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 527 i nast.; szerzej zob. P. Godman: Tajemnice Inkwizycji. Warszawa 2005.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 545-548.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 556-565.
- Richard Dawkins: Bóg urojony. CiS, 2009, s. 415-417. ISBN 978-83-85458-28-9. (pol.) Dawkins powołuje się na: David I. Kertzer: The Kidnapping of Edgardo Mortara. New York: Vintage, 1998. ISBN 0679768173. [dostęp 2010-02-16]. (ang.)
- por. P. Kras, Ad abolendam..., s. 181.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 548-549, 555, 559.
- Historicum.net: Heinrich Kramer
- Sigismund Ferrarius: De rebus Ungaricae provinciae Ordinis Praedicatorum Commentarii. Wiedeń 1637, s. 428-429; por. Melanges Manonnet, s. 472 [dostęp 24 marca 2011].
- Judith Pollmann, Andrew Spicer, Dissident identities in the early modern Low Countries, Ashgate Publishing, Ltd., 2009, s. 99-117; por. W. Monter, Heresy executions, s. 50-55.
- Tadeusz Czacki: O litewskich i polskich prawach o ich duchu, źródłach, związku, i o rzeczach zawartych w pierwszym statucie dla Litwy, 1529 roku wydanym. Tom 1, Drukarnia "Czasu", 1861, s. 324; Grzegorz Ryś: Inkwizycja, s. 100.
- W. Monter, Heresy executions, s. 53-54.
- Raymond Mentzer: Heresy Proceedings in Languedoc, 1500–1560. American Philosophical Society, 2007, s. 15.
- Correspondance de Fénelon, t. 7, Librairie Droz, Genewa-Paryż 1987, s. 49-50. ISBN 9782600036252
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 736.
- Aristide Déy, Histoire de la sorcellerie au Comté de Bourgogne, w: Mémoires de la Commission d'archéologie, tom 2, Vesoul, 1861, s. 43.
- W. Monter, Heresy executions, s. 50.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 781.
- H. Ch. Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. IV, Nowy Jork 1907, s. 399-469; Francisco Bethencourt: The Inquisition. A global history 1478–1834. Cambridge University Press 2009, s. 419-424.
- Francisco Bethencourt: The Inquisition. A global history 1478–1834. Cambridge University Press 2009, s. 424-427.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 731.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 732, 735.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 732.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 730-731.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 733.
- ↑ The new American cyclopaedia: a popular dictionary of general knowledge. t. 9, s. 540
- George Henry Townsend, The manual of dates, 1855, s. 437.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 733-734.
- G. Ryś: Inkwizycja. s. 91 przyp. 92; Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 735-736.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 734.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 735.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 734-735.
- Fasti legislativi e parlamentari delle rivoluzioni italiane nel secolo XIX. s. 814.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 51, 119-120; J. M. Vidal, Bullaire de l'Inquisition française, Paryż 1913, s. II-XXII.
- Tavuzzi, Renaisance Inquisitors, s. 6.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 168-169.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 299. Prowincja ta obejmowała ziemie słowiańskie na Bałkanach, od Triestu i rzeki Dunaj na północy do Macedonii na południu.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 181-182.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 390-391; Kieckhefer, Repression of heresy, s. 24.
- H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 402; Kieckhefer, Repression of heresy, s. 24.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 185-186.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 355; obecność inkwizytorów w tej prowincji poświadczona jest w należących do Republiki Genui Kaffie na Krymie oraz na wyspie Chios u wybrzeży Azji Mniejszej.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 181.
- zob. H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. III, s. 175-177.
- M. Tavuzzi, Renaissance Inquisitors, s. 27-31.
