Insula - Polski Serwis Naukowy

Pozostałości Insuli na Rzymskim Kapitolu.

Insula (łac. wyspa) – nazwa domów czynszowych budowanych w starożytnym Rzymie.

Właścicielami domów często byli rzymscy patrycjusze. W takim przypadku sami mieszkali we własnych domach, a insulą w ich imieniu zarządzał niewolnik-administrator (insulari). Był on odpowiedzialny za regularne ściąganie czynszu, pilnowanie porządku, prowadzenie niezbędnych remontów.

Pożar – niekontrolowany proces spalania w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Warunkiem zapoczątkowania i przebiegu procesu jakim jest pożar (podobnie jak w procesie spalania) jest istnienie czworokąta spalania:

Dom – przystosowany pod względem konstrukcyjnym i użytkowym budynek, przeznaczony do celów mieszkalnych. Są różne rodzaje domów, np. blok, dom jednorodzinny, wielorodzinny i kawalerka czyli wynajęte przez daną osobę małe mieszkanie.

Jedne z najlepiej zachowanych insuli znajdują się w Ostii.

Budowa

Były to domy kilkupiętrowe (5-7), otoczone z czterech stron ulicami. Prosto z ulicy schody prowadziły na wyższe kondygnacje.

Ilość kondygnacji i szerokość przejść pomiędzy domami regulowana była rozporządzeniami prawnymi. Regulacja ta podyktowana była względami pożarowymi. Domy budowano z drewna, ogrzewano je piecykami na drewno, oświetlano lampkami olejowymi. Łatwo było o zaprószenie ognia, który mógł się łatwo rozprzestrzenić. Rozporządzenia nakazywały w każdej insuli przechowywać wodę w specjalnych dużych pojemnikach i budować platformy, z których łatwiej było gasić ogień. Dopiero Trajan nakazał budowę domów z materiałów odpornych na ogień. Wysokość domów była ograniczona również ze względów bezpieczeństwa. Przy budowie z materiałów o małej wytrzymałości budynek zbyt wysoki groził zawaleniem.

Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e.

Marek Ulpiusz Trajan (Marcus Ulpius Traianus, Imperator Caesar Nerva Traianus Augustus; ur. 18 września 53 w Italice, zm. 9 sierpnia 117 w Selinusie) - syn Marcusa Ulpiusa Trajanusa (dowódca rzymski, stronnik Wespazjana w wojnie domowej w roku 69, później namiestnik Syrii) i jego żony - Marcii, brat Ulpii Marciany. Początkowo, podobnie jak ojciec sprawował władzę nad Syrią, potem objął dowództwo nad legionami nadreńskimi. W 97 roku został adoptowany przez Nerwę jako jego następca. Cesarz rzymski od 98 roku.

Parter budynku zajmował często warsztat albo sklepik właściciela. Jego mieszkanie znajdowało się także na parterze albo na I piętrze. Mieszkania zlokalizowane wyżej, były o niższym standardzie (im wyżej, tym mniej wygód). Woda, urządzenia sanitarne, jeśli były umieszczone w budynku, to tylko na najniższych kondygnacjach (parter, I piętro). Pozostali mieszkańcy korzystali z łaźni publicznych, a wodę czerpali ze studni lub fontann.

Patrycjusze (łac. patres - ojcowie) to uprzywilejowana, wyższa warstwa społeczna, która pojawiła się w okresie republiki, w starożytnym Rzymie. Posiadali pełne prawa polityczne (do pewnego momentu) i wyłączność na obejmowanie urzędów. Wywodzili się oni z zamożnych rodzin. Początkowo prawdopodobnie potomkowie arystokracji rodowej (zamknięta liczba rodów - "gentes"), która we wczesnym okresie państwa (okres królewski i wczesnej republiki) cieszyła się pełnią praw politycznych.

Łacina (łac. lingua Latina, język łaciński) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym. Łacina była językiem ojczystym Rzymian. Stała się z czasem językiem urzędowym całego Imperium Rzymskiego, wypierając inne wcześniej używane na tym obszarze języki (takie jak oskijski czy umbryjski).

Zobacz też

architektura starożytnego Rzymu

Bibliografia

Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 64. ISBN 83-85001-89-1.