Izba Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi

Ten artykuł dotyczy izby niższej parlamentu Republiki Białoruś. Zapoznaj się również z: Izby Reprezentantów w innych krajach.

Gmach Izby Reprezentantów ZN RB w Mińsku

Izba Reprezentantów (lub Przedstawicieli) Zgromadzenia Narodowego Republiki Białoruś biał. Палата Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублiкi Беларусь, łacinka białoruska Pałata Pradstaŭnikoŭ Nacyjanalnaha schodu Respubliki Biełaruś, ros. Палата представителей Национального Собрания Республики Беларусь, – izba niższa Zgromadzenia Narodowego Republiki Białoruś. Liczy 110 deputowanych wybieranych na 4 letnią kadencję w wyborach powszechnych. Utworzona została w wyniku zmian w Konstytucji Republiki Białoruś w listopadzie 1996 roku, w miejsce zlikwidowanej Rady Najwyższej Republiki Białoruś.

Wybory parlamentarne na Białorusi w 2008 roku odbyły się 28 września. Białorusini wybierali w okręgach jednomandatowych 110 członków Izby Reprezentantów. Demokratyczna opozycja startowała w ramach koalicyjnej listy - Zjednoczone Siły Demokratyczne. O 110 miejsc ubiegało się 279 kandydatów, w tym 70 opozycyjnych. Lokale wyborcze były kontrolowane przez obserwatorów OBWE, Rady Europy, WNP i parlamentu Państwa Związkowego Rosji i Białorusi.

Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhorawicz Łukaszenka (biał. Алякса́ндр (Алякса́ндар[1]) Рыго́равіч Лукашэ́нка, Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhoravič Łukašenka[2], [alʲaˈksandr rɨˈɣoravʲɪtʃ ɫukaˈʂɛnka]; ros. Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко, Aleksandr Grigorjewicz Łukaszenko, [alʲɪˈksandr ɡrʲiˈɡorjɪvʲɪtɕ ɫukaˈʂɛnkə]; ur. 30 sierpnia 1954 w Kopysiu) – białoruski polityk, prezydent Białorusi od 1994 roku[3]. Prezydent Białoruskiego Komitetu Olimpijskiego od 1997.

Pierwsza kadencja Izby Reprezentantów ZN RB trwała w latach 1996-2000, druga 2000-2004, trzecia 2004-2008. Aktualny skład Izby czwartej kadencji pochodzi z wyborów w 2008 roku.

Wybory

Według Konstytucji Republiki Białoruś, Izba Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białoruś wybierana jest w wyborach powszechnych, wolnych, równych i bezpośrednich, w głosowaniu tajnym. Wybory muszą być wyznaczone nie później niż trzy miesiące i przeprowadzone nie później niż 30 dni przed wygaśnięciem pełnomocnictw Izby Reprezentantów ZN RB trwającej kadencji. Wybory nadzwyczajne muszą być przeprowadzone w ciągu 3 miesięcy od przedterminowego zakończenia pełnomocnictw Izby poprzedniej kadencji.

Zgromadzenie Narodowe Republiki Białoruś (Национальное собрание Республики Беларусь) jest dwuizbowym parlamentem Republiki Białoruś. Parlament dzieli się na na dwie izby którymi są:

Zachar Szybieka (biał. Заха́р Васі́льевіч Шыбе́ка, ros. Заха́р Васи́льевич Шибе́ко, ur. 30 lipca 1948 w obwodzie witebskim) – białoruski historyk, doktor nauk historycznych, profesor.

Prawo wystawienia kandydatów na deputowanych mają organizacje społeczne, kolektywy pracownicze i inni obywatele RB. Deputowanym może zostać obywatel Republiki Białoruś, który ukończył 21 lat. Koszty przygotowania i przeprowadzenia wyborów pokrywane są przez państwo, w granicach przeznaczonych na ten cel środków. W przewidzianych przez prawo przypadkach koszty te mogą być pokrywane przez organizacje społeczne, przedsiębiorstwa, instytucje, organizacje i obywateli.

Prawo, a ściślej prawo w ujęciu przedmiotowym, to system norm prawnych, czyli ogólnych, abstrakcyjnych i jednoznacznych dyrektyw postępowania, które powstały w związku z istnieniem i funkcjonowaniem państwa lub innego uporządkowanego organizmu społecznego, ustanowione lub uznane przez właściwe organy władzy odpowiednio publicznej lub społecznej i przez te organy stosowane, w tym z użyciem przymusu.

Język białoruski (беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

Do chwili obecnej wybory do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego miały miejsce trzykrotnie – w 2000, 2004 i 2008 roku. Skład Izby pierwszej kadencji nie został wyłoniony na drodze wyborów, lecz wyznaczony przez Prezydenta RB Aleksandra Łukaszenkę z popierających go deputowanych dotychczasowej Rady Najwyższej XIII kadencji.

Białystok (białorus. Беласток, ros. Белосток, lit. Balstogė, esp. Bjalistoko, jid. ביאַליסטאָק) – miasto wojewódzkie w północno-wschodniej Polsce, w Nizinie Północnopodlaskiej leżące nad rzeką Białą. Jest miastem na prawach powiatu, stolicą województwa podlaskiego i siedzibą władz ziemskiego powiatu białostockiego.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Przypisy

Nazwa w języku polskim użyta m.in. w następującej literaturze:
* Eugeniusz Mironowicz: Białoruś. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 1999, seria: Historia państw świata w XX wieku. ISBN 83-85660-82-8.
* Kto jest kim w Białorusi. Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000, s. 313. ISBN 83-913780-0-4.
* Przemysław Foligowski: Białoruś. Trudna nie-podległość. Wyd. 1. Wrocław: Atla2, 1999, s. 281. ISBN 83-86882-28-X.
Nazwa w języku polskim użyta w następującej literaturze:
Zachar Szybieka: Historia Białorusi 1795-2000. Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, 2002, s. 571, seria: Dzieje Europy Środkowo-Wschodniej. ISBN 83-85854-74-6.
Poriadok obrazowanija Pałaty priedstawitielej (ros.). Izba Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białoruś. [dostęp 2010-07-06].