Isaac Albéniz - Polski Serwis Naukowy

Isaac Albéniz

Isaac Manuel Francisco Albéniz (ur. 29 maja 1860, zm. 18 maja 1909) – hiszpański kompozytor i pianista.

Albéniz zaczął się uczyć gry na fortepianie, gdy miał trzy lata. Uczyła go jego starsza siostra. Był genialnym dzieckiem; występował po raz pierwszy w wieku czterech lat. Gdy miał lat siedem, zdał egzaminy z fortepianu do paryskiego konserwatorium, ale nie przydzielono mu miejsca z powodu zbyt młodego wieku. Rok później jego ojciec stracił pracę i zabrał swoich dwoje dzieci w podróż, by mogły dawać koncerty i zarobić trochę pieniędzy. W roku 1869 rodzina przeniosła się do Madrytu, ale Albéniz miał dzieciństwo bez stałego miejsca zamieszkania. Dwa razy uciekł z domu; dawał koncerty, a nawet uciekł do Ameryki Łacińskiej – odwiedził Argentynę, Urugwaj, Brazylię, Kubę, Portoryko. Z Ameryki Południowej udał się do Stanów Zjednoczonych. Wrócił do Hiszpanii w roku 1873. W wieku piętnastu lat dawał już koncerty na całym świecie. Po krótkiej przerwie w konserwatorium w Lipsku, w 1876 roku poszedł na studia do Brukseli. W roku 1880 pojechał do Budapesztu, by podjąć studia u Franciszka Liszta.

Real Madrid Club de Fútbol – hiszpański klub sportowy istniejący od 1902 roku. Słynie z sukcesów istniejącej od chwili założenia drużyny piłkarskiej, która trzydzieści jeden razy zdobyła mistrzostwo Hiszpanii, dziewięć razy Puchar Europy/Ligę Mistrzów, a także wiele innych trofeów, w tym przyznany w 2000 przez FIFA tytuł najlepszego klubu w XX wieku. Od 1947 rozgrywa domowe mecze na stadionie Santiago Bernabéu, nazwanym na cześć byłego prezesa, za czasów którego klub zdobył najwięcej trofeów.

Poemat symfoniczny - instrumentalna forma muzyczna, stworzona przez Liszta (pierwszy poemat to Co słychać w górach? do tekstu V. Hugo). Dzieło o charakterze programowym, zwykle sugerowanym już w tytule. Forma nie posiada określonej budowy i jest podporządkowana wymogom fabularnej treści. Dzieło zazwyczaj jednoczęściowe.

W 1884 roku jego siostra chciała zostać śpiewaczką w Teatrze Zarzuela. Gdy nie została doń zaangażowana, popełniła samobójstwo.

Albéniz kontynuował podróże po całym świecie. W roku 1883 spotkał nauczyciela i kompozytora Filipa Pedrella, który zainspirował go do napisania muzyki hiszpańskiej na wzór Suite Española, Op. 47. Piąta część tej suity, zwana Asturias (Leyenda), została później zaaranżowana na gitarę.

Franciszek Liszt (wymowa: List ); ur. 22 października 1811, zm. 31 lipca 1886) – kompozytor i pianista węgierski epoki romantyzmu. Stworzył nowy gatunek muzyczny: poemat symfoniczny.

Felippe Pedrell (ur. 19 lutego 1841 w Tortosa, zm. 19 sierpnia 1922 w Barcelonie) – hiszpański kompozytor pochodzenia katalońskiego, publicysta, krytyk, nawoływał do przeciwstawiania się obcym wpływom na rzecz "nowej sztuki", twórca narodowej szkoły hiszpańskiej i narodowych oper hiszpańskich zwanych "zarzuelami". Jego ideę rozwinęli uczniowie: I.Albéniz, E.Granados, M. de Falla.

Kompozytor Francisco Tárrega opracował wiele aranżacji gitarowych licznych utworów fortepianowych Albeniza. Albéniz powiedział pewnego razu, że wolał gitarowe aranżacje Tárregi od swoich własnych oryginalnych wersji na fortepian.

W latach 90. XIX wieku Albéniz mieszkał w Londynie i Paryżu i pisał głównie prace dla teatru. W roku 1900 zaczęła mu doskwierać choroba Brighta. Pisał od tego momentu więcej muzyki na fortepian. Między latami 1905 i 1909 skomponował swoje najsławniejsze dzieło, Iberię (1908) – suitę składającą się z dwunastu fortepianowych impresji.

Francisco Tárrega (ur. 21 listopada 1852 w Villareal, zm. 15 grudnia 1909 w Barcelonie) – hiszpański gitarzysta i kompozytor, uznawany za jednego z największych mistrzów w historii tego instrumentu.

Kłębuszkowe zapalenie nerek (KZN, łac. glomerulonephritis, dawniej choroba Brighta) – grupa pierwotnych lub wtórnych chorób nerek charakteryzująca się zapaleniem kłębuszków lub małych naczyń w nerce. Może się objawiać izolowanym krwiomoczem lub proteinurią lub jako zespół nefrotyczny, zespół nefrytyczny, ostra lub przewlekła niewydolność nerek. Kłębuszkowe zapalenia nerek dzieli się także na różne typy morfologiczne, wśród których najbardziej ogólnie wyróżnia się typy proliferacyjne i nieproliferacyjne. Przyczyny pierwotne dotyczą chorób samych nerek (kłębuszków), natomiast wtórne wynikają z innych chorób lub czynników, do których należą: zakażenia, leki, choroby systemowe lub układowe, nowotwory.

Wśród jego kompozycji orkiestrowych znajdują się Rapsodia hiszpańska (1887) i poemat symfoniczny Catalonia (1899).

W roku 1883 kompozytor poślubił swą studentkę Rosinę Jordanę. Mieli troje dzieci: Blancę (która zmarła w roku 1886), Laurę (malarka), i Alfonsa (grał dla Real Madrid na początku I dekady XX wieku nim został dyplomatą).

Albéniz zmarł 18 maja 1909 roku w wieku 48 lat w Cambo-les-Bains. Jest pochowany w Barcelonie.