Izba Tradycji Bydgoskich Dróg Żelaznych

Izba Tradycji Bydgoskich Dróg Żelaznych – mieści się przy peronie nr 3 Dworca Głównego PKP „Bydgoszcz Główna”.

Historia

Izba Tradycji Bydgoskich Dróg Żelaznych jest kontynuacją Ośrodka Muzealnego Bydgoskiego Węzła Kolejowego, który otwarto w 1979 roku, w związku z przypadającą wtedy 130 rocznicą powstania Królewskiej Dyrekcji Kolei Wschodniej w Bydgoszczy. Muzeum urządzono w zrekonstruowanym pierwszym budynku dworca bydgoskiego z 1851 r.. Kolejarze zaczęli tam prezentować swoje zbiory, pamiątki, modele zorganizowanym grupom odwiedzających. Od tego czasu pozyskano dla placówki wiele interesujących eksponatów.

Lampa naftowa – skonstruowana przez Ignacego Łukasiewicza w 1853 roku. Była efektem prac nad destylacją ropy naftowej. Odkrycie to miało bezpośredni wpływ na rozwój przemysłu naftowego.

Semafor – pociągowy sygnalizator kolejowy do sterowania ruchem kolejowym poprzez informowanie maszynisty przy pomocy ustawienia ramion (semafory kształtowe) lub barwnych świateł (semafory świetlne lub kształtowe pod warunkiem, że zostały wyposażone w odpowiednie latarnie zapalane w porze nocnej) o możliwości jazdy bądź nakazie zatrzymania pociągu, obowiązującej prędkości, a nierzadko także o tym, jaki sygnał jest wyświetlany na kolejnym semaforze, lub o innych okolicznościach występujących na szlaku.

Obecnie Izba Tradycji Bydgoskich Dróg Żelaznych jest prowadzona społecznie przez Bydgoskie Towarzystwo Przyjaciół Kolei, które jest współorganizatorem cyklicznych imprez takich jak: Dzień Kolejarza, Kolejowy Dzień Dziecka, "Bydgoszcz pod parą", czy festyn kolejarski w Świekatowie.

Bydgoszcz jest jednym z większych węzłów kolejowych w Polsce. Krzyżują się tu linie wschód-zachód (LK18) i północ-południe (LK131), w tym ważna z punktu widzenia gospodarczego magistrala węglowa.

Wśród placówek muzealnych, które znajdują się w Bydgoszczy, największe i najstarsze jest Muzeum Okręgowe, założone w 1923 r., znajdujące się w Państwowym Rejestrze Muzeów. Jedynymi w Polsce są: Muzeum Dyplomacji i Uchodźstwa Polskiego oraz Muzeum Kanału Bydgoskiego.

Ekspozycja

Muzeum gromadzi pamiątki po dawnej kolei, głównie węzła bydgoskiego, choć nie tylko. Na stałą ekspozycję składają się elementy wyposażenia technicznego kolei, zbiory ternionów, komposterów, szczypce konduktorskie, elementy semaforów kształtowych, telefony i centralki telefoniczne, lampy naftowe, mundury (historyczne i współczesne, polskie i zagraniczne), akcesoria torowe, czapki pracowników kolei z różnych państw Europy (Polski, Bułgarii, Czech, Słowacji i Węgier), tablice kierunkowe pociągów, modele kolejowe, stanowisko dyżurnego ruchu, zdjęcia (archiwalne i współczesne) oraz bogate zbiory literatury archiwalnej, fachowej i hobbystycznej.

Historia bydgoskiego węzła kolejowego rozpoczyna się w 1851, kiedy włączono Bydgoszcz w plany związane z budową kolei na wschodnich terenach państwa pruskiego. Spowodowało to powstanie koniunktury gospodarczej i stało się jednym z czynników przyszłego rozwoju ekonomicznego.

Bydgoszcz Główna – jeden z największych dworców kolejowych w Polsce oraz największy w województwie kujawsko-pomorskim. Według klasyfikacji PKP ma najwyższą kategorię A. Dworzec posiada wiele torów, budynek stacyjny, kasę biletową, 5 zadaszonych peronów, lokomotywownię, wieżę ciśnień, przejście podziemne i semafory świetlne.

W zbiorach znajduje się jedna z największych w Polsce makiet szkoleniowych oraz wagon mieszkalny, którego podwozie zostało wyprodukowane w 1933 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Ciekawostką jest stojący w formie pomnika przed lokomotywownią parowóz TKp1-46 firmy Union Giesserei Königsberg z 1915 r., a także znajdujący się przy IV peronie budynek gospodarczy dworca z 1851 r..