Irena Górska-Damięcka - Polski Serwis Naukowy

Irena Górska-Damięcka (ur. 20 października 1910 w Oszmianie, zm. 1 stycznia 2008 w Skolimowie) – polska aktorka, reżyser teatralny i filmowy.

Córka Alberta Górskiego, kierownika szkoły w Oszmianie, i Aliny z Dzierżków. Żona Dobiesława Damięckiego, matka aktorów Macieja, Damiana, babcia Matyldy, Mateusza i Grzegorza Damięckich.

Aktorka urodziła się 20 października 1910 roku, jednak rok urodzin został zmieniony przez aktorkę na 1916 i taki był podawany oficjalnie. Zmiany dokonała podczas II wojny światowej, gdy wraz z mężem, którego podejrzewano o wykonanie wyroku na Igo Symie, ukrywała się przed Niemcami w Ostrowcu Świętokrzyskim.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

9 stycznia 2008, aktorka została pochowana na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, u boku swojego męża Dobiesława.

Kariera

W latach 1935-1936 występowała w Teatrze Miejskim w Wilnie, w latach 1936-1937 w Polskim Teatrze Dramatycznym we Lwowie, w latach 1937-1938 w warszawskim Teatrze Buffo. Występowała także w warszawskich: teatrze letnim, Teatrze Rozmaitości, Teatrze Współczesnym, Teatrze Komedia i Teatrze Dramatycznym oraz w gdańskim Teatrze Wybrzeże.

Reżyser – autor realizujący własną artystyczną koncepcję multidyscyplinarnego utworu: spektaklu, filmu, audycji radiowej, programu telewizyjnego, nagrania dźwiękowego itp. Nadzoruje i koordynuje działania wszystkich biorących udział w przedsięwzięciu. Reżyser nadaje ostateczny kształt utworowi i jest za niego odpowiedzialny w sensie artystycznym.

TR Warszawa (Teatr Rozmaitości) − teatr w Warszawie przy ul. Marszałkowskiej 8. Jest jednym z najważniejszych polskich teatrów w ostatniej dekadzie. Jego wysoką pozycję potwierdzają liczne nagrody zdobyte na krajowych i zagranicznych festiwalach. W TR Warszawa wystawiane są sztuki Grzegorza Jarzyny (dyrektor artystyczny od 1998 roku, a od 2006 także dyrektor naczelny), René Pollescha, Krystiana Lupy, Jana Klaty, Krzysztofa Warlikowskiego oraz przedstawicieli młodego pokolenia: m.in. Przemysława Wojcieszka i Michała Borczucha.

W latach 1955-1959 była dyrektorem naczelnym i artystycznym w Teatrze im. Węgierki w Białymstoku.

Filmografia

1938 Serce matki

1961 Rozstanie

1961 Bitwa o Kozi Dwór

1962 Jak być kochaną

1966 Ściana czarownic

1966 Cierpkie głogi, jako Helena

1973 Ciemna rzeka

Publikacje

Irena Górska-Damięcka napisała autobiografię "Wygrałam życie", wydaną przez Wydawnictwo Prószyński i S-ka w 1997 (ISBN 83-7180-778-3). Książka otrzymała nagrodę Marii Ginter za najlepszą książkę wspomnieniową 1997 roku.

Autobiografia – gatunek literacki (rodzaj biografii), w którym autor opisuje swoje życie. Głównym tematem tego rodzaju wypowiedzi jest więc jej autor. Większość autobiografii jest napisana w pierwszej osobie, choć zdarzają się i takie, w których autor – ustami narratora – mówi o sobie "on" lub zwraca się do siebie "ty". Na napisanie autobiografii decydują się zazwyczaj osoby publiczne, np. artyści, politycy.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

W swoich wspomnieniach napisała: "Nie mam ani powodu, ani prawa do narzekania, bo bilans wykazuje więcej zysków niż strat. Piękne dzieciństwo. Osiągnięty cel. Nie co innego, tylko Teatr dał mi wspaniałego człowieka na własność. Całe lata zwycięstw, nawet sławy. Czterdzieści sześć lat pracy! Siedemdziesiąt ról! Czterdzieści siedem wyreżyserowanych premier! Czy to mało? Teatrowi oddałam swoich synów. A wierzę, że oddam i wnuków, że i oni przejmą pałeczkę po nas i pobiegną w tej sztafecie. Gdybym im to mogła zapisać w testamencie... Ale zapisuję swój upór, a jestem pewna, że zdobędą wszystko, tak jak ja, która trafiłam w dziesiątkę."

Teatr Studio Buffo – teatr muzyczny w Warszawie działający (jako teatr Buffo) od 1956 roku. Od 1992 pod obecną nazwą i kierownictwem Janusza Stokłosy (prezesa) i Janusza Józefowicza (dyrektora artystycznego). Pierwszy po drugiej wojnie światowej i przez wiele lat jedyny prywatny teatr w Warszawie.

Igo Sym właśc. Julian Sym (ur. 3 lipca 1896 w Innsbrucku, zm. 7 marca 1941 w Warszawie) – polski aktor, jeden z najbardziej znanych polskich kolaborantów III Rzeszy.

Odznaczenia

1957 - Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Linki zewnętrzne

Irena Górska-Damięcka w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)

"Irena Górska-Damięcka"- artykuł w "Wysokich Obcasach" (2000 r.)

Kariera

Filmografia

Publikacje

Odznaczenia

Linki zewnętrzne

Przypisy