- R. Kieckhefer, Średniowieczna herezja i inkwizycja, w: P. Kras (red.), Inkwizycja papieska w Europie środkowo-wschodniej, s. 48. Stosunkowo w największym stopniu władze zakonne kontrolowały finanse inkwizytorów; niemal wszystkie znane dochodzenia wewnątrzzakonne przeciwko inkwizytorom dotyczą właśnie oskarżeń o malwersacje finansowe, rzadziej o występki przeciwko regule i dyscyplinie zakonnej, zob. Tavuzzi, Renaissance Inquisitors, passim.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. I, s. 397-398.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. II, Nowy Jork 1906, s. 161-203.
- F. Bethencourt, The Inquisition. A Global History, s. 72.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 743; F. Bethencourt, The Inquisition. A Global History, s. 84-86
- P. Kras, Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie, KUL 2006, s. 185 i nast.; Grzegorz Ryś: Inkwizycja. Kraków 1997, s. 13-14
- Zob. charakterystyki postępowania inkwizycyjnego w T. Maciejewski, Historia ustroju i prawa sądowego Polski, Warszawa 2003, s. 190; K. Sójka-Zielińska, Historia prawa, Warszawa 2003, s. 206-212; S. Waltoś, Proces karny. Zarys systemu, Wyd. 8, Warszawa 2005, s. 80; K. Krasowski, B. Lesiński, K. Sikorska-Dzięgielewska, J. Walachowicz, Powszechna historia państwa i prawa, Poznań 1993, s. 355-357
- K. Sójka-Zielińska, Historia prawa, Warszawa 2003, s. 206-207; K. Krasowski, B. Lesiński, K. Sikorska-Dzięgielewska, J. Walachowicz, Powszechna historia państwa i prawa, Poznań 1993, s. 356-357
- J. Edwards: Inkwizycja hiszpańska. Warszawa 2002, s. 82-83
- J. Edwards: Inkwizycja hiszpańska. Warszawa 2002, s. 84-86.
- Por. J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, Warszawa 2002, s. 93
- J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, Warszawa 2002, s. 74 i 84; Grzegorz Ryś: Inkwizycja. Kraków 1997, s. 67
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 197; Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 68-69; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 35, 81; H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, Warszawa 2005, s. 165
- Grzegorz Ryś: Inkwizycja. s. 87; H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, Warszawa 2005, s. 165 i nast.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 197-199
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 199-200
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 200 i nast.; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 86-87, 125; H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, s. 174-177, 181.
- Zob. P. Kras, Ad abolendam..., s. 211 i nast.; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 86-88; H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, s. 182-183
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 202-203; J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 87; Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. III, s. 42-50; H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, s. 182
- H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, s. 177-180; P. Kras, Ad abolendam..., s. 217-221; Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. vol. III, s. 1-35; J. A. Llorente, The history of the Inquisition of Spain, Londyn 1826, s. 64-65, 572-573; Wakefield, s. 179.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 323 i nast.; por. H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, s. 185-189
- H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, s. 188-189.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 379 i nast.; H. Kamen, Inkwizycja hiszpańska, s. 189-190
- J. Edwards, Inkwizycja hiszpańska, s. 78; P. Kras, Ad abolendam..., s. 408-410.
- H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, s. 186-187, 235 i nast.; Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, s. 609 nast., s. 772 i nast.
- J. A. Llorente: The history of the Inquisition of Spain. Londyn 1826, s. 572-573.
- H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, s. 61-62, zwraca uwagę, że podawane przez hiszpańskich kronikarzy liczby straconych przez inkwizycję hiszpańską w pierwszych latach działalności najprawdopodobniej obejmują obie formy egzekucji, gdyż w świetle zachowanej dokumentacji liczba egzekucji in persona była znacznie mniejsza niż wynika z zapisów kronikarskich. Spośród nowszych opracowań np. Francisco Bethencourt, The Inquisition. A Global History, 1478–1834, Cambridge University Press 2009, w większości z przytaczanych w swej książce zestawieniach statystycznych podaje tylko całkowitą liczbę wyroków śmierci bez rozróżniania na egzekucje in persona i in effigie.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain, Vol. 3, Londyn 1907, s. 310 przyp. 180.
