Instytucja finansowa - Polski Serwis Naukowy

Instytucja finansowa - jednostka organizacyjna, której podstawowym zadaniem jest operowanie zasobami finansowymi, czyli gromadzenie i wydatkowanie środków pieniężnych. Do instytucji finansowych należą przede wszystkim banki, kasy oszczędnościowe, zakłady ubezpieczeniowe oraz zakłady reasekuracyjne.

Pieniądz – materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Prawnie określony środek płatniczy, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

Ubezpieczyciel - termin prawny - zakład ubezpieczeń, który prowadząc działalność gospodarczą, za zezwoleniem w zakresie ubezpieczeń osobowych albo majątkowych, na podstawie umowy zobowiązuje się do świadczenia w razie wystąpienia skutków zdarzeń losowych. W świetle ustawy o działalności ubezpieczeniowej ubezpieczyciel może prowadzić w Polsce działalność ubezpieczeniową wyłącznie w formie spółki akcyjnej, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych lub głównego oddziału - oddziału zakładu ubezpieczeń z państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej.

Definicja Instytucji finansowej na gruncie polskiego prawa nie jest jednolita.

Kodeks spółek handlowych do Instytucji finansowych zalicza:

fundusze inwestycyjne,

towarzystwa funduszy inwestycyjnych lub powierniczych,

narodowy fundusz inwestycyjny,

zakłady ubezpieczeń,

fundusze powierniczy,

towarzystwa emerytalne,

fundusze emerytalne,

domy maklerskie,

mające siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie należącym do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

Towarzystwo funduszy inwestycyjnych (TFI), wg ustawy o funduszach inwestycyjnych, to organ funduszu inwestycyjnego zarządzający nim i reprezentujący go w stosunkach z osobami trzecimi. Tylko podmioty działające na podstawie ustawy mają prawo do używania oznaczenia "towarzystwo funduszy inwestycyjnych" lub jego skrótu.

Powszechne Towarzystwo Emerytalne (PTE) – spółka akcyjna, powołana specjalnie do tego, aby zarządzać i administrować Otwartym Funduszem Emerytalnym. Zatrudnia specjalistów, którzy inwestują pieniądze zgromadzone przez członków danego OFE.

Z kolei zgodnie z ustawą Prawo bankowe instytucja finansowa - podmiot niebędący bankiem ani instytucją kredytową, którego podstawowa działalność będąca źródłem większości przychodów polega na wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie:

nabywania i zbywania udziałów lub akcji,
udzielania pożyczek ze środków własnych,
udostępniania składników majątkowych na podstawie umowy leasingu,
świadczenia usług w zakresie nabywania i zbywania wierzytelności,
świadczenia usług związanych z transferem środków pieniężnych,
emitowania instrumentów płatniczych i administrowania nimi,
udzielania gwarancji, poręczeń lub zaciągania innych zobowiązań nieujmowanych w bilansie,
obrotu na rachunek własny lub rachunek innej osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, o ile posiada zdolność prawną:
1. terminowymi operacjami finansowymi,
2. instrumentami rynku pieniężnego,
3. papierami wartościowymi,
uczestniczenia w emisji papierów wartościowych lub świadczenia usług związanych z taką emisją,
świadczenia usług w zakresie zarządzania aktywami,
świadczenia usług w zakresie doradztwa finansowego, w tym inwestycyjnego,
świadczenia usług brokerskich na rynku pieniężnym

Bibliografia

prof. Andrzej Borodo, Polskie prawo finansowe. Zarys ogólny, Toruń 2005, ISBN 83-7285-253-7.

prof. Andrzej Gomułowicz, prof. Jerzy Małecki, Polskie prawo finansowe, Lexis Nexis, 2006, ISBN 83-7334-585-X.

prof. Zbigniew Ofiarski, Prawo finansowe, C.H. Beck, ISBN 83-7483-506-0.