Issyk-kul - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy jeziora. Zapoznaj się również z: artykuły o obwodzie o tej samej nazwie oraz o mieście Bałykczy, które nazywało się Issyk-kul do roku 1993.

Issyk-kul (kirg. Ысык-Көл trb. Yssyk-Köl) – bezodpływowe słonawe jezioro pochodzenia tektonicznego położone w północno-wschodnim Kirgistanie, w Azji Środkowej. Jezioro znajduje się w śródgórskiej kotlinie w górach Tienszan, w odległości 126 km od Biszkeku, stolicy Kirgistanu. Jest to największe jezioro tego kraju. Położone na wysokości 1608 m n.p.m. jezioro zajmuje powierzchnię 6236 km²;. Tym samym uznawane jest za drugie co do wielkości jezioro obszarów górskich świata, po jeziorze Titicaca. Maksymalna głębokość wynosi 668 m, przy czym średnia głębokość ok. 270 m. Lustro wody rozciąga się wzdłuż osi wschód-zachód na 182 km, a z północy na południe na 58 km.

Jezioro endoreiczne (z greckiego endo - wewnątrz i rhein - płynąć) to jezioro bezodpływowe, w którym dopływ wody równoważony jest przez parowanie, przykładem takiego jeziora jest jezioro Eyre w Australii.

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Nad jeziorem znajduje się kilka miejscowości, m.in.: Bałykczy, Kadżysaj, Karakoł (Przewalsk).

Woda w jeziorze jest słona (0,59% składników mineralnych) i nie zamarza nawet wówczas, gdy temperatura powietrza spada do -40 °C (nazwa Issyk-kul oznacza po kirgisku "Ciepłe Jezioro"). Woda w wierzchnich warstwach jeziora ma średnią temperaturę w lipcu 18,5 °C, a w styczniu 3,7 °C. Plaże jeziora chętnie odwiedzane są przez turystów, liczba godzin nasłonecznienia sięga 2700 rocznie (tj. więcej, niż na brzegach Morza Czarnego) a średnia temperatura lipca wynosi +17 °C. W czasach Kirgiskiej SRR, jezioro było radzieckim poligonem wojskowym, na którym testowano nowe rodzaje torped.

Azja Środkowa – nazwa stosowana dla określenia wyżynno-górskiego obszaru centralnej Azji, położonego ponad 1000 km od otwartego morza. Region ten obejmuje: Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadżykistan, a także Mongolię i zachodnie Chiny (regiony autonomiczne Tybetu, Mongolii Wewnętrznej, Sinciang i Ningxia oraz prowincje Qinghai i Gansu).

Titicaca (hiszp. Lago Titicaca) – drugie pod względem wielkości jezioro w Ameryce Południowej, położone w północnej części zagłębienia Altiplano, pomiędzy wschodnimi i zachodnimi pasmami Andów (obszar Andów Środkowych) na terenie Peru i Boliwii. Jest to najwyżej położone jezioro żeglowne dla dużych statków i zarazem największe jezioro wysokogórskie na Ziemi.