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain. Vol. 3, s. 266 przyp. 1 i s. 274 przyp. 1.
- zob. Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, s. 254.
- ↑ Stanley G. Payne: A History of Spain and Portugal. Vol. 1, Ch. 12, s. 230
- A.J. Saraiva, H.P. Salomon, I.S.D. Sassoon: The Marrano Factory: The Portuguese Inquisition and Its New Christians 1536–1765. BRILL, 2001, s. 345-347, 353; Francisco Bethencourt, The Inquisition. A Global History, 1478–1834, Cambridge University Press 2009, s. 342.
- H. Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, W-wa 2005, s. 62; zob. też W. Monter, Anticlericalism and the early Spanish Inquisition, [w:] Anticlericalism in Late Medieval and Early Modern Europe, BRILL, 1993, s. 238; oraz H. Rawlings, The Spanish Inquisition, 2004, s. 15.
- Kamen uzyskał tę liczbę w następujący sposób: dla trybunałów aragońskich przyjął dane Williama Montera, Frontiers of heresy, s. 15 i 21 (618 egzekucji), natomiast dla Kastylii wziął za punkt wyjścia dane dla trybunału w Toledo (250 egzekucji do 1501 r.), które przemnożył razy pięć (Kamen, Inkwizycja Hiszpańska, s. 62).
- por. Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, Mediolan 2006, s. 234.
- W. Monter: Frontiers of Heresy: The Spanish Inquisition from the Basque Lands to Sicily. Cambridge 1990, s. 48-49 i 329
- Beatriz Comella: La inquisición española. Ediciones Rialp, 1998, s. 101-102; oraz Ricardo García Cárcel: Veinte años de la historiografia sobre la Inquisición, Walencja 1996, s. 235
- J. Testas, G. Testas: Inkwizycja. Warszawa 2002, s. 97-98
- J. Edwards: Inkwizycja hiszpańska. s. 141
- Henry Charles Lea: History of the Inquisition of Spain, vol. III, s. 208.
- J. Edwards: Inkwizycja hiszpańska. s. 150.
- Gustav Henningsen: The Database of the Spanish Inquisition. The relaciones de causas project revisited. [w]: Heinz Mohnhaupt, Dieter Simon: Vorträge zur Justizforschung. Vittorio Klostermann, 1992, s. 43-85
- W. Monter: Frontiers of Heresy: The Spanish Inquisition from the Basque Lands to Sicily. Cambridge 1990, s. 53
- zob. Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. Mediolan 2006, s. 236.
- Ricardo García Cárcel, Veinte años de la historiografia sobre la Inquisición, Walencja 1996, s. 234; zob. też Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, Mediolan 2006, s. 234.
- ↑ Francisco Bethencourt: The Inquisition. A Global History, 1478–1834. Cambridge University Press, s. 444.
- Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, s. 773, 780.
- Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, s. 773-774.
- Il giudice e l’eretico. Studi sull’Inquisizione romana.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 779-780.
- Paweł Kras, Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie, KUL 2006, s. 411; Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 3.
- Carol Lansing, Power and Purity: Cathar Heresy in Medieval Italy, 2001, s. 138.
- Donald Prudlo: The martyred inquisitor. Ashgate Publishing, Ltd., 2008, s. 42.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia, s. 96-98. Już w 1233 w Weronie spalono 60 katarów na rozkaz dominikanina Giovanni da Vicenza, formalnie jednak wyrok ten wydał on jako podesta tego miasta, a nie inkwizytor, którym został dopiero w 1247, zob. H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages, vol. II, s. 204 i 206.
- Paweł Kras: Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie. KUL 2006, s. 413.
- Paweł Kras: Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie. KUL 2006, s. 413
- H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. vol. II, s. 264, 267
- Zob. M. Tavuzzi, Renaissance Inquisistors, Leiden – Boston 2007, s. 197, 253-258; Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, s. 196-211
- Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, s. 199, 209-210.
