Interneuron - Polski Serwis Naukowy

Interneuron – komórka nerwowa, której aksony nie wychodzą poza obręb struktury bądź niewielkiego obszaru, w której się znajduje, na ogół osiągając nie więcej niż kilkaset mikrometrów długości. W przypadku niektórych interneuronów (np. koszyczkowych w zakręcie zębatym) aksony ich mogą jednak docierać na spore odległości (do kilku milimetrów od ciała neuronu). W odróżnieniu od interneuronów, neurony projekcyjne i inne komórki pryncypalne to komórki wysyłające połączenia do innych, często odległych struktur.

Synapsa – miejsce komunikacji błony kończącej akson z błoną komórkową drugiej komórki — nerwowej lub komórki efektorowej (wykonawczej) np. mięśniowej lub gruczołowej.

Zakręt zębaty, inaczej zawój zębaty (łac. gyrus dentatus) – obszar kory starej mózgu ssaków (archicortex), wchodzący w skład formacji hipokampa. Zakręt zębaty jest położony w przyśrodkowej części płata skroniowego, a u tych ssaków, które nie posiadają wykształconego płata skroniowego, występuje w części przyśrodkowej półkul kresomózgowia

Interneurony najczęściej wykorzystują jako główny, klasyczny przekaźnik, kwas gamma-aminomasłowy (GABA), będący neurotransmiterem hamującym. Niektóre typy interneuronów wydzielają jednak kwas glutaminowy, czyli przekaźnik pobudzający (np. komórki mszyste we wnęce zakrętu zębatego). Nie wszystkie komórki GABAergiczne to jednak interneurony, co widać na przykładzie komórek Purkinjego móżdżku, które, chociaż wydzielają GABA, są głównymi neuronami projekcyjnymi móżdżku i wysyłają swoje aksony do głębokich jąder móżdżku.

Móżdżek - (łac. cerebellum) część mózgowia występująca u wszystkich kręgowców, odpowiadająca za koordynację ruchów i utrzymanie równowagi ciała.

Parwalbuminy – białka z nadrodziny białek wiążących wapń EF-hand CBPs. Mają trzy strukturalne motywy helisa-skręt-helisa i odznaczają się niewielką wagą molekularną. Parwalbuminy znajdują się przede wszystkim w mięśniach, przyczyniając się wraz z troponiną c do ich skurczy. Najwyższa zawartość parwalbumin jest w mięśniach szybko kurczliwych. Poza tym spełniają ważną rolę w funkcjach mózgu, i niektórych tkankach endokrynnych.

Istnieje wiele typów interneuronów. Najczęściej klasyfikowane są one na podstawie morfologii (wyglądu) i połączeń tworzonych z innymi neuronami. Interneurony mają różne kształty komórek, mogą być wielobiegunowe, piramidalne lub wrzecionowate. Inną bardzo ważną cechą różnicującą typy interneuronów jest zawartość neuropeptydów, takich jak wazoaktywny peptyd jelitowy (VIP), neuropeptyd Y (NPY), somatostatyna (SS) czy cholecystokinina (CCK), a także obecność w tych komórkach białek wiążących wapń, takich jak parwalbumina, kalbindyna, czy kalretynina. Wreszcie, choć jest to trudne technicznie, interneurony klasyfikuje się też na podstawie ich charakterystyki elektrofizjologicznej, w tym biernych i czynnych właściwości błony plazmatycznej oraz generowanych potencjałów czynnościowych.

GABA (kwas γ-aminomasłowy, kwas 4-aminobutanowy, C4H9NO2) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów, który pełni funkcję głównego neuroprzekaźnika o działaniu hamującym w całym układzie nerwowym. Odkryto trzy receptory GABA (podtypu A, B i C). Receptory GABA typu A, obecne niemal na każdej komórce nerwowej, są miejscem działania wielu związków (agonistów receptora GABA).

Kwas glutaminowy (skróty: Glu, E; skróty "Glx" lub "Z" oznaczają "kwas glutaminowy lub glutamina" czyli Glx = [Glu lub Gln]) organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów białkowych o charakterze kwasowym. Anion karboksylowy tego kwasu (forma anionowa jest formą przeważającą w warunkach fizjologicznych) to glutaminian. Enancjomer L kwasu glutaminowego jest aminokwasem endogennym, obecnym w prawie wszystkich białkach. Kodowany przez kodony GAA i GAG w standardowym kodzie genetycznym.

Poszczególne typy interneuronów są wyspecjalizowane funkcjonalnie. Na przykład pewne interneurony są wyspecjalizowane w kontrolowaniu funkcji innych interneuronów, często konkretnego typu. Z kolei wiele interneuronów wpływa na aktywność neuronów pryncypalnych danej struktury, lecz czynią to za pomocą różnych środków. I tak, neurony koszyczkowe oplatają ciała neuronów docelowych, tworząc wokół nich charakterystyczny „koszyczek” zakończeń synaptycznych. Neurony kandelabrowe za to, oplatają zakończeniami synaptycznymi wzgórki aksonalne komórek pryncypalnych, tworząc struktury przypominające kształtem świeczki (stąd nazwa tego typu interneuronów).

Neuron – rodzaj komórek występujących w układzie nerwowym. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym. Neurony składają się z ciała komórki (perikarion albo soma) oraz wypustek cytoplazmatycznych: dendryty i akson, za pomocą których wytwarzają połączenia z innymi neuronami, bądź komórkami efektorowymi (wykonawczymi). Połączenie między komórkami nerwowymi zwane jest synapsą.

Somatostatyna (SRIF, ATC: H 01 CB 01) – hormon peptydowy będący antagonistą somatoliberyny. Somatostatyna blokuje wydzielanie hormonu wzrostu przez przysadkę mózgową oraz hamuje wydzielanie insuliny.

Przypuszcza się, że te wyspecjalizowane komórki są głównymi neuronami umożliwiającymi sprawną kontrolę nad przetwarzaniem informacji w układzie nerwowym. Pełnią one szczególną rolę w generowaniu oscylacji w sieciach neuronalnych. Interneurony, prawdopodobnie dzięki kilku właściwościom, a między innymi ich dużej częstości wyładowań, istnienia między nimi synaps elektrycznych i posiadania rozległych sieci aksonalnych, mogą zapewnić odpowiednie środowisko dla skutecznej rytmogenezy.

Neuropeptyd Y, NPY - to neuroprzekaźnik występujący w rdzeniu przedłużonym, podwzgórzu i autonomicznym układzie nerwowym. Pod względem chemicznym przypomina polipeptyd trzustkowy. Szczególnie duża ilość NPY występuje w neuronach noradrenergicznych. Związek ten wzmaga naczyniozwężające działanie noradrenaliny, jak również należy do układu oreksygenicznego wzmagającego łaknienie. Uwalnianie NPY wzrasta po wysiłku fizycznym lub drażnieniu impulsami elektrycznymi o wysokiej częstotliwości.

Wazoaktywny peptyd jelitowy (ang. vasoactive intestinal peptide, VIP) - peptydowy hormon składający się z 28 reszt aminokwasowych i u człowieka produkowany w jelitach, trzustce i niektórych strukturach mózgu.