Józef Orwid - Polski Serwis Naukowy

Józef Orwid właśc. Józef Kotschy (ur. 14 listopada 1891 w Besku koło Sanoka, zm. 13 sierpnia 1944 w Warszawie) – polski aktor.

Urodził się jako syn pracownika kolei. Po ukończniu gimnazjum zadebiutował na scenie krakowskiego Teatru Nowego pod pseudonimem Orwid. Po raz pierwszy wystąpił w Teatrze Ludowym w Krakowie w 1909. W 1922 przyjechał do Warszawy. W latach 1913-1933 grał na wielu scenach w m.in. warszawskich teatrach: Polskim, Małym i Komedia, krakowskim Teatrze im. Słowackiego i lwowskim Teatrze Nowym. Od 1934 występował niemal wyłącznie w zespole Towarzystwa Krzewienia Kultury Teatralnej, głównie w Teatrze Letnim. Jednocześnie bardzo często występował w teatrach rewiowych i kabaretowych m.in: Stańczyk, Qui Pro Quo, Cyrulik Warszawski i Wielka Rewia.

Paweł i Gaweł - polski film komediowy z 1938 roku w reżyserii Mieczysława Krawicza. Tytuł nawiązuje do bajki Aleksandra Fredry, jednakże akcja filmu odbiega od literackiego pierwowzoru.

Szczęśliwa trzynastka - polski film komediowy z roku 1938 wyreżyserowany przez Mariana Czauskiego. Muzykę do niego skomponował Jerzy Petersburski. Premiera filmu odbyła się 7 kwietnia 1938.

Występował głównie jako aktor charakterystyczny, a do jego najwybitniejszych ról należą: Bartłomiej w Judaszu z Kariothu, Osip w Rewizorze, Probierczyk w Jak wam się podoba, Żyd w Weselu, Menelaus w Pięknej Helenie.

Na ekranie zadebiutował w wieku 41 lat w "10% dla mnie" (1931). Rola notariusza Alojzego ustaliła jego emploi. Grał postacie, będące tłem dla gwiazd tamtych lat. W latach 1933-1939 zagrał również w kilkudziesięciu polskich filmach.

Podczas II wojny światowej występował w warszawskich teatrach jawnych oraz w Teatrze Komedia. Zginął w Warszawie podczas powstania warszawskiego, w wyniku eksplozji niemieckiego czołgu-pułapki na ulicy Kilińskiego. Potomstwo, córki Elżbieta Lucyna Kotschy-Orwid, Krystyna Bożena Kotschy-Orwid oraz Maria Kotschy-Orwid

Ja tu rządzę - polski film fabularny z 1939 roku w reż. Mieczysława Krawicza. Komediofarsa, która nie zdążyła wejść na ekrany przed wybuchem wojny. Niemiecki okupant dopuścił do jej premiery dopiero 21 grudnia 1941 roku. Pierwowzór: dramat Wincentego Rapackiego pt. Pani majstrowa.

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.