Józef Ozga-Michalski - Polski Serwis Naukowy

Józef Ozga-Michalski, Józef Ozga Michalski (ur. 8 marca 1919 we wsi Bieliny, zm. 10 lutego 2002 w Warszawie) – pisarz, poeta, wieloletni działacz państwowy okresu PRL.

Biografia

Syn Władysława i Józefy Michalskich z Bielin pod Kielcami. Po nauce w Szkole Podstawowej w Bielinach (ostatni oddział ukończył w Szkole Podstawowej im. S. Staszica w Kielcach), uczył się w gimnazjum i liceum im Stefana Żeromskiego w Kielcach – gdzie w 1939 uzyskał świadectwo maturalne. Jako gimnazjalista opublikował swe pierwsze utwory literackie w miesięczniku literackim Młodzi Idą, w tomiku Gołoborze. W 1938 w Wydawnictwie Atelier "Kropka" Kielce opublikował zbiór legend Świętokrzyskich pt. Łysica gwarzy – godki świętokrzyskie. Dodatek "Ozga" jest przedwojennym literackim pseudo-dodatkiem do rodowego nazwiska Michalski, który w czasie II wojny światowej był partyzanckim pseudonimem, a który po wojnie stał się prawnie zalegalizowanym nazwiskiem. Przed II wojną światową działał w wiejskich organizacjach młodzieżowych (zaangażował się w działalność ZMW „Wici”, przewodząc jej radykalnemu skrzydłu). Podczas okupacji był członkiem ruchu oporu (Bataliony Chłopskie) i redaktorem podziemnej prasy ludowej.

Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" (popularnie zwana GS) - spółdzielcze przedsiębiorstwa produkcyjno-handlowo-usługowe, tworzone w większości gmin wiejskich za czasów PRL.

Kalevala (Kalevala - dosłownie Kraina Kalevy, ważnego mitycznego bohatera Finów, Estończyków, Karelów i innych ludów bałtyckofińskich) to poemat epicki składający się z pieśni ludowych (tzw. run) i legend z terenów Finlandii, Estonii, Karelii i innych terenów, zebranych i opracowanych w XIX wieku przez Eliasa Lönnrota. Kalevala nazywana jest fińskim eposem narodowym. Kalevala to odpowiednik estońskiego eposu Kalevipoeg ("Syn Kalevy"), napisanego przez estońskego autora Friedricha Reinholda Kreutzwalda. Kalevala Przyczyniła się do budzenia świadomości narodowej, wyzwolenia Finlandii spod panowania Rosji i wywarła duży wpływ na współczesną kulturę i sztukę fińską. 28 lutego w Finlandii obchodzi się Dzień Kalevali.

Po wojnie był działaczem partii ludowych, od 1944 członkiem SL, następnie ZSL. Pełnił liczne funkcje partyjne, był członkiem i sekretarzem Rady Naczelnej SL (1944–1949), członkiem i sekretarzem Naczelnego Komitetu Wykonawczego SL (1949), członkiem Naczelnego Komitetu Wykonawczego i Prezydium NKW ZSL (1949–1980), sekretarzem NKW ZSL (1949–1956), wiceprezesem Naczelnego Komitetu ZSL (1956–1980), wiceprzewodniczącym Sekretariatu NK ZSL (1964–1969), przewodniczącym Klubu Poselskiego ZSL w Sejmie Ustawodawczym (1950–1952).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Związek Młodzieży Polskiej (ZMP) - młodzieżowa organizacja ideowo polityczna, działająca w Polsce w latach 1948-1957 i wzorowana na radzieckim Komsomole. Powołana została przez rządzących krajem komunistów do realizowania polityki ich partii wobec młodzieży, służyła indoktrynacji młodych, kształceniu nowych kadr dla władzy oraz pomocy w przebudowie społeczeństwa na modłę komunistyczną. Stanowiła jeden z symboli polskiego stalinizmu.

W ramach swej powojennej edukacji studiował na Akademii Nauk Politycznych w Warszawie oraz na Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR.

