Ipola - Polski Serwis Naukowy

Ipola koło miasta Šahy

Ipola (słow. Ipeľ, węg. Ipoly, niem. Eipel) - rzeka w środkowej Słowacji, lewy dopływ Dunaju. W środkowym i dolnym biegu stanowi granicę słowacko-węgierską. Długość - 232,5 km, powierzchnia zlewni - 5 151 km², w tym na Słowacji 3 649 km², średni roczny przepływ mierzony u ujścia - 21 m³/s.

Słowacja, Republika Słowacka () – państwo śródlądowe w Europie Środkowej. Graniczy z Austrią (127 km), Polską (597 km), Czechami (240 km), Ukrainą (98 km) oraz Węgrami (678 km). Łączna długość granicy lądowej wynosi 1740 km. Do 1993 wchodziła w skład Czechosłowacji. Od maja 2004 kraj należy do Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2009 – do strefy euro. Stolicą państwa jest Bratysława, położona nad Dunajem przy granicy z Austrią i Węgrami.

Cserhát (węg. Cserhát-hegység; 517-4) – pasmo niskich gór i wzgórz w Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, położone na terenie Węgier (w większości) i Słowacji. Najwyższy szczyt: Karancs (729 m n.p.m.).

Rzeka ma źródła na wysokości ok. 1030 m n.p.m. na południowych stokach masywu Čierťiaža w Rudawach Weporskich (źródło zagospodarowane, wiata z ławkami), skąd płynie na południe. Jeszcze w źródłowym odcinku zasila zbiornik wodny Málinec koło miejscowości o tej samej nazwie. Następnie zatacza łuk na wschód i w jego miejscu najbardziej wysuniętym na wschód przepływa przez miasto Poltár. Potem płynie na południe i koło miasta Kalinovo wkracza na teren Kotliny Południowosłowackiej. Następnie zmienia kierunek na południowo-zachodni, okrąża od wschodu miasto Łuczeniec i przyjmuje przepływający przez nie lewy dopływ Krivaň. Na tym odcinku dolina rzeki jest podmokła. Następnie łagodnie zmienia kierunek na południowy, potem, koło wsi Kovačovce, na zachodni. Przyjmuje liczne drobne dopływy z północy - z Pogórza Krupińskiego (Stara Rieka, Krtiš, Krupinica, Štiavnica) oraz z południa - ze wzgórz Cserhát i Börzsöny (Fekete-patak, Lokos-patak). Rozdziela miasto Balassagyarmat na część węgierską i słowacką (Slovenské Ďarmoty). Następnie mija od południa słowackie miasto Šahy i łagodnym łukiem skręca na południe, przed barierą Wzgórz Ipelskich. Przed samym ujściem skręca na południowy wschód i uchodzi do Dunaju między słowacką wsią Chľaba a węgierskim miastem Szob, równolegle do ujścia Hronu, znajdującego się około 20 km na zachód.

Dunaj (łac. Danubius, ang. Danube, niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i buł. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай gr. Ίστρος Istros) – po Wołdze druga co do długości rzeka w Europie.

Čierťiaž (1102 m n.p.m.) – szczyt w tzw. Sihlańskiej Płaninie w słowackich Rudawach Weporskich, na południe od wsi Lom nad Rimavicou. Stanowi kulminację rozciągniętego w kierunku wschód – zachód odcinka grzbietu, którego południowe stoki porośnięte są w większości lasami, natomiast północne – nagie, pokryte łąkami i pastwiskami. Na południowych stokach masywu znajdują się źródła rzeki Ipoli, natomiast na północnych – rzeki Rimawicy.

Od wysokości wsi Veľka nad Ipľom do samego ujścia (140 km), z wyjątkiem krótkiego odcinka między miastami Šahy a Kubaňovo, rzeką biegnie granica słowacko-węgierska.

W latach 70. XX wieku po stronie słowackiej przeprowadzono regulację biegu rzeki.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Ipola