Chłopicki ze Skrzyneckim

Józef Chłopicki po podaniu się do dymisji

Józef Grzegorz Chłopicki, herbu Nieczuja, (ur. 14 marca 1771 we wsi Kapustynie na Wołyniu, zm. 30 września 1854 w Krakowie) – generał polski, uczestnik wielu wojen, m.in.powstania kościuszkowskiego i wojen napoleońskich, dyktator powstania listopadowego, baron I Cesarstwa Francuskiego, wolnomularz

Początki kariery

Pochodził z rodziny szlacheckiej i pierwszy bój stoczył już w wieku lat ośmiu, w czasie zajazdu u sąsiada. Od początku przejawiał zamiłowanie do wojaczki, które rozpalał w nim brat Andrzej, niewidomy zakonnik, walczący kiedyś w konfederacji barskiej. Uczył się niezbyt chętnie. W wieku 14 lat uciekł ze szkoły klasztornej i wstąpił do wojska. W 1788 opuścił armię polską i wstąpił do rosyjskiej, walczącej z Turcją, jednak po roku wrócił do Polski. Po dwóch latach kupił stopień chorążego. Brał udział w kampaniach wojny polsko-rosyjskiej 1792 (m.in. bitwie pod Zieleńcami). Po zakończeniu wojny, jego regiment wcielono do armii rosyjskiej. Chłopicki nie wziął dymisji, jak wielu innych oficerów. Dzięki temu dosłużył się stopnia porucznika. Po wybuchu insurekcji kościuszkowskiej 1794 po raz kolejny zdezerterował i wstąpił do armii powstańczej. Bił się w dywizji Ponińskiego m.in. pod Maciejowicami.

Wojny napoleońskie

Po trzecim rozbiorze wyruszył za granicę i w 1797 roku zaciągnął się na służbę do Legionów Dąbrowskiego, gdzie został przyjęty w stopniu kapitana. W 1798 roku otrzymał awans na majora. Brał udział we wszystkich ważnych walkach Legionów. W 1799 awansowany na szefa batalionu przez samego Dąbrowskiego, wielokrotnie dawał dowody wybitnych umiejętności dowódczych. Odznaczył się w bitwie nad Trebbią, gdzie został ranny, walczył pod Novi. Dowodził półbrygadą, a czasem nawet brygadą. Brał udział w oblężeniu Mantui w 1801. W 1802 roku wyruszył na południe Włoch. Walczył tam z partyzantami. Był członkiem loży wolnomularskiej L'Union we Włoszech.W 1805 wrócił na północ, gdzie Francuzi oblegali wojska austriackie w Wenecji. Wyróżnił się pod Castel Franco, gdzie dowodzony przez niego II batalion legii Dąbrowskiego, odparł dwie szarże kirasjerów.

Walczył we Włoszech do 1806 r. Pod koniec tego roku wyruszył z częścią swoich sił na Śląsk, gdzie powstawała Legion Polsko-Włoski od dekretu Napoleona z dnia 6 kwietnia 1807. Chłopicki otrzymał awans na pułkownika i dowódcę 1 pułku tej formacji.Następnie Legia Polsko-Włoska tworzona w Nysie, Brzegu, Wrocławia(pułki piechoty) Korfantowie, Prudniku(pułk ułanów) po zdobyciu twierdz Śląskich przeniesione do Westfalii. 20 marca 1808 przeszły na żółd Westfalii. 31 marca 1808 rozformowano Legie Polsko-Włoską i nadano nową nazwę Legia Nadwiślańska. Wraz z Legią przerzucony do Hiszpanii odznaczył się w walkach pod Saragossą, przy pierwszym i drugim oblężeniu tego miasta. Uważany za odważnego i dobrego dowódcę liniowego, osiągnął najwyższą umiejętność w operowaniu piechotą, którą potem doprowadził do perfekcji. Kiedy służył w armii generała, a później marszałka Sucheta, wielokrotnie otrzymywał samodzielne komendy. Brał udział w oblężeniu Tortozy, gdzie został ranny odłamkiem granatu, Sagunto i Walencji. Chłopicki odznaczał się nie tylko w oblężeniach, ale i sprawując oddzielne dowództwo w polu. W 1808 roku odbyła się bitwa pod Epilą, w której sam dowodził. Rozbił w niej wielokrotnie liczniejsze oddziały regularne hiszpańskiej armii. W 1809 roku mianowany generałem brygady, walczył w Hiszpanii do 1812 roku. W tym czasie brał udział w licznych bitwach i potyczkach m.in. pod Tudelą i Saguntem, gdzie znakomicie dowodził całym prawym skrzydłem armii Sucheta. W tym czasie otrzymał oficerską Legię Honorową, włoski Krzyż Korony Żelaznej, Komandorski Krzyż Virtuti Militari. Mianowano go także baronem Cesarstwa Francuskiego i otrzymał wiele donacji pieniężnych, w sumie na kwotę 12 000 franków.

W 1812 razem z Legią Nadwiślańską powrócił do Polski, by wziąć udział w wojnie przeciwko Rosji. Wbrew swoim oczekiwaniom nie mianowany dowódcą Legii, miał to za złe Napoleonowi, podobnie jak mianowanie go na stopień generała dywizji "tylko" przez króla saskiego i księcia Warszawskiego Fryderyka Augusta (której to nominacji nie przyjął), a nie przez Cesarza. W czasie wyprawy na Moskwę bił się pod Borodino. W starciu pod Rżatem Chłopicki został ciężko ranny. Leczył się długo, bo do grudnia 1813 roku. Wtedy podał się do dymisji.