Instytut Badań Jądrowych - Polski Serwis Naukowy

Instytut Badań Jądrowych im. Andrzeja Sołtana – polski instytut naukowy powstały w latach 50. XX wieku, podzielony w 1982 na trzy oddzielne instytuty związane z atomistyką:

Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana (Otwock-Świerk, Warszawa, Łódź) - obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych;

Instytut Chemii i Techniki Jądrowej (Warszawa-Żerań);

Instytut Energii Atomowej (Otwock-Świerk) - obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych.

Siedziba główna instytutu znajdowała się w Świerku, dzielnicy Otwocka.

Instytut Badań Jądrowych im. Andrzeja Sołtana - polski instytut naukowy powstały w latach 50. XX wieku, podzielony w 1982 na trzy oddzielne instytuty związane z atomistyką:

Otwock (wymowa ?/i) – miasto i gmina w województwie mazowieckim, siedziba powiatu otwockiego, w Dolinie Środkowej Wisły. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. Otwock wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej, a od centrum stolicy oddalony jest o około 28 km.

Historia

Instytut Badań Jądrowych został powołany do życia 4 czerwca 1955 roku, na mocy uchwały Prezydium Rady Ministrów PRL. Początkowo IBJ został podporządkowany Polskiej Akademii Nauk, a rok później stał się instytutem resortowym Pełnomocnika Rządu do Spraw Wykorzystania Energii Jądrowej. Organizatorem i pierwszym dyrektorem Instytutu był prof. dr Andrzej Sołtan.

Świerk (Picea A. Dietr.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny sosnowatych (Pinaceae), który obejmuje około 35 gatunków. Występuje na obszarach chłodnych i umiarkowanych półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Picea rubra A. Dietrich.

Reaktor "Anna" — polski zestaw krytyczny grafitowo-wodny, tj. reaktor jądrowy o mocy zerowej (100 W), uruchomiony w 1963 w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku. W okresie badań z neutronami prędkimi nazywany P-Anną, Prędką Anną.

Przed założeniem Instytutu Badań Jądrowych, za opracowanie założeń, wykonanie projektu i nadzór nad budową pierwszego w Polsce reaktora atomowego odpowiadały:

Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk (powstały w roku 1953), w tym Zakład Fizyki Jądra Atomowego w Krakowie,

Zakład Fizyki Cząstek Elementarnych Polskiej Akademii Nauk (utworzony w marcu 1954 roku w Warszawie, powołany na mocy tajnej uchwały rządu)

Zakład Urządzeń Naukowo-Technicznych Ministerstwa Przemysłu Chemicznego (powołany w dniu 9 lipca 1954).

W procesie reorganizacji z powodów politycznych, 1 stycznia 1983 r. zarządzeniem generała Wojciecha Jaruzelskiego Instytut Badań Jądrowych został podzielony na trzy odrębne jednostki: Instytut Problemów Jądrowych i Instytut Energii Atomowej oraz Instytut Chemii i Techniki Jądrowej.

Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana - instytut naukowy zajmujący się badaniami z dziedziny fizyki subatomowej (fizyka cząstek elementarnych i fizyka jądrowa, fizyka plazmy gorącej, itp.) oraz stosowaniem metod fizyki jądrowej i produkcją odpowiednich urządzeń dla rozmaitych gałęzi nauki i gospodarki, w tym zwłaszcza medycyny.

Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk – (w skrócie IFPAN) instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk Wydziału Nauk Matematycznych, Fizycznych i Chemicznych z siedzibą w Warszawie założony w 1953 roku.

Reaktory

Osobne artykuły: Reaktor EWA, Reaktor Maria i Reaktor Anna.

W Instytucie działało kilka reaktorów jądrowych. W latach 1958-1995 działał reaktor "EWA" (Eksperymentalny, Wodny, Atomowy) sprowadzony z ZSRR i zmontowany Świerku o mocy początkowo 2 MW powiększonej do 10 MW. W marcu 1963 roku oddano do użytku skonstruowany wyłącznie przez polskich naukowców reaktor "Anna" o tzw. mocy zerowej, służący do badań fizyki reaktorów. 29 grudnia 1964 uruchomiono kolejny reaktor całkowicie polskiej konstrukcji o nazwie "Maryla", a w 1973 reaktor "Agata" o konstrukcji podobnej do reaktora "Anna".

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

W grudniu 1974 uruchomiono działający do dziś reaktor "Maria", który od podstaw został zbudowany w Polsce, choć oparty na radzieckim pomyśle - reaktor MR w Instytucie Kurczatowa w Moskwie.

Zobacz też

Świerk (Otwock)

Linki zewnętrzne

Instytut Problemów Jądrowych, obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych

Instytut Chemii i Techniki Jądrowej

Instytut Energii Atomowej, obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych

Przypisy

Nieopublikowana Uchwała Nr 419/55 Prezydium Rządu z dnia 4 czerwca 1955 r. w sprawie rozwoju badań w dziedzinie fizyki jądra atomowego i wykorzystania energii jądrowej dla celów gospodarki narodowej
NEUTRONY – niezależne i nieregularne pismo komputerowe Ośrodka Atomistyki w Świerku Nr 6 (125) / 2005 (pol.). W: XX lat IBJ [on-line]. 2005-06-23. [dostęp 2011-06-29].
Pół wieku badań jądrowych w Polsce (pol.). Gazeta Wyborcza, 2005-06-17. [dostęp 2011-06-29].
Zarządzenie nr 31 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1982 r. w sprawie organizacji jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych atomistyki, M.P. z 1982 r. Nr 32, poz. 279

Bibliografia

Korzenie IPJ: historia Instytutu Badań Jądrowych (1955-1982) (pol.). [dostęp 2011-06-29].

Przemysław Bogusz. Betonem w atom. „Gazeta Polska”. nr 2(755), 2008-01-09.