- H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. vol. III, s. 515; por. Tavuzzi, Renaissance Inquisitors, s. 150-151, 184-185.
- Tavuzzi, Renaissance Inquisitors, s. 188-192; Andrea Del Col, Inquisizione in Italia, s. 199-200, 204-209.
- Charakterystykę działalności inkwizycji we Francji w XIII–XV wieku przedstawia H.Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages vol. 2, 1888, ss. 113-161
- Działalność Roberta opisuje H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. vol. II, 1888, ss. 114-116; P. Kras, Ad abolendam..., s. 163-165; oraz M. Lambert, The Cathars, s. 122-125.
- Richard Kieckhefer: Magia w średniowieczu. Kraków 2001, s. 278-279.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 412
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages vol. 2, 1888, s. 30
- Wakefield, s. 184; M. Barber, Katarzy, s. 126.
- M. D. Costen, The Cathars and the Albigensian Crusade, Manchester University Press, 1997, s. 170
- P. Kras: Ad abolendam..." s. 412-413
- Malcolm Lambert: Średniowieczne herezje. Wyd. MARABUT Gdańsk-Warszawa 2002, s. 195-196
- H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. vol. I, s. 485.
- Malcolm Lambert: The Cathars, Wiley-Blackwell, 1998, s. 217. ISBN 9780631209591.
- M. D. Costen: The Cathars and the Albigensian Crusade. Manchester University Press, 1997, s. 171. ISBN 9780719043321.
- Wakefield, s. 184.
- M. D. Costen: The Cathars and the Albigensian Crusade. Manchester University Press, 1997, s. 171.
- Wykaz wyroków za: James Given: Inquisition and Medieval Society. Cornell University Press, 2001, s. 69-70.
- P. Kras: Ad abolendam... s. 413.
- Jean Guiraud: Medieval Inquisition. Kessinger Publishing 2003, s. 137.
- Marx: L'inquisition en Dauphine. 1914, s. 128 przyp. 1, s. 134-135, oraz Tanon, s. 105-106. Jean Paul Perrin: History of the ancient Christians inhabiting the valleys of the Alps. Philadelphia 1847, s. 64, podaje liczby ponad 150 skazanych z doliny Valpute oraz 80 z dwóch pozostałych, powołuje się jednak na ten sam dokument co Marx i Tanon.
- Raymond Mentzer: Heresy Proceedings in Languedoc, 1500–1560. American Philosophical Society, 2007, s. 122.
- William E. Burns (red.): Witch hunts in Europe and America: an encyclopedia. Greenwood Publishing Group 2003, s. 104.
- Andrea Del Col: Inquisizione in Italia. s. 434, 780.
- H.Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages vol. 2, 1888, s. 332 i 346
- P. Kras: Ad abolendam... s. 414
- H.Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages. Vol. 2, 1888, s. 375
- Friedrich Wigger: Urkundliche Mittheilungen über die Beghinen- und Begharden-Häuser zu Rostock. w: Verein für Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde: Jahrbücher des Vereins für Mecklenburgische Geschichte und Altertumskunde, t. 47, 1882, s. 14; por. H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. 1888, s. 390
- H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. Vol. 2, 1888, s. 390
- Opis tych prześladowań zamieszcza H.Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. Vol. 2. 1888, s. 395-400; oraz R. Kieckhefer: Repression of heresy. s. 55 i nast.
- Manfred Wilde, Die Zauberei- und Hexenprozesse in Kursachsen, Böhlau Verlag Köln Weimar, 2003, s. 100-101, ISBN 9783412106027; K. B. Springer: Dominican Inquisition in the archidiocese of Mainz 1348–1520. w: Praedicatores, Inquisitores, Vol. 1: The Dominicans and the Medieval Inquisition. Acts of the 1st International Seminar on the Dominicans and the Inquisition, 23-25 February 2002, red. Arturo Bernal Palacios, Rzym 2004, s. 378-379; R. Kieckhefer: Repression of heresy. s. 96-97. H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages. Vol. 2. 1888, s. 408, wspomina o co najmniej 135 egzekucjach w 1414 i kolejnych 300 dwa lata później, najprawdopodobniej jednak źródła, które przytacza, mówią o tej samej akcji represyjnej, różnie ją datując (Springer: s. 378 przyp. 276; Kieckhefer: s. 97 i 147).
