Ivanoe Bonomi - Polski Serwis Naukowy

Ivanoe Bonomi (ur. 18 października 1873 w Mantui, zm. 20 kwietnia 1951 w Rzymie) – włoski polityk, dwukrotny premier Włoch, minister w różnych rządach, przewodniczący Senatu, lider włoskiego ruchu antyfaszystowskiego.

Życiorys

Z wykształcenia prawnik, zajmował się zawodowo m.in. dziennikarstwem. Po raz pierwszy do Izby Deputowanych został wybrany w 1909 z ramienia Włoskiej Partii Socjalistycznej. Wkrótce został z niej usunięty, współtworzył wówczas umiarkowaną Włoską Socjalistyczną Partię Reformistyczną.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców (skr. "Królestwo SHS"; serb.-chorw. Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca) – państwo europejskie powstałe 1 grudnia 1918 po zakończeniu I wojny światowej i po rozpadzie Austro-Węgier. W obiegu nieoficjalnym nazywane "Jugosławią" - krajem południowych Słowian. W 1929 formalnie przemianowane na Jugosławię.

W okresie I wojny światowej służył jako ochotnik. W latach 1916–1917 był ministrem robót publicznych. W 1920 objął urząd ministra wojny, brał udział w negocjowaniu traktatu z Rapallo między Królestwem Włoch i Królestwem SHS. W 1921 został ministrem skarbu. Od lipca 1921 do lutego 1922 stał na czele włoskiego rządu, ustąpił wobec wzrastającej pozycji faszystów. Po dojściu Benita Mussoliniego wycofał się na kilkanaście lat z działalności publicznej.

Senat (wł. Senato della Repubblica) - izba wyższa parlamentu Republiki Włoskiej. W obecnej formie funkcjonuje od 8 maja 1948 i jest kontynuacją tradycji wcześniejszego Senatu Królestwa (wł. Senato del Regno).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Od 1940 działał w nielegalnym ruchu antyfaszystowskim, stał się wkrótce jego liderem. Brał udział w organizacji Demokratycznej Partii Pracy i Komitetu Wyzwolenia Narodowego. W czerwcu 1944 stanął na czele wielopartyjnego rządu tymczasowego, obejmując też funkcje ministra spraw wewnętrznych i p.o. ministra spraw zagranicznych. W grudniu tego samego roku utworzył nowy gabinet, w którym zatrzymał tekę ministra spraw wewnętrznych. Urząd premiera sprawował do czerwca 1945.

Królestwo Włoch – państwo o ustroju monarchicznym położone na Półwyspie Apenińskim, na południe od Alp i na wyspach Sardynia i Sycylia. Powstało w 1860 roku w wyniku procesu zjednoczenia Włoch, poprzez przyłączenie do Królestwa Sardynii państw Półwyspu Apenińskiego. Włochami rządziła dynastia sabaudzka do 1946 roku, kiedy to zniesiono tam monarchię konstytucyjną i wprowadzono republikę parlamentarną, a tym samym Królestwo Włoch przestało istnieć.

Włoska Partia Socjalistyczna (Partito Socialista Italiano, PSI) - nieistniejąca włoska partia polityczna, założona w 1892, rozwiązana w 1994. Pierwsze włoskie w pełni nowoczesne ugrupowanie polityczne (partia polityczna). Określała się jako partia robotnicza, wskazując na marksizm jako swoją podstawę ideową.

W 1946 został posłem do powołanej po II wojnie światowej konstytuanty (Assemblea Costituente della Repubblica Italiana), która działała do 1948. Uzyskał następnie mandat senatora I kadencji, wybrano go na przewodniczącego wyższej izby włoskiego parlamentu. Funkcję tę pełnił do czasu swojej śmierci.

Przewodniczący Senatu Włoch pełni obowiązki podobne do naszego odpowiednika w osobie Marszałka Senatu. Przewodniczący Senatu jest wybierany w dwóch głosowaniach: w pierwszym głosowaniu startują wszyscy kandydaci z których dwóch z najlepszym wynikiem przechodzi do drugiej tury głosowania, w które przewodniczącym zostaje kandydat który otrzyma większość bezwzględną wynosząca 2/3 wszystkich głosów. Obecnym przewodniczącym Senatu Włoch jest Renato Schifani.

Benito Amilcare Andrea Mussolini (ur. 29 lipca 1883 w Dovia di Predappio, zm. 28 kwietnia 1945 w Giulino di Mezzegra) – włoski polityk i dziennikarz początkowo socjalistyczny, główny założyciel i przywódca ruchu faszystowskiego; premier Włoch w latach 1922–1943, później do 1945 przywódca Włoskiej Republiki Socjalnej.

Przypisy

↑ Ivanoe Bonomi na stronie Senatu I kadencji (wł.). [dostęp 30 marca 2011].
Skład pierwszego rządu Ivanoe Bonomiego na stronie Rządu Republiki Włoskiej (wł.). [dostęp 30 marca 2011].
Skład drugiego rządu Ivanoe Bonomiego na stronie Rządu Republiki Włoskiej (wł.). [dostęp 30 marca 2011].

Źródła

Ivanoe Bonomi (ang.). britannica.com. [dostęp 30 marca 2011].

Bonomi, Ivanoe (ang.). rulers.org. [dostęp 30 marca 2011].