Izebel - Polski Serwis Naukowy

Gustave Doré, Śmierć Jezabel

Izebel, Jezabel (gr., łac. Iezabel; hebr. Izebel – niewyniesiona, nieskalana, czysta) – postać biblijna ze Starego Testamentu, żona Achaba, matka Atalii, zm. w 843 p.n.e.

Była córką Ethbaala I, króla Sydonu. Poślubiła Achaba, króla Izraela. Czciła bogów pogody i płodności: Baala i Aszerę. Za jej namową Achab i zmuszeni przez niego podwładni przyjęli jej religię. Izebel kazała zabić proroków Boga i w ich miejsce wprowadzić proroków Baala. Ocalał tylko Eliasz i później pokonał proroków Baala na górze Karmel. Wówczas zapragnęła śmierci Eliasza i prorok musiał się ukrywać. Sama wydała na siebie wyrok śmierci, kiedy zachęcała Achaba, by zabił Nabota, żeby przejąć jego winnicę. Eliasz zapowiedział jej gwałtowną śmierć. Dziesięć lat po śmierci Achaba, w trakcie krwawej rewolty, została wyrzucona z okna pałacowego w Jizreel, następnie stratowały ją konie, a psy zjadły jej ciało i zlizały krew. Znaleziono tylko czaszkę, nogi i dłonie.

Pierwsza Księga Królewska [1Krl], Pierwsza Księga Królów (hebr. מלכים א), w Septuagincie Trzecia Księga Królewska jest jedną z ksiąg historycznych Starego Testamentu. Opowiada o ostatnich dziejach Dawida a następnie o jego synu Salomonie. W niej także zaczyna się uporządkowana chronologicznie historia królestw izraelskiego i judzkiego. W księdze tej jest również opisana budowa świątyni Salomona. Opisuje również rozpad królestwa Narodu Bożego na Judę i Izrael i wynikające z tego wydarzenia, a także dzieje Eliasza.

Achab (ok. 873 – 854 p.n.e.) – siódmy król północnego królestwa Izraela; syn króla Omriego, kontynuował politykę ojca, dążąc do zjednoczenia kraju. Pokonał Moabitów i Bar Hadada II - króla Aramejczyków, z którym później zawarł przymierze, prowadząc wojny z Asyryjczykami. Utrzymał pokój z królestwem Judy. Sprzymierzył się z Fenicjanami przez małżeństwo z Jezabel, córką króla Tyru, Etbaala, która wprowadziła do Izraela kult Baala i Asztarte, wskutek czego Achab został potępiony przez proroka Eliasza.

Pojawia się w 1 Księdze Królewskiej 16,31; 18,4.13.19; 19,1-2; 21 oraz w 2 Księdze Królewskiej 9,30-37 (śmierć Izebel)

W Nowym Testamencie występuje jako pseudoprorokini zwodząca chrześcijan, nawołująca do nienawiści Boga, połączonej z nierządem sakralnym i spożywaniem ofiar składanym bożkom (Ap 2, 20-23).

Jest symbolem kobiety bez skrupułów, rozwiązłej, zdeprawowanej, niegodziwej, zuchwałej.

Stary Testament, Biblia Hebrajska, Pisma Hebrajsko-Aramejskie – starsza część Biblii, przyjęta przez chrześcijaństwo z judaizmu. Judaistyczna (a za nią protestancka) wersja obejmuje 39 ksiąg (tylko hebrajskich), katolicka zawiera 46, a prawosławna w sumie 50-53 (księgi hebrajskie i greckie z Septuaginty oraz niekiedy apokryfy).

Eliasz (hebr. אליהו Eliyyáhu, gr. Ἠλίας Elias, ang. Elijah) – jeden z proroków Starego Testamentu. Imię tłumaczone jako: "Bogiem jest Jahwe", "moim Bogiem jest Jahwe".

Obraz Luca Giordano - Jezebel zjadana przez psy, (ok. 1680), 198 x 147 cm, Pinacoteca Nazionale della Calabria, Cosenza

Źródła

Słownik postaci biblijnych na Biblia.net.pl

Bibliografia

Pius Czesław Bosak, Kobiety w Biblii, Poznań: W drodze, 1995, ISBN 83-7033-109-2

Peter Calvocoressi, Kto jest kim w Biblii, Łódź: Wydaw. Łódzkie, 1987, ISBN 83-218-0957-x

.Krzysztof Kęciek, Starożytność wyklęta, Warszawa: Attyka, 2008, ISBN 978-83-8948-740-7

Kultura biblijna. Słownik, Warszawa: WSiP, 1997, ISBN 83-02-06372-X

Nowy leksykon biblijny, red. Henryk Witczyk, Kielce: Jedność, 2011, ISBN 978-83-7442-950-4