Irena Anders - Polski Serwis Naukowy

Irena Renata Anders, z domu Jarosiewicz, pseud. art. Renata Bogdańska (ur. 12 maja 1920 w Bruntálu, zm. 29 listopada 2010 w Londynie) – polska artystka rewiowa, pieśniarka, aktorka, kapitan WP (awans z podporucznika w 2008), działaczka polonijna w Wielkiej Brytanii; pierwsza żona Gwidona Boruckiego, druga żona gen. Władysława Andersa.

Izrael (. W populacji liczącej 7,59 miliona większość stanowią . Drugą co do wielkości grupę stanowią Arabowie (20%). Mniejszą grupą etniczną są Samarytanie. Pod względem wyznaniowym w Izraelu występuje duże zróżnicowanie – obok Żydów (judaizm) mieszkają Arabowie (głównie muzułmanie), chrześcijanie i druzowie, jak również inne mniejsze grupy religijne.

Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego (ukr. Українська Греко-Католицька Церква – Ukrajinśka Hreko-katołyćka Cerkwa) – większy arcybiskupi Kościół wschodni działający obecnie na terenie Ukrainy oraz wśród diaspory ukraińskiej, uznający władzę i autorytet papieża.

Życiorys

Irena Anders, ok. 1940

Wychowana w rodzinie o tradycjach muzycznych. Jej ojciec Mikołaj był Rusinem, księdzem unickim, matka była Polką pochodzenia ziemiańskiego. Od 1926 mieszkała we Lwowie. Studiowała naukę śpiewu i gry na fortepianie w Polskim Towarzystwie Muzycznym we Lwowie. Po wybuchu II wojny światowej przerwała studia. Występowała następnie z zespołem muzycznym Henryka Warsa, dając liczne koncerty w ZSRR. Działalność artystyczną kontynuowała w zespole „Polska Parada”, występując m.in. przed żołnierzami 2 Korpusu Polskiego. Przeszła szlak bojowy z armią Władysława Andersa, począwszy od Tockoje, Buzułuku, następnie Iran, Irak, Palestynę, Egipt i Włochy. Po bitwie o Monte Cassino wystąpiła wraz z zespołem na górze klasztornej, gdzie odbywały się walki, śpiewając po raz pierwszy (wraz z pierwszym mężem Gwidonem Boruckim) piosenkę Czerwone maki na Monte Cassino.

Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Po wojnie zamieszkała w Wielkiej Brytanii. Współpracowała, jako artystka, z Marianem Hemarem i Feliksem Konarskim (Ref-Renem). Występowała przed Polonią w Wielkiej Brytanii, Francji i Izraelu, a także w rozgłośniach BBC (w latach 1958–1962) i Radio Wolna Europa (w kabarecie Mariana Hemara). Od 1948 była żoną gen. Władysława Andersa. Wystąpiła w polsko-włoskim filmie Wielka droga (reż. Michał Waszyński, prod. Ośrodek Kultury i Prasy II Korpusu Polskiego 1946) oraz włoskim Nieznajomy z San Marino (u boku Anny Magnani i Vittoria De Siki, 1946).

Ziemianie – grupa społeczna, w dawnych i współczesnych społeczeństwach, w Polsce najczęściej byli to zarazem przedstawiciele średniej lub drobnej szlachty. Silne ziemiaństwo pozostało ważną grupą społeczną jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym, zachowując w kontaktach prywatnych szlachecką tytulaturę. Na mocy Konstytucji marcowej z 1921 roku państwo polskie zaprzestało uznawania przywilejów rodowych i stanowych. Jednak zwłaszcza na Kresach Wschodnich zachowały się specyficzne stosunki stanowe. Znane były sytuacje typowe dla dawnej szlachty, jak np. całowanie "pana" w rękę, odnoszenie się ziemian do pracowników (bez względu na ich wiek) na "Ty", a w świadomości ludności wiejskiej zachował się stary, postfeudalny podział na "chłopów" i "panów". Co ciekawe, wytworzył się również swoisty zrost kulturowy, co można zilustrować chociażby przez przykład obecności samochodów obok powozów w bogatszych majątkach.

Pseudonim artystyczny – stosowany zwykle przez osoby publiczne przy okazji publicznych występów czy też przy podpisywaniu dzieł takich jak książki czy utwory muzyczne. Pseudonim artystyczny może być zarówno indywidualny (np. Bolesław Prus, pseudonim jednoznacznie identyfikujący Aleksandra Głowackiego) jak i zbiorowy, kiedy z jednego pseudonimu korzysta wiele osób.

W 1994 powstał o niej film biograficzny Renata Bogdańska-Anders, zrealizowany przez Andrzeja Koneckiego, a w 2003 film dokumentalny Seans o powstaniu filmu Wielka droga z jej udziałem.

Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z dnia 12 maja 2007 „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność polonijną i społeczną” została odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarła 29 listopada 2010 w Londynie. Pogrzeb odbył się 8 grudnia w kościele św. Andrzeja Boboli w Londynie, gdzie odprawiono nabożeństwo żałobne, po czym trumna z ciałem została odprowadzona na cmentarz na Mortlake, gdzie dokonano kremacji.

Marian Hemar, urodzony jako Jan Marian Hescheles, pseud. Jan Mariański, Marian Wallenrod i inne (ur. 6 kwietnia 1901 we Lwowie, zm. 11 lutego 1972 w Dorking pod Londynem) – polski poeta, satyryk, komediopisarz, dramaturg, tłumacz poezji, autor tekstów piosenek.

Lwowska Narodowa Akademia Muzyczna (ukr. Львівська національна музична академія імені Миколи Лисенка, daw. Lwowskie konserwatorium państwowe) – uczelnia muzyczna we Lwowie, założona w 1853 na gruncie Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego. W 1903 uczelnia przyjęła imię Mykoły Łysenki.

Ostatecznie jednak została pochowana przy mężu 21 maja 2011 na cmentarzu na Monte Cassino.

Przypisy

Renata Bogdańska w bazie filmweb.pl. filmweb.pl. [dostęp 2010-12-09].
↑ ps, dżek: Zmarła Irena Anders – wdowa po generale Andersie. gazeta.pl, 2010-11-29. [dostęp 2010-11-29].
M.P. z 2007 r. Nr 52, poz. 602 – pkt 1. [dostęp 2010-11-29].
RZ/PAP: Uroczystości na Monte Cassino – Irena Anders spoczęła przy mężu. onet.pl, 2011-05-21. [dostęp 2011-05-21].

Linki zewnętrzne

Muza i Jutrzenka – wywiad z Ireną Anders [dostęp 2010-11-29]

Pani Irenka w randze symbolu – artykuł o Irenie Anders [dostęp 2010-11-29]

Epitafium dla Ireny Anders – wspomnienia o Irenie Anders [dostęp 2011-04-08]