Intifada - Polski Serwis Naukowy

Plakat autorstwa Aymana Bardaweela z 1990

Mur oddzielający Zachodni Brzeg od reszty Izraela

Graffiti na ścianie punktu kontrolnego w Kalandii

Intifada (hebr. אינתיפאדה, arab. انتفاض intifāḍ) – arabskie określenie buntu, rebelii, powstania.

Robin Shulman na łamach gazety The Washington Post interpretuje słowo „intifada” jako „okres powszechnego oporu przeciwko uciskowi”.

Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w nim objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.

Bunt – pojęcie z zakresu nauk społecznych. W koncepcji Roberta Mertona oznacza sposób przystosowania jednostki poprzez odrzucenie celów społecznych grupy oraz społecznie uznawanych środków realizacji celów społecznych oraz zastąpienie ich własnymi celami i środkami ich osiągania. Zachowania tego typu pojawiać mogą się pod wpływem długotrwałej anomii, jak również w przypadku odrzucania kultury dominującej i zastępowania jej kontrkulturą.

Owo określenie jest najczęściej utożsamiane z konfliktem izraelsko-arabskim oraz tzw. intifadami palestyńskimi (pierwszą i drugą). W szerszym rozumieniu określenie odnosi się również do innych powstań:

Intifady w Bahrajnie

Intifada w Bahrajnie (1965) (intifada marcowa) – lewicowe powstanie przeciwko brytyjskiej obecności kolonialnej w Bahrajnie w marcu 1965

Intifada w Bahrajnie (1990) – powstanie w 1990 w Bahrajnie z żądaniami przywrócenia demokracji

Intifada Zemla – algierskie określenie powstania Frontu Polisario w Saharze Hiszpańskiej (obec. Sahara Zachodnia) przeciwko hiszpańskiej okupacji w 1970

Intifada w Iraku – antyrządowe powstanie w 1991 w Iraku, przeciwko dyktaturze Saddama Husajna

Intifady palestyńskie – powstania palestyńskie przeciwko izraelskiej okupacji Palestyny

Pierwsza intifada (intifada kamieni, 1987-1993)

Druga intifada (intifada Al-Aksa, od 2000-2004)

Maghreb (z arabskiego zachód) – określenie stosowane przez Arabów w stosunku do regionu północno-zachodniej Afryki, powstałe w czasie ekspansji arabskiej w średniowieczu. Nazwa ta przyjęła się również w językach europejskich i odnosi się obecnie do Maroka, Algierii, Tunezji, czasem także Libii.

Intifada Al-Aksa (hebr. אינתיפאדת אל אקצה, arab. انتفاضة الأقصى) była masowym powstaniem Palestyńczyków przeciwko izraelskiej okupacji Palestyny, ale obejmowało także konflikty wewnątrz ruchu palestyńskiego między fundamentalistycznymi ugrupowaniami muzułmańskimi (Hamas) a zwolennikami ruchu narodowego kierowanego przez Jasera Arafata. Powstanie rozpoczęło się 28 września 2000 od wizyty premiera Ariela Szarona na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie. Arabskie zamieszki wybuchły w Jerozolimie i szybko rozprzestrzeniło się na Zachodni Brzeg Jordanu i Strefę Gazy.

Intifady niepodległości

Intifada niepodległości – zamieszki w Maroku i Saharze Zachodniej w 2005

Cedrowa rewolucja (Intifada niezależności) – masowe demonstracje i zamieszki w 2005 w Libanie mające na celu usunięcie wojsk syryjskich z Libanu, wyjaśnienie okoliczności zamachu na premiera Rafiqa Haririego i organizację wolnych wyborów

Intifada francuska – masowe zamieszki uliczne ludności imigracyjnej (pochodzącej w większości z Czarnej Afryki i krajów Maghrebu, głównie wyznającej islam) we Francji w 2005

Przypisy

Robin Shulman: In New York, a Word Starts a Fire (ang.). The Washington Post, 24 sierpnia 2007. [dostęp 28 grudnia 2008]. ss. A06. Cytat: The word "intifada" crystallized in its current Arabic meaning during the first Palestinian uprising in the late 1980s and early '90s. It is seen by many Arabs as a valid term for popular resistance to oppression, while for many English speakers it has come to conjure images of violent attacks on civilians.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Intifada

Zobacz hasło intifada w Wikisłowniku

Zobacz hasło إنتفاضة w Wikisłowniku

Portal:
Izrael

Autonomia Palestyńska, Palestyna i Izrael

Hamas i Organizacja Wyzwolenia Palestyny

Konflikt izraelsko-arabski i wojny izraelsko-arabskie