Interim augsburskie - Polski Serwis Naukowy

Interim augsburskie – tymczasowy dekret cesarza Karola V Habsburga ogłoszony 15 maja 1548 roku, przyjęty na sejmie w Augsburgu 30 czerwca tegoż roku. Stanowił próbę uregulowania kwestii religijnych w Rzeszy po przegranej przez obóz ewangelicki I wojnie szmalkaldzkiej. Postanowienia Interim augsburskiego nie zadowalały ani katolików, ani ewangelików i ostatecznie nie zostały zrealizowane.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Augustana – utworzony w 1992 r. ośrodek wydawniczy, który swoją siedzibę ma w Bielsku-Białej, przy pl. Marcina Lutra 3, na Bielskim Syjonie. Specjalizuje się głównie w wydawnictwach Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Nazwa wywodzi się od Augsburskiego Wyznania Wiary (łac. Confessio Augustana – Konfesja Augsburska).

Po zwycięskiej dla cesarza wojnie, sejm w Augsburgu postanowił w 1547 roku, że należy przyjąć tymczasowe porozumienie w kwestiach religijnych, które będzie obowiązywało do zakończenia obrad soboru trydenckiego. W lutym 1548 roku cesarz powołał komisję złożoną z przedstawicieli obu wyznań, która jednak nie była w stanie osiągnąć porozumienia. Ostatecznie, na polecenie cesarza, dokument teologiczny opracowali biskup Naumburga Julius von Pflug, biskup pomocniczy Moguncji Michael Helding i Johannes Agricola, nadworny kaznodzieja elektora Joachima z Brandenburgii. Dekret został następnie przejrzany przez hiszpańskich zakonników i potajemnie dostarczony protestanckim elektorom i wysokim dostojnikom rzymskokatolickim.

Ewangelicy – nazwą tą od XVI wieku określa się w Polsce protestantów z najstarszych Kościołów Reformacji, czyli luteran, kalwinów oraz, od kilkunastu lat, metodystów.

Interim lipskie – dokument uchwalony 21 grudniu 1548 roku, z inicjatywy elektora Maurycego Wettyna, przez sejm Saksonii w Lipsku. Stanowił próbę porozumienia religijnego pomiędzy katolikami a ewangelikami, był rewizją Interim augsburskiego.

Interim augsburskie składało się z dwudziestu sześciu artykułów, które prezentowały naukę katolicką, pozostawiając ewangelikom Wieczerzę Pańską pod dwoma postaciami i dopuszczenie zawierania małżeństw przez duchownych. Postanowienia dekretu wzbudziły silny sprzeciw w obozie protestanckim. Cesarz próbował siłą wcielić jego postanowienia na południu, północ stawiała opór. Próbując rozwiązać konflikt Maurycy Wettyn z Saksonii zaproponował własną wersję kompromisu, nazwaną Interim lispkim, która jednak nie zdobyła uznania.

Eucharystia, Wieczerza Pańska, Sakrament Ołtarza, Komunia Święta, Najświętszy Sakrament, z greckiego εὐχαριστία (eucharistía), czyli "dziękczynienie". Termin "komunia" pochodzi od łacińskiego communio (wspólnota) na pamiątkę ostatniego posiłku Chrystusa i przywołują "ucztę zaślubin Baranka" zapowiedzianą w Apokalipsie.

Pokój zawarty 25 września 1555 roku między cesarzem Karolem V a protestanckimi książętami Rzeszy w Augsburgu. Stwierdzając zasadę cuius regio, eius religio (czyja władza, tego religia) przewidywał współistnienie obok siebie katolicyzmu i luteranizmu. Kończył drugą wojnę religijną, toczącą się w latach 1552-1555.

Przegrana przez cesarza II wojna szmalkaldzka zmusiła go do zawarcia w Pasawie układu z Maurycym saskim, który przywrócił wolność wyznania ewangelikom. Jego postanowienia potwierdził pokój augsburski z 1555 roku.

Bibliografia

Dzieje reformacji wittenberskiej. W: Andrzej Buzek: Historia Kościoła. Warszawa: Strażnica Ewangelicka, 1957.

S. Issleib: Interim. W: New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge, t. VI. Grand Rapids: Baker Book House, 1953, ss. 21–22.

Robert Kolb: Jedność wyznania – droga do „Formuły zgody”. W: Księgi Wyznaniowe Kościoła Luterańskiego. Bielsko-Biała: Wydawnictwo „Augustana”, 2003, s. 375-376. ISBN 83-88941-41-0.