Isaac Isaacs - Polski Serwis Naukowy

Sir Isaac Isaacs (ur. 6 sierpnia 1855 w Melbourne, zm. 12 lutego 1948 tamże) - australijski prawnik i polityk, pierwszy w historii gubernator generalny Australii urodzony w tym kraju. Sprawował ten urząd w latach 1931 - 1936.

Pochodził z żydowskiej rodziny wywodzącej się z Polski, jego rodzice przybyli do Australii rok przed jego narodzinami. Studiował prawo na uniwersytecie w Melbourne, zaś w 1883 wszedł w skład adwokatury kolonii Wiktoria. W 1892 został członkiem lokalnego parlamentu, a rok później prokuratorem generalnym swojej kolonii. W 1897 wybrano na członka konwencji konstytucyjnej opracowującej system polityczny zjednoczonej Australii. Po jej powstaniu w 1901 uzyskał mandat w parlamencie federalnym, zaś w 1905 został federalnym prokuratorem generalnym. Rok później został sędzią Sądu Najwyższego. Po 24 latach orzekania uzyskał stanowisko przewodniczącego tego sądu.

Nacjonalizm (z łac. natio – naród) - postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze. Głosi solidarność wszystkich grup społecznych danego narodu.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

W 1931 premier James Scullin postanowił po raz pierwszy w historii zaproponować brytyjskiemu monarsze Australijczyka na stanowisko gubernatora generalnego Australii (dotychczas funkcję tę pełnili tradycyjnie politycy brytyjscy). Jako swojego kandydata wskazał 75-letniego wówczas sędziego Isaacsa. Początkowo propozycja ta spotkała się z niechęcią dworu i Scullin musiał osobiście udać się do Londynu, by przekonać króla Jerzego V. Także w Australii kandydatura Isaacsa wzbudzała emocje, powodowane przede wszystkim obawami przed powierzaniem formalnie najwyższego stanowiska w państwie osobie tak otwarcie manifestującej swoją żydowskość.

Premier Australii - de facto najważniejsze stanowisko we władzy wykonawczej na szczeblu federalnym w Australii, a także w całym systemie politycznym tego państwa. Formalnie premiera powołuje gubernator generalny Australii w imieniu królowej Australii. W praktyce funkcję tę niemal automatycznie obejmuje lider partii lub koalicji mającej najwięcej miejsc w Izbie Reprezentantów. Niemal równocześnie gubernator generalny powołuje na wniosek premiera gabinet. W skład rządu wchodzą również ministrowie niższej rangi (struktura władzy wykonawczej jest w Australii w znacznej mierze wzorowana na rozwiązaniach brytyjskich).

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Isaacs jako pierwszy gubernator generalny przez całą swoją kadencję rezydował w oddanym do użytku w 1927 gmachu Government House w Canberze. Jego styl sprawowania urzędu można określić mianem czcigodnego, skromnego staruszka, co zjednało mu sympatię większości rodaków.

Opuścił urząd w wieku 81 lat, ale wciąż pozostał aktywny w życiu publicznym. Choć był jednym z najbardziej prominentnych Żydów ówczesnego świata, otwarcie sprzeciwiał się ruchowi syjonistycznemu i tworzeniu w Palestynie państwa Izrael. Uważał te koncepcje za nacjonalistyczne czy wręcz szowinistyczne i wymierzone w Imperium Brytyjskie, którego czuł się lojalnym poddanym. Ostatecznie nie dożył proklamacji niepodległości Izraela, umierając kilka miesięcy wcześniej.

Imperium brytyjskie – potoczne określenie Wielkiej Brytanii i Irlandii wraz z koloniami i innymi terytoriami zależnymi monarchii brytyjskiej, które łącznie stanowiły jedno z największych imperium w dziejach ludzkości. Od 1876 r. także nazwa własna jako Imperium Brytyjskie, gdy królowa Wiktoria przyjęła tytuł cesarzowej Indii. Na początku XX wieku imperium było zamieszkane przez ok. 400-500 mln ludzi (liczba ta była zmienna), co stanowiło blisko 1/4 populacji świata. W 1922 r., Imperium Brytyjskie osiągnęło rozmiar 36,6 milionów km², stając się największym państwem w historii ludzkości (około jednej czwartej powierzchni świata). Imperium brytyjskie tworzyło się przez około 300 lat w wyniku ekspansji handlowej, działalności osadniczej lub podbojów monarchii brytyjskiej. Jego tereny były porozrzucane po wszystkich kontynentach świata, przez co uzyskało miano imperium nigdy niezachodzącego słońca. Największe czasy świetności tego mocarstwa przypadały na ostatnią dekadę XIX oraz na początek XX wieku.

Prawnik – na gruncie prawa polskiego osoba, która ukończyła wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskała tytuł magistra lub ukończyła stosowne zagraniczne studia uznawane w Polsce.

Linki zewnętrzne

Biografia w Australian Dictionary of Biography (en) [dostęp 16.08.2008]