- K. B. Springer: Dominican Inquisition in the archidiocese of Mainz 1348–1520. w: Praedicatores, Inquisitores, Vol. 1: The Dominicans and the Medieval Inquisition. Acts of the 1st International Seminar on the Dominicans and the Inquisition, 23-25 February 2002, red. Arturo Bernal Palacios, Rzym 2004, s. 381. Masowe egzekucje flagellantów w Turyngii w 1454 były dziełem władz świeckich, zob. Kieckhefer, Repression of heresy, s. 147; Manfred Wilde, Die Zauberei- und Hexenprozesse in Kursachsen, Böhlau Verlag Köln Weimar, 2003, s. 106-107, ISBN 9783412106027.
- Malleus maleficarum., red. Montague Summers, s. 111; por. H. Ch. Lea: History of the Inquisition of the Middle Ages vol. 3. 1888, s. 540.
- BBKL: Jacob von HOOGSTRAATEN
- W. Monter: Heresy executions, s. 49-52, 55.
- Gerd Schwerhoff: Die Inquisition: Ketzerverfolgung in Mittelalter und Neuzeit. C. H. Beck, 2004, s. 58. ISBN 9783406508400.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 182
- M. Lambert, The Cathars, s. 299; Franjo Sanjek: Le catharisme des « chrétiens » bosniaques, w: Revue de l'histoire des religions, tom 190 n°2, 1976, s. 149-156.
- H. Ch. Lea, History of the Inquisition of the Middle Ages vol. 2, 1888, s. 542-543. Thomas A. Fudge, The magnificent ride: the first reformation in Hussite Bohemia, Ashgate 1998, s. 282.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 416
- Malcolm Lambert, Średniowieczne herezje, 2002, s. 219
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 417
- dekret Ad abolendam haeresim z 4 listopada 1184 (na synodzie w Weronie), zob. P. Kras, Ad abolendam..., s. 126-130.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 130-157.
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 158-160.
- Henry Charles Lea, A History of the Inquisition of the Middle Ages, Vol. I, s. 222-223
- Unam Sanctam, 18 listopada 1302
- Henry Charles Lea, A History of the Inquisition of the Middle Ages, Vol. I, s. 540-541.
- Exsurge Domine, potępione jako 33. heretyckie stwierdzenie Lutra
- "Deklaracja o wolności religijnej", Sobór Watykański II
- zobacz kanony: 225, 1254, 1266; http://archidiecezja.lodz.pl/prawo.html
- www.mateusz.pl
- P. Kras, Ad abolendam..., s. 35.
- Wielka Encyklopedia Jana Pawła II. t.III, hasło Inkwizycja. str. 47-9; Warszawa 2005
- Inkwizycja "bolesnym rozdziałem". Kosciol.pl
- Szczególnie wielu inkwizytorów wyniósł na ołtarze papież Pius IX (1846–1878), co bywa postrzegane w kategoriach protestu tego papieża przeciwko zwycięstwu idei tolerancji religijnej, zob. Tavuzzi, Renaissance Inquisitors, s. 122 przyp. 8.
- G. Ryś, Inkwizycja, s. 101-106.
- Rafał A. Ziemkiewicz: Cała kupa wielkich braci w: Coś mocniejszego, Fabryka Słów 2006
Bibliografia
Malcolm Barber: Katarzy. Warszawa: PIW, 2005. ISBN 83-06-02923-2.
Francisco Bethencourt: The Inquisition. A Global History, 1478–1834. Cambridge: Cambridge University Press, 2009. ISBN 978-0-521-74823-0.
