Insektycydy - Polski Serwis Naukowy

Insektycydy, środki owadobójcze (łac. insecta – owady, caedo – zabijam) – substancje z grupy pestycydów używane do zwalczania szkodników w uprawach rolnych, lasach, w magazynach z żywnością, a także w mieszkaniach. Zależnie od składu chemicznego insektycydy zabijają owady lub jedynie ograniczają ich rozród, co również wpływa na ilość owadów.

Pestycydy (łac. pestis – zaraza, pomór, caedo – zabijam) – substancje syntetyczne lub naturalne, stosowane do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używane głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych, ale również zwierząt, ludzi, produktów żywnościowych, a także do niszczenia żywych organizmów, uznanych za szkodliwe, w budynkach inwentarskich, mieszkalnych, szpitalnych i magazynach.

Lindan (γ-HCH, gamma-heksachlorocykloheksan, gamma-sześciochlorocykloheksan, gameksan, C6H6Cl6) - pestycyd, aktywny składnik preparatów do zwalczania szkodników, głównie w leśnictwie i w uprawach roślin przemysłowych. Substancja krystaliczna o zapachu stęchlizny, największe znaczenie ma izomer γ, wykazujący własności owadobójcze (działa jako trucizna kontaktowa i żołądkowa). Stosowano go też do ochrony zielników przed owadami.

Wprowadzenie insektycydów w rolnictwie jest przyczyną gwałtownego wzrostu produkcji rolnej w XX wieku, chociaż już od wieków rolnicy stosowali rozmaite naturalne substancje owadobójcze, jak tytoń.

Niektóre insektycydy zostały zabronione na całym świecie ze względu na ich szkodliwe oddziaływanie na środowisko, ludzi i zwierzęta – najbardziej znanym przykładem jest DDT, który m.in. powodował zmniejszenie grubości skorupek jaj u ptaków drapieżnych, co zmniejszało liczbę ptaków osiągających dojrzałość. Nadużywanie środków owadobójczych wpływa również ujemnie na zapylanie roślin.

Dieldryna – syntetyczny insektycyd chlorowcoorganiczny. W środowisku lub we wnętrzu organizmu dieldryna powstaje po szybkim rozpadzie aldryny i ma do niej podobną strukturę chemiczną. Jest ona trwała w środowisku i ulega bioakumulacji.

Kwas borowy (potocznie kwas borny) – nieorganiczny związek chemiczny, słaby kwas o wzorze H3BO3 (można go też przedstawić jako B(OH)3). W przyrodzie występuje jako minerał sassolin. Sole kwasu borowego to borany (ortoborany).

Współcześnie kładzie się nacisk na wybiórczość insektycydów i programuje ich autodestrukcję, czyli rozpad na nietoksyczne środki po kilku dniach oddziaływania.