Isa Boletini - Polski Serwis Naukowy

Isa Boletini prawdziwe nazwisko: Isa Shala (ur. 23 stycznia 1864 w Boletin k. Mitrovicy - zm. 23 stycznia 1916 w Podgoricy) - albański działacz narodowy i organizator ruchu powstańczego w Kosowie.

W 1878 przyłączył się do Ligi Prizreńskiej, mając zaledwie 14 lat. Wziął udział w bitwie pod Slivovą (kwiecień 1881) przeciwko osmańskiemu korpusowi ekspedycyjnemu, skierowanemu do likwidacji Ligi.

Za swoją działalność narodową w 1902 Boletini został deportowany do Stambułu, gdzie był przetrzymywany do 1906. Od 1910 prowadził działania partyzanckie przeciwko Turkom w rejonie Shtimje-Cëralevë. W 1912 był jednym z nielicznych przedstawicieli Kosowa, którzy dotarli do Wlory, gdzie ogłoszono albańską Deklarację Niepodległości. Razem z Ismailem Qemali reprezentował rząd albański na konferencji w Londynie w 1913, która miała usankcjonować albańską niepodległość. Pozostał na terenie Albanii do chwili opuszczenia kraju przez księcia Wilhelma zu Wieda, a następnie powrócił do Kosowa.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

W czasie I wojny światowej Boletini przyłączył się do albańskiego ruchu partyzanckiego (kaczaków), walczących przeciwko Serbii. W styczniu 1916 został zamordowany wraz z synami Halilem i Zahidem przez oddział czarnogórski, dowodzony przez Radomira Vešovića.

W 2004 Ibrahim Rugova odznaczył go orderem Bohatera Kosowa.

Czarnogórcy – naród południowosłowiański zamieszkujący głównie zachodnią i środkową Czarnogórę oraz lokalnie Serbię, szczególnie Wojwodinę; ok. 400 tys. (2006). Naród pod względem kultury i języka blisko spokrewniony z Serbami. Używają języka czarnogórskiego. Czarnogórcy w większości wyznają prawosławie.

Podgorica (czarnog. Подгорица, dawniej Titograd / Титоград, Ribnica) – stolica Czarnogóry, o współrzędnych geograficznych 42°28′N 19°16′E / 42.467, 19.267Na mapach: 42°28′N 19°16′E / 42.467, 19.267, leżąca na wysokości 44 m n.p.m. Wg danych ze spisu ludności z 2003 miasto liczy 136 473 mieszkańców, 22% ludności republiki. Dobre położenie geograficzne między rzekami Ribnicą i Moračą uczyniło miasto atrakcyjnym miejscem do zasiedlenia. Miasto znajduje się blisko ośrodków narciarskich w Górach Dynarskich oraz wybrzeża Morza Adriatyckiego.

Bibliografia

Bardhosh Gaçe, Ata, që shpallen Pavarësine Kombëtare, Tirana 2002, ISBN 99927-1-644-4

Kujtim Halili, Fjalor biografik ushtarak, Tirana 2006, ISBN 99943-849-2-9