Instytut Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza

Instytut Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (IP UAM) - jednostka organizacyjna Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, jeden z 6 instytutów i katedr tworzących Wydział Historyczny UAM.

Historia i badania instytutu

Instytut został powołanych 30 stycznia 1919 roku a jego pierwszym dyrektorem był współzałożyciel Uniwersytetu, prof. dr hab. Józef Kostrzewski. Po kilkakrotnej zmianie nazwy, 1 grudnia 1982 roku, wprowadzono nazwę Instytut Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Instytut prowadzi badania w zakresie archeologii pradziejowej i średniowiecznej a od 1999 roku w zakresie archeologii śródziemnomorskiej, (od 2004 roku jako archeologia orientalna i antyczna). Instytut Prahistorii wydaje własne czasopismo Folia Praehistorica Posnaniensia oraz kilka tytułów serii wydawniczych.

Bolesław III Krzywousty (ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138) – książę małopolski, śląski i sandomierski w latach 1102–1107, książę Polski w latach 1107–1138. Pochodził z dynastii Piastów, był synem Władysława I Hermana i Judyty czeskiej, córki króla Czech Wratysława II, oraz ojcem książąt: Władysława II Wygnańca, Bolesława IV Kędzierzawego, Mieszka III Starego, Henryka Sandomierskiego i Kazimierza II Sprawiedliwego.
Walenty Szwajcer (ur. 7 lutego 1907 w Piastowicach, zm. 2 czerwca 1994 r. w Biskupinie) - polski nauczyciel, odkrywca szczątków prehistorycznej osady kultury łużyckiej w Biskupinie koło Żnina.

Instytut początkowo prowadził badania wykopaliskowe na terenie Wielkopolski i Kujaw oraz na Pomorzu Wschodnim. Do najważniejszych prac tego okresu były badaniach grodu kultury łużyckiej w Biskupinie. W latach 60. rozpoczęto badania na Pomorzu Zachodnim i Środkowym.

Do największych odkryć dokonanych przez studentów i pracowników Instytutu należy odkrycie Palatium Mieszka I na poznańskim Ostrowie Tumskim oraz kilka bezcennych artefaktów m.in. bulle - ołowiana pieczęć Bolesława Śmiałego albo Bolesława Krzywoustego z okresu między połową XI wieku, a latami trzydziestymi XII wieku. Innym odkryciem było odkrycie i prowadzenie do dzisiaj badań archeologicznych osady obronnej z wczesnej epoki brązu w Bruszczewie

Bruszczewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.
Henryk Machajewski (ur. 12 września 1952 w Środzie Wielkopolskiej) - polski archeolog, doktor (doktorat w 1988 roku) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Obecnie adiunkt w Zakładzie Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego oraz starszy wykładowca w Instytucie Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Przedmiotem badawczym Henryka Machajewskiego jest głównie okres przedrzymski, rzymski, oraz okres wędrówek ludów na Nizinie Europejskiej. Od 1977 roku prowadzi liczne badania archeologiczne na Pomorzu Środkowym, oraz w północnej Wielkopolsce, a w ostatnich latach na Wolinie. Jest autorem wielu publikacji, między innymi 4 książek i ponad 100 artykułów.

Obecnie instytut zaangażowany jest w kilkanaście prac badawczych m.in.:

badania nad środowiskowym uwarunkowaniami najstarszego osadnictwa Europy Środkowej i rozwój kulturowy Niżu Europejskiego w epoce kamienia i wczesnej epoce metali;

synteza wczesnej epoki brązu;

studia nad pograniczem biokulturowym Wschodu i Zachodu Europy w pradziejach i starożytności

archeologia starożytnego Bliskiego Wschodu;

powiązania kulturowe Wielkopolski z terenami ościennymi w późnym okresie brązu i wczesnym okresie żelaza;

sztuka społeczności Europy środkowej w epoce żelaza a sztuka Grecji i Italii;

tereny Barbaricum w okresie wpływów rzymskich i w okresie wędrówek ludów (osadnictwo, gospodarka, budownictwo, groby okazałe i inne cmentarzyska, ceramika);

obszary prowincjonalno-rzymskie w Europie;

problem kontynuacji między starożytnością a wczesnym średniowieczem w Polsce;

architektura i sztuka Polski średniowiecznej;

historia archeologii;

studia nad teorią społeczną oraz współczesna refleksja metodologiczna w archeologii.

Biblioteka

Instytut Prahistorii posiada własną bibliotekę tematyczną, w której zbiorach znajduje się około 40 000 woluminów, 380 tytułów czasopism zagranicznych oraz 170 tytułów czasopism polskich.

Archeologia (z gr. ἀρχαῖος archaīos – dawny, stary i -λογία -logiā – mowa, nauka) – nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie źródeł archeologicznych, czyli materialnych pozostałości działań ludzkich.
Kujawy – kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Zdzisław Rajewski (ur. 22 października 1907 w Dubinie, zm. 2 czerwca 1974 w Warszawie) - polski archeolog, profesor, dyrektor Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Wojciech Kóčka (ur. 13 października 1911 r. w Wownjowie, zm. 18 listopada 1965 r. w Poznaniu), polski antropolog i archeolog pochodzenia serbołużyckiego.

Prehistoria, prahistoria (łac. pre - przedrostek oznaczający uprzedniość, "przed", "wcześniej") to najdłuższy okres dziejów ludzkości - od pojawienia się człowieka na Ziemi do powstania pisma. Badanie tego okresu możliwe jest jedynie metodami archeologicznymi. Na terenach Afryki zaczyna się około 5 mln lat temu razem z pojawieniem się pierwszych człowiekowatych, na terenie Europy około 1 mln lat temu, natomiast na innych terenach z momentem pojawienia się tam człowieka. Dzieli się na sześć podstawowych epok - daty w nawiasach nakładają się na siebie, ze względu na to, że na różnych terenach epoki te zaczynały się i kończyły w różnym czasie:

Kultura łużycka – kultura archeologiczna środkowej i młodszej epoki brązu oraz wczesnej epoki żelaza, występująca głównie na ziemiach polskich oraz przyległych do nich obszarów w innych państwach. Należy do kręgu kultur pól popielnicowych, do którego kwalifikuje się między innymi ze względu na formę pochówku ciałopalnego w popielnicach zakopywanych w ziemię. Kultura łużycka nie jest tworem jednolitym, a wręcz przeciwnie, dzieli się na wiele grup różniących się w różnym stopniu inwentarzem, obrządkiem pogrzebowym bądź formami osadnictwa. Występowały w niej zarówno osady otwarte, jak i zamknięte, do których zalicza się osadę w Biskupinie. Natomiast wszystkie grupy kultury łużyckiej charakteryzują się z tym samym modelem gospodarki oraz względnie zbliżonym modelem struktur osadniczych.

Jerzy Fogel (ur. 17 października 1942 roku w Kórniku, pow. poznański) - profesor archeologii, specjalista w dziedzinie epoki brązu, kierownik Zakładu Prahistorii Powszechnej Epoki Kamienia i Brązu w Instytucie Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu; redaktor periodyku Folia Praehistorica Posnaniensia; współzałożyciel oraz wieloletni były prezes Kórnickiego Towarzystwa Kulturalnego, członek władz Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego w latach 1979 - 1992.

Józef Kostrzewski (ur. 25 lutego 1885 w Węglewie k. Gniezna, zm. 19 listopada 1969 w Poznaniu) - polski archeolog, muzeolog, profesor Uniwersytetu Poznańskiego, twórca poznańskiej szkoły archeologicznej, prowadził, między innymi, wykopaliska w Biskupinie.