János Kis - Polski Serwis Naukowy

János Kis (ur. 17 września 1943 w Budapeszcie) – węgierski filozof, socjolog i politolog, wykładowca uniwersytecki, były przewodniczący Związku Wolnych Demokratów.

Życiorys

W 1967 ukończył studia filozoficzne na Uniwersytecie Loránda Eötvösa w Budapeszcie. Podjął pracę w Instytucie Filozofii Węgierskiej Akademii Nauk, jednak w 1973 został z niego zwolniony za krytykę marksizmu-leninizmu. Od tego czasu związany z opozycją, był m.in. pomysłodawcą powstania "sieci wolnych inicjatyw", która skupiała rachityczne w Węgierskiej Republice Ludowej siły opozycyjne wobec systemu komunistycznego. W grudniu 1981 był jednym z założycieli nielegalnego pisma "Beszélő", został jego redaktorem naczelnym. W 1988 znalazł się wśród członków założycieli Związku Wolnych Demokratów. W latach 1988–1989 pracował jako visiting professor w New School for Social Research w Nowym Jorku.

Immanuel Kant (ur. 22 kwietnia 1724 w Królewcu, zm. 12 lutego 1804 tamże) – filozof niemiecki, profesor logiki i metafizyki na Uniwersytecie Królewieckim.

Druga wojna w Zatoce Perskiej – konflikt zbrojny, który rozpoczął się 20 marca 2003 między koalicją sił międzynarodowych (głównie USA i Wielkiej Brytanii ) a armią Iraku. Po ok. trzech tygodniach walk siły międzynarodowe objęły kontrolę nad większością terytorium Iraku, obalając rząd tworzony przez partię Baas i Saddama Husajna i rozpoczynając okupację tego kraju, trwającą formalnie do 2005 r. Siły międzynarodowe liczyły ok. 250 000 żołnierzy amerykańskich, 45 000 brytyjskich, 2000 australijskich, 300 duńskich i 194 polskich (grupy GROM i pododdział usuwania skażeń chemicznych z 4 Pułku Chemicznego w Brodnicy). Oprócz tego siły te były wspierane od północy przez ok. 50 000 partyzantów kurdyjskich. Siły międzynarodowe wkroczyły do Iraku od południa, przekraczając granicę od strony Kuwejtu i Zatoki Perskiej.

23 lutego 1990 został wybrany przewodniczącym ZWD, funkcję tę sprawował do 23 listopada 1991, gdy wycofał się z bieżącej polityki i powrócił do pracy w Węgierskiej Akademii Nauk. W 1992 został profesorem Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w Budapeszcie (CEU). Od 1996 jest także visiting professor na Uniwersytecie Nowojorskim.

Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, Nowy Jork stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i powszechnie uważany jest za kulturalną stolicę świata.

New School for Social Research – amerykański uniwersytet prywatny, położony w dzielnicy Greenwich Village na Manhattanie w Nowym Jorku. Założony w roku 1919 przez grupę postępowych profesorów uniwersyteckich i intelektualistów, wśród których byli Thorstein Veblen i John Dewey. Obecnie ok. 9.000 studentów studiuje na nim m.in. nauki społeczne, filozofię, psychologię, architekturę, grafikę, muzykę nowoczesną i jazz. Wydaje własne pisma naukowe, m.in. "Constellations" i "Social Research". Siedziba międzynarodowego think tanku World Policy Institute.

Jest autorem licznych publikacji z dziedziny socjologii, filozofii i nauk politycznych (m.in. "Politics as a Moral Problem"), a także tłumaczem (m.in. Rousseau, Woltera i Kanta) i publicystą, zabierającym głos w kontrowersyjnych kwestiach, m.in. wojny w Iraku.

Przypisy

Jerzy Kochanowski, Węgry, Warszawa 1997, s. 180
János Kis, Adam Michnik, Irak i my po pięciu latach, wyborcza.pl z 24 czerwca 2008

Wybrane publikacje

Towards an East European Marxism (wraz z György Bence, pod pseudonimem Marc Rakovski), Wydawnictwo "Allison and Busby", London 1978.

A szovjet típusú társadalom marxista szemmel (A Marxist view on Soviet-type societies; wraz z György Bence), Magyar Füzetek Könyvei 5, Paris 1983.

Vannak-e emberi jogaink? (Do We Have Human Rights?), AB Független Kiadó, Budapest 1985 (kolejne wydania poszerzone: 1987, 2003)

L'Égale Dignité: essai sur les fondements des droits de l'homme, Seuil, Paris 1989.

Politics in Hungary: For a Democratic Alternative, Atlantic Research and Publications, Highland Lakes, New Jersey 1989.

Węgry 1956-57. Czas odbudowy systemu, NOWA, Warsawa 1989.

Az állam semlegessége (Political Neutrality), Atlantisz, Budapest 1997.

A politika mint erkölcsi probléma (Politics as a Moral Problem), Irodalom Kft, Budapest 2004.

Źródła

Nota biograficzna na stronie Uniwersytetu Nowojorskiego (ang.)

Curriculum vitae na stronie Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (ang.)