Leszek Biały: Dzieje inkwizycji hiszpańskiej. Warszawa: Książka i Wiedza, 1989. ISBN 83-05-12129-1.
Agostino Borromeo (red.): L'inquisizione. Atti del Simposio internazionale (Città del Vaticano, 29-31 ottobre 1998). Biblioteca Apostolica Vaticana, 2003. ISBN 88-210-0761-8.
Rino Cammalieri: Prawdziwa historia inkwizycji. Kraków: Wydawnictwo Salwator, 2005. ISBN 83-89289-98-9.
Philippus Camerarius: Prawdziwa i wierna relacja o uwięzieniu w Rzymie. PIW, Warszawa 1984; zawiera: Lech Szczucki: Inkwizycja rzymska w XVI wieku.
Franco Cardini, Marina Montesano: Historia inkwizycji. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2008. ISBN 978-83-7318-969-0.
Andrea Del Col: L'Inquisizione in Italia. Mediolan: Oscar Mondadori, 2010. ISBN 978-88-04-53433-4.
John Edwards: Inkwizycja hiszpańska. Warszawa: 2002. ISBN 83-7311-497-1.
Carlo Ginzburg: Ser i robaki. Wizja świata pewnego młynarza z XVI w. Warszawa 1989; szczegółowo opisany, oparty o protokoły inkwizycyjne, przebieg procesu oskarżonego o herezję przedstawiciela środowiska wiejskiego w końcu XVI w. we Włoszech.
James Given: Inquisition and Medieval Society. Cornell University Press, 2001. ISBN 0801487595.
Peter Goodman: Tajemnice inkwizycji. Warszawa: Bellona, 2005. ISBN 83-11-10271-6.
Gustav Henningsen: The Database of the Spanish Inquisition. The relaciones de causas project revisited. [w]: Heinz Mohnhaupt, Dieter Simon: Vorträge zur Justizforschung. Vittorio Klostermann, 1992, s. 43-85
Henry Kamen: Inkwizycja Hiszpańska. Warszawa: PIW, 2005. ISBN 83-06-02963-1.
Richard Kieckhefer: Repression of Heresy in Medieval Germany. Liverpool: Liverpool University Press, 1979. ISBN 0 85323 134 6.
Roman Konik: W obronie świętej inkwizycji. Wrocław: Wektory, 2004.
Paweł Kras: Ad abolendam diversarum haeresium pravitatem. System inkwizycyjny w średniowiecznej Europie. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006. ISBN 83-7363-431-2.
Paweł Kras (red.): Inkwizycja papieska w Europie środkowo-wschodniej. Kraków: Esprit SC, 2010. ISBN 978-83-61989-33-2.
Malcolm Lambert: The Cathars. Wiley-Blackwell, 1998. ISBN 9780631209591.
Malcolm Lambert: Średniowieczne herezje. Gdańsk-Warszawa: Wyd. MARABUT, 2002. ISBN 83-916989-5-5.
Henry Charles Lea: A History of the Inquisition of the Middle Ages. Vols. I – III. Londyn – Nowy Jork: MacMillan Co., 1887–1888. (wszystkie tomy na SUL Books w formacie PDF)
Henry Charles Lea: A History of the Inquisition of Spain. 4 vols.. Londyn – Nowy Jork: MacMillan Co., 1906–1907. (wersje elektroniczne: tom 1, tom 2, tom 3, tom 4)
Henry Charles Lea: The Inquisition in the Spanish Dependencies. Londyn – Nowy Jork: MacMillan Co., 1908.
E. Le Roy Ladurie: Montaillou, wioska heretyków 1294–1324. Warszawa 1988; socjologiczny opis średniowiecznej wioski francuskiej na podstawie protokołów śledztwa inkwizytora Jakuba Fournier, późniejszego papieża Benedykta XII.
Brian Levack: Polowanie na czarownice w Europie wczesnonowożytnej. Wrocław: Ossolineum, 2009. ISBN 978-83-04-04977-2.
