Internacjonalizacja szkolnictwa wyższego

Internacjonalizacja szkolnictwa wyższego – proces integrowania wymiaru międzynarodowego, międzykulturowego i globalnego w cel, funkcje i sposób działania instytucji szkolnictwa wyższego. W praktyce proces ten przyjmuje postać budowania strategii umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego na poziomie państwa, władz samorządowych i poszczególnych instytucji, aktywnej polityki pozyskiwania studentów zagranicznych, zagranicznego marketingu uczelnianego, tworzenia międzynarodowych ścieżek studiów, integrowania treści globalnych i międzykulturowych w programy nauczania, dostosowywanie infranstruktury uczelni do potrzeb działania, tworzenia i wdrażania programów wspierających mobilność studencką etc.

Mobilność ludności, czyli skłonność do zmiany miejsca zamieszkania wykazuje znaczne różnice. Do najwyższych należy mobilność ludności w Stanach Zjednoczonych, niższa jest w Europie Zachodniej, a bardzo niska w Polsce. Duża mobilność ludności przyczynia się do zmniejszenia różnic społecznych i ekonomicznych pomiędzy regionami. Jest też bardzo korzystna z ekonomicznego punktu widzenia i przyczynia się do zmiejszenia bezrobocia o wyraźnej strukturze regionalnej.

Globalizacja – ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się "jednego świata", światowego społeczeństwa; zanikanie kategorii państwa narodowego; kurczenie się przestrzeni społecznej i wzrost tempa interakcji poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych oraz wzrost znaczenia organizacji ponad- i międzynarodowych, w szczególności ponadnarodowych korporacji. Geneza tego procesu lokowana jest w epoce odkryć geograficznych, dokonywanych przez Europejczyków od XV wieku, a rozpatrywany w nauce jest on dopiero od lat 80. XX wieku, mimo, że kwestia tworzenia porządku ponadnarodowego podejmowana była już na początku wieku XIX. Globalizacja jako realne zjawisko przez część naukowców jest postrzegana sceptycznie. Jest ona również postrzegana jako zjawisko powodujące wzrost nowych, nieprzewidywalnych form ryzyka oraz wzrost nierówności społecznych w skali globu czy też w skali poszczególnych społeczeństw. Skutki tych procesów nie są do końca rozpoznane, mogą prowadzić zarówno do większej homogenizacji kultury, jak i do jej kreolizacji i zwiększenia różnorodności kulturowej.

Internacjonalizacja szkolnictwa wyższego a globalizacja

Relacja pomiędzy tymi dwoma pojęciami nie jest jednoznaczna. Niekiedy używa się ich wymiennie, niekiedy za globalizację szkolnictwa wyższego uważa się szczególnie intensywną formę internacjonalizacji. W zakresie badań nad szkolnictwem wyższym dominuje interpretacja, że internacjonalziacja szkolnictwa wyższego jest zinstytucjonalziaowaną, strategiczną odpowiedzią na procesy związane z jego postępującą globalizacją.

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (ang. Organization for Economic Co-operation and Development, OECD, fr. Organisation de Coopération et de Développement Economiques, OCDE) – organizacja międzynarodowa o profilu ekonomicznym skupiająca 31 wysoko rozwiniętych i demokratycznych państw. Utworzona na mocy Konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju podpisanej przez 20 państw 14 grudnia 1960.

Deutscher Akademischer Austauschdienst, DAAD (z niem. Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej) - największa wspólna organizacja niemieckich szkół wyższych wspierająca międzynarodową współpracę akademicką, przede wszystkim poprzez wymianę studentów i naukowców. Została założona 1 stycznia 1925 roku w Bonn, zawiesiła działalność w 1945 roku, a wznowiła w 1950. Programy DAAD są skierowane do wszystkich krajów i obejmują wszystkie dziedziny nauki. DAAD jest finansowana ze środków publicznych Republiki Federalnej Niemiec, głównie ze środków federalnych różnych ministerstw (przede wszystkim Ministerstwa Spraw Zagranicznych).

Internacjonalizacja w domu

Internacjonalizacja w domu (ang. Internationalisation at home) – koncepcja obejmująca wszystkie formy umiędzynaradawiania szkolnictwa wyższego z wyjątkiem tych związanych z mobilnością. Celem „internacjonalizacji w domu” jest stworzenie studentom możliwości zdobycia podobnych kompetencji na rodzimej uczelni, jakie zdobyliby podczas doświadczenia studiowania za granicą jak, m.in. komunikacji międzykulturowej, płynnej znajmości języków obcych, pracy w międzynarodowych zespołach etc. Umiejętnosci te są konieczne z punktu widzenia wymagań międzynarodowego rynku pracy.

Szkoła wyższa – jednostka organizacyjna państwowa, samorządowa lub prywatna działająca na podstawie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym lub w przypadku uczelni kościelnych na podstawie umowy Rządu RP z władzami odpowiedniego kościoła. W polskim systemie edukacji jest to uczelnia kształcąca absolwentów liceów i techników, którzy zdali egzamin maturalny. Studia I stopnia kończą się nadaniem tytułu zawodowego licencjata lub inżyniera, II stopnia - magistra, magistra inżyniera. Niektóre kierunki mają jednak formę jednolitych studiów magisterskich i kończą się one uzyskaniem tytułu magistra lub lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii. Ukończenie studiów II stopnia lub jednolitych studiów magisterskich pozwala kontynuować naukę na studiach doktoranckich.

Student (łac. studere - starać się, przykładać się do czegoś) – uczeń szkoły wyższej. W Galicji mianem studenta zwykło się określać ucznia gimnazjum; słuchaczy uniwersytetu nazywano natomiast akademikami.

Internacjonalizacja szkolnictwa wyższego w Polsce

W tej chwili stopień internacjonalizacji polskiego szkolnictwa wyższego ocenia się jeszcze jako mało zaawansowany. W roku akademickim 2008/2009 na polskich uczelniach studiowało 15 283 studentów zagranicznych, co stanowi 0,5% ogólnej liczby studentów. Średnia OECD w tym obszarze to około 10%. Na wzór agencji działających w innych państwach europejskich, takich jak DAAD, British Council, CampusFrance działa w Polsce agencja wspierająca umiędzynarodowienie polskich uczelni – Fundacja Edukacyjna Perspektywy. Prowadzi ona wraz z Konferencją Rektorów Akademickich Szkół Polskich program internacjonalizacji polskich uczelni, zwłaszcza w zakresie ich przystosowania do pozyskiwania i przyjmowania zagranicznych studentów ("Study in Poland").

Zobacz też

Internacjonalizm

Przypisy

Autorką tej rozwiniętej wersji klasycznej definicji jest Jane Knight
Koncepcję tę popierają m.in. Van Vught, Altbach, Knight
Wg definicji Berndta Waechtera
OECD: Education at a glace 2008

Bibliografia

Szkoły wyższe i ich finanse w 2009 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2010-10-21. [dostęp 2011-09-05].
Bianka Siwińska: Education goes global. Strategie internajonalizacji szkolnictwa wyższego. Warszawa 2007
Huisman, J. I; van der Wende, M (red.): On Cooperation and Competition. National and European Policies for the Internationalisation of higher Education. Bonn 2004
45. OECD (2007b) Marginson, S., Van der Wende, M.: Globalisation and Higher Education. Education Working Paper No. 8, [online] [dostęp 20.05.2009]
Anneliese Dodds: How the globalisation interact with higher education? The continuing lack of consensus. “Comparative Education” Vol. 44, No., 4 listopada 2008, s. 505-517