Islandzkie nazwiska różnią się od większości nazwisk w kulturze europejskiej tym, że będąc patronimicznymi (czasem matronimicznymi) oznaczają jedynie ojca lub matkę, nie zaś cały ród.

Przykład tworzenia nazwisk patronimicznych dwojga dzieci

Kultura Islandii jest w dużej części wspólna z kulturą krajów skandynawskich (Norwegia, Szwecja i Dania). Jednak stary, skandynawski system nazwisk zachował się jedynie na Islandii. W zasadzie nie używa się w nim nazwisk rodowych, a tylko nazwisk utworzonych od imienia ojca (czasem matki). Pojedyncze nazwiska (we współczesnym europejskim sensie) funkcjonują na Islandii; większość z nich została odziedziczona po przodkach nie-Islandczykach, część została zaadoptowana. Do 1925 adoptowanie nowych nazwisk było legalne (zrobił tak np. islandzki pisarz, laureat Nagrody Nobla Halldór Laxness); od 1925 pozwala się na to wyłącznie, jeśli dana osoba ma prawo do nazwiska dzięki spadkowi.