Juan Antonio Llorente: The history of the Inquisition of Spain. Londyn: 1826.
A. L. Maycock, R. Knox: The Inquisition from Its Establishment to the Great Schism. Nowy Jork: Kessinger Publishing, 2003. ISBN 0766172902.
Raymond Mentzer: Heresy Proceedings in Languedoc, 1500–1560. Filadelfia: American Philosophical Society, 1984. ISBN 1422374602, 9781422374603.
William Monter: Frontiers of Heresy: The Spanish Inquisition from the Basque Lands to Sicily. Cambridge: Cambridge University Press, 1990. ISBN 0-521-37468-5.
William Monter: Heresy executions in the Reformation Europe, w: Ole Peter Grell, Robert W. Scribner: Tolerance and Intolerance in the European Reformation, Cambridge University Press, 2002, s. 48–64.
Pomes Kinga, Stępień Bogdan: Inkwizytorzy Kościoła Katolickiego w Polsce. Słownik Biograficzno-Bibliograficzny. Rzeszów br. (mps w posiadaniu autorów).
Helen Rawlings: Inkwizycja hiszpańska. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009.
Norman Roth: Conversos, Inquisition, and the Expulsion of the Jews from Spain. Londyn: The University of Wisconsin Press, 2002. ISBN 0299142345.
Grzegorz Ryś: Inkwizycja. Kraków: Znak, 1997. ISBN 83-7006-636-4.
A. J. Saraiva, H. P. Salomon, I. S. D. Sassoon: The Marrano Factory: The Portuguese Inquisition and Its New Christians 1536–1765. Leiden – Boston – Kolonia: BRILL, 2001. ISBN 9004120807.
Petra Seifert (red.): Księga Inkwizycji. Podręcznik napisany przez Bernarda Gui. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006. ISBN 83-7097-941-6.
Louis Tanon: Histoire des tribunaux de l'inquisition en France. Paryż: L. Larose & Forcel, 1893.
Michael Tavuzzi: Renaissance Inquisitors. Dominican Inquisitors and Inquisitorial Districts in Northern Italy, 1474–1527. Leiden – Boston: BRILL, 2007. ISBN 978-90-04-16094-1.
Jean Testas, Guy Testas: Inkwizycja. Kraków: Agade, 1994. ISBN 83-901227-5-8.
Andre Vauchez: Walka z herezją i nowe ruchy dysydenckie na zachodzie. [w:] Historia chrześcijaństwa. t.5 – Ekspansja Kościoła rzymskiego 1054–1274. Wydawnictwo Krupski i S-ka, Warszawa 2001
Walter Wakefield: Heresy, Crusade and Inquisition in Southern France, 1100 – 1250. Berkeley – Los Angeles: University of California Press, 1974. ISBN 9781597404907.
Szymon Wrzesiński: Inkwizycja na ziemiach polskich. Zakrzewo: Wydawnictwo REPLIKA, 2009. ISBN 978-83-7674-011-9.
