Izauryjczycy - Polski Serwis Naukowy

Izauryjczycy, Isauryjczycy – lud zamieszkujący w starożytności i wczesnym średniowieczu Izaurię (Isaurię - Cylicję Górzystą) krainę w południowej Anatolii. Dla cesarstwa rzymskiego, a później bizantyńskiego byli to wewnętrzni barbarzyńcy - ze swych niedostępnych, górskich siedzib od III wieku najeżdżali sąsiednie rejony Syrii, Anatolii i Cylicji. Cesarstwo korzystało z nich jako żołnierzy najemnych, w miejsce usuwanych z armii Gotów.

Wczesne średniowiecze – okres średniowiecza, trwający od końca V do połowy (lub końca) XI wieku. Powszechnie za początek okresu uważa się detronizację Romulusa Augustulusa w 476, ostatniego cesarza cesarstwa zachodniorzymskiego. Mniej zwolenników mają: klęska cesarza Walensa pod Adrianopolem w 378 roku lub początek rządów Teodozjusza Wielkiego na Zachodzie (394). Za koniec dość powszechnie obiera się rok 1000, ta data, nie związana z żadnym konkretnym wydarzeniem, symbolizuje proces przemian zapoczątkowany w czasach karolińskich (rozwój feudalizmu, odrodzenie Kościoła), a rozpoczynających nową epokę pełnego średniowiecza.

Cylicja (gr. Κιλικία, Kilikia) - historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej, obecnie terytorium Turcji. Cylicja dzieliła się na dwie części: Cilicia Trachea i Cilicia Pedias. Cilicia Trachea (asyryjskie Khillaku, od którego pochodzi nazwa Cylicji) była surowym rejonem górskim uformowanym przez góry Taurus. Skaliste przylądki nadawały się znakomicie do budowy naturalnych portów, w których często znajdowali schronienie piraci. W starożytności pokryta gęstym lasem, który dostarczał budulca dla stoczni. Cilicia Pedias leżała we wschodniej części Cylicji i prócz terenów górskich kształtowały ją nadmorskie równiny. Przez Cylicję biegł perski szlak królewski, który łączył Anatolię z Syrią i wybrzeżem cylicyjskim.

W 466 roku cesarz Leon I, szukając przeciwwagi dla posiadającego ogromne wpływy w państwie - barbarzyńcy Aspara, sprowadził do Konstantynopola armię Izauryjczyków dowodzoną przez Tarasikodissę. Wódz Izauryjczyków otrzymał za żonę córkę cesarza - Ariadnę i przyjął imię Zeno. Aspar został odsunięty od władzy, a kiedy później odzyskał wpływy, cesarz nakazał jego zabicie. Leon I zmarł w 474 roku, jego formalnym następcą został małoletni syn Zenona i Ariadny - Leon II, który zmarł jeszcze w tym samym roku. Zdążył jednak uczynić swego ojca augustem i współrządcą, więc po jego śmierci cesarzem bizantyńskim został Zeno. W 475 roku wybuchł spisek, który zmusił izauryjskiego władcę do ucieczki w rodzinne strony, ale w następnym roku udało mu się odzyskać władzę.

Anatolia (tureckie Anadolu) – kraina, należąca do Turcji, na półwyspie Azja Mniejsza (którego jest synonimem), leżąca między Morzem Czarnym a Zatoką Aleksandretty.

Zeno (Imperator Caesar Flavius Zeno Augustus, Tarasicodissa, Trascalissaeus) (ur. ok. 425, zm. 9 kwietnia 491) – cesarz wschodniorzymski od 9 lutego 474 do 9 kwietnia 491. Był zięciem cesarza Leona I, mężem jego córki Ariadny.

Zenom zmarł w 491 roku, a wdowa po nim na swojego męża i tym samym nowego cesarza wybrała Flawiusza Anastazjusza. Nowy władca postanowił rozprawić się z Izauryjczykami, wygnał ze stolicy krewnych Zenona i po długiej wojnie (491-498) spacyfikował Izaurię. Jej mieszkańców deportowano do Tracji.

Barbarzyńca (gr. bárbaros, łac. barbarus - cudzoziemiec) – człowiek dziki, pierwotny, niecywilizowany, okrutny, o prymitywnych odruchach, nieznający kultury europejskiej. W starożytnej Grecji każdy cudzoziemiec, w Rzymie ten, kto nie był Rzymianinem lub Grekiem.

Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin , podczas gdy dla jego mieszkańców było to po prostu Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian").

Przypisy

↑ Adam Ziółkowski: Historia powszechna. Starożytność. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 910. ISBN 978-83-01-15810-1.
Adam Ziółkowski: Historia powszechna. Starożytność. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 911. ISBN 978-83-01-15810-1.
Adam Ziółkowski: Historia powszechna. Starożytność. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 912. ISBN 978-83-01-15810-1.
Adam Ziółkowski: Historia powszechna. Starożytność. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 928. ISBN 978-83-01-15810-1.

Bibliografia

Adam Ziółkowski: Historia powszechna. Starożytność. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-15810-1.