Pomnik Józefa I na Praça do Comércio w Lizbonie.

Józef I

Józef I zwany Reformatorem (port. José o Reformador) (6 czerwca 1714 - 24 lutego 1777) - król Portugalii z dynastii Bragança. Urodził się w Lizbonie jako trzecie dziecko króla Jana V i jego żony Marii Anny Austriaczki. Starszy brat Józefa Piotr (Pedro) zmarł w wieku 2 lat.

W 1729 Józef ożenił się z księżniczką Marianną Wiktorią Burbon (córką króla Hiszpanii, Filipa V i Elżbiety Farnese), jednocześnie jego starsza siostra Maria Barbara wyszła za przyszłego króla Hiszpanii - Ferdynanda VI.

Józef i Marianna mieli 4 córki

Małżonka królewska wolała muzykę i polowania niż sprawy królewskie, z kolei Józef poświęcał się głównie sprawom Kościoła i operze. Zasiadł na tronie w 1750 w wieku 35 lat i wkrótce przekazał władzę wykonawczą w ręce Sebastião José de Carvalho e Melo, który zapisał się w historii jako markiz de Pombal. Markiz starał się kontrolować wszelkie aspekty życia w kraju, gospodarcze, społeczne i politykę kolonialną, starając się zmienić państwo w efektywną organizację.

Spisek arystokratów wymierzony przeciwko królowi i jego premierowi dał Pombalowi pretekst do pozbycia się swoich osobistych wrogów, rodziny Távora. Z kolei wypędzenie jezuitów we wrześniu 1759 pozwoliło przejąć kontrolę nad edukacją młodzieży i bogatym majątkiem zakonu.

Za rządów Józefa 1 listopada 1755 miało miejsce wielkie trzęsienie ziemi w Lizbonie, w którym i następującej po nim fali tsunami, zginęło 100 tysięcy ludzi. Trzęsienie przyczyniło się do rozwinięcia się u władcy ciężkiej postaci klaustrofobii. Jako że król nie mógł znieść przebywania w murowanych budynkach, przeniósł dwór do wystawionego na wzgórzach Ajuda miasteczka namiotowego. Stolica została odbudowana ze zniszczeń, a wielka statua króla po dziś dzień dominuje na głównym placu miasta.

Po śmierci króla tron objęła jego najstarsza córka jako Maria I. Markiz de Pombal został odsunięty od władzy.

Zobacz też