Inkwizycja. [w:] Wielka Encyklopedia Jana Pawła II. Warszawa 2005, str. 47-9
Inkwizycja. [w:] Encyklopedia kościoła. t.1, Oficyna Wydawnicza Vocatio, Warszawa 2004
Inkwizycja. [w:] Religia. Encyklopedia PWN t.5, Warszawa 2002
Inkwizycja. [w:] Encyklopedia Katolicka t.7, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1997
Fryderyk I Barbarossa (Rudobrody) (ur. ok. 1125, zm. 10 czerwca 1190) – z dynastii Hohenstaufów, syn księcia Szwabii - Fryderyka II i księżniczki Judyty, córki księcia Bawarii Henryka IX Czarnego (zm. 1126) z rodu Welfów, konkurencyjnego w tamtym okresie wobec Hohenstaufów. Po śmierci ojca ( 1147) przyjął tytuł księcia Szwabii (jako Fryderyk III), 4 marca 1152 został koronowany na króla niemieckiego, a 18 czerwca 1155 został koronowany cesarzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W latach 1154- 1186 był również królem Włoch. W swych rządach wzorował się na najważniejszych cesarzach, między innymi Justynianie I Wielkim i Karolu Wielkim. Belluno – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Belluno. Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwało 36 618 osób przy gęstości zaludnienia 248,8 os./1 km². przejdź do podstrony: [1][2] 3
Czy wiesz że...? beta
Dziesięcina – podatek religijny w judaizmie i chrześcijaństwie. Obowiązkowe, świadczenie pieniężne lub rzeczowe w postaci dziesiątej części swojego dochodu na rzecz Kościoła, przeznaczone głównie na rzecz utrzymania duchowieństwa. Obecnie praktyka składania dziesięciny obecna jest tylko w niektórych kościołach protestanckich.
Pogrom jest to tradycyjnie, w znaczeniu słownikowym tyle co „zadanie komuś klęski”, „rozgromienie” (np. wrogich wojsk), „unicestwienie”, „wybicie”. Współcześnie, za rosyjskim погром, słowo to jest używane najczęściej w odniesieniu do zbiorowych, brutalnych ataków na przedstawicieli mniejszości żydowskiej, a potocznie, zwłaszcza w języku publicystyki, bywa uogólniane jako wszelki grupowy akt przemocy skierowany przeciw jakiejś grupie narodowościowej lub religijnej, często połączony z niszczeniem własności jej członków (domów, miejsc pracy, miejsc kultu).
Joachim z Fiore ( Gioacchino da Fiore) (ur. 1130/ 1135 w Celico koło Cosenzy, Kalabria, zm. 1202) – teolog i mistyk chrześcijański, cysters. Od 1177 roku opat klasztoru w Corazzo. W 1192 założył klasztor Św. Jana w Fiore koło Cosenzy. Już za życia uchodził za proroka. Jedna z wizji mistycznych, których doznawał odsłoniła przed nim spełnienie obietnic Apokalipsy, sens historii zbawienia i związek między Nowym i Starym Testamentem. Historię zbawienia dzielił Joachim z Fiore na trzy okresy: epokę Ojca ( Stary Testament i Synagoga, Prawo, służba, wiedza), epokę Syna ( Nowy Testament i Kościół, Ewangelia, wiara, łaska i mądrość), epokę Ducha Świętego (mnisi, doskonałość, wolność, "wieczna Ewangelia", kres wojen, triumf duchowego rozumienia Pisma). Granice między tymi epokami są płynne.
Inkwizycja w Polsce – dzieje walki z herezjami na ziemiach polskich obejmują okres od drugiej połowy XIII wieku do drugiej połowy XVI wieku. Stałe struktury inkwizycji, kościelnej instytucji powołanej do zwalczania herezji, zostały utworzone w Królestwie Polskim dopiero w pierwszej połowie XIV wieku i w zwalczaniu herezji zawsze zajmowały rolę podrzędną w stosunku do trybunałów biskupich. Ostateczny kres ich istnieniu przyniosła reformacja i zwycięstwo idei tolerancji religijnej w Polsce.
Deizm – pogląd filozoficzny uznający istnienie Boga jako stwórcy świata materialnego (w rozumieniu duchowej siły sprawczej), lecz odrzucający przekonania religijne, w myśl których Bóg ma moc ingerowania w życie człowieka i kierowania światem materialnym. Według deistów, o istnieniu duchowej siły sprawczej świadczy racjonalny porządek świata materialnego i stałość praw fizyki.
Bonifacy VIII, właściwie Benedetto Gaetani (ok. 1235 w Anagni – 11 października 1303 w Rzymie) – Włoch z pochodzenia, papież od 24 grudnia 1294 r. po abdykacji Celestyna V, do którego ustąpienia w walny sposób się przyczynił.
|