Jako działacz państwowy w 1944 został sekretarzem Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach, w latach 1945–1947 był jej przewodniczącym. W 1947 został prezesem komitetu Demokratyzacji "Wici", w latach 1947–1948 wiceprezesem zarządu głównego Związku Młodzieży Wiejskiej RP "Wici", w latach 1948–1949 wiceprzewodniczącym zarządu głównego Związku Młodzieży Polskiej, a w 1949 jego sekretarzem. W latach 1949–1953 był prezesem zarządu głównego Związku Samopomocy Chłopskiej, a w latach 1959–1962 prezesem zarządu głównego Centralnego Związku Kółek Rolniczych.

Posłowie VIII kadencji (od 23 marca 1980 do 31 sierpnia 1985) – posłowie na Sejm PRL, wybrani 23 marca 1980. Złożyli ślubowanie poselskie 2 kwietnia 1980.

Związek Bojowników o Wolność i Demokrację (ZBoWiD) – organizacja kombatancka utworzona 2 września 1949 roku, w wyniku narzuconego zjednoczenia 11 istniejących w tym czasie, działających od 1945, organizacji kombatantów i więźniów obozów hitlerowskich. Do 1989 politycznie i organizacyjnie podporządkowany PZPR.

Przez okres ponad 45 lat nieprzerwanie sprawował mandat poselski: kolejno w KRN, Sejmie Ustawodawczym oraz Sejmie PRL I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji. W latach 1952–1956 był wicemarszałkiem Sejmu. Przewodniczył sejmowym komisjom: w latach 1947–1949 Komisji Wojskowej, w latach 1949–1952 Komisji Obrony Narodowej (Sejm Ustawodawczy), w latach 1952–1956 Komisji Obrotu Towarowego (I kadencja), a w latach 1969–1972 Komisji Spraw Zagranicznych (V kadencja). W latach 1957–1972 i 1976–1985 był członkiem Rady Państwa, a w latach 1972–1976 zastępcą przewodniczącego Rady Państwa.

Posłowie IX kadencji (od 13 października 1985 do 3 czerwca 1989) – posłowie na Sejm PRL, wybrani 13 października 1985. Złożyli ślubowanie poselskie 6 listopada 1985.

Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) – chłopska partia polityczna w Polsce powstała 27 listopada 1949 z połączenia "lubelskiego" Stronnictwa Ludowego z resztkami rozbitego przez komunistów PSL "mikołajczykowskiego". ZSL realizowało politykę PZPR wobec wsi. Partia satelicka PZPR.

W latach 1952–1956 był przewodniczącym Rady Centrali Rolniczych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", w latach 1971–1981 wiceprzewodniczącym Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu, a w latach 1972–1990 wiceprezesem Rady Naczelnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Posłowie II kadencji (od 20 lutego 1957 do 20 lutego 1961) - posłowie na Sejm PRL, wybrani 20 stycznia 1957 oraz w wyborach ponownych i uzupełniających.

W latach 1952–1988 był członkiem Światowej Rady Pokoju, był także wiceprzewodniczącym Ogólnopolskiego Komitetu Pokoju, wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, prezesem zarządu głównego Towarzystwa Szkół Świeckich oraz przewodniczącym Towarzystwa Polsko-Brazylijskiego.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Order Budowniczych Polski Ludowej – polskie odznaczenie cywilne (order), najwyższe odznaczenie państwowe z lat 1949-1952 i okresu Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej.

Twórczość

Autor powieści, opowiadań oraz utworów poetyckich.

Powieści: Ludowy potok (1951), Młodzik (1969), Sowizdrzał Świętokrzyski (1972), Sklepienie niebieskie (1974), Czary miłosne (1984), Ujawnienia (1988).

Zbiory opowiadań: Smutne i wesołe (1956), Krajobraz rodzinny (1973), W kogo trafi grom (1978); opowieść Piołun i popiół (1979).

Poezje: Poemat nowosielecki (1946), Lutnia wiejska (1954), Czernek i Anna (1956), Kartki partyzanckie (1957), Polska (1958), Światowid (1959), Druga strona księżyca (1961), Walc karnawałowy (1963), Pełnia (1965), Ściernisko (1968), Ta - bądź (1973), Rajski oset (1977), Hejnał na pogodę (1979), Powrót z Litwy (1980).

Medal 40-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945 (ros. Юбилейная медаль "Сорок лет победы в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.") – radziecki jubileuszowy medal wojskowy i cywilny.

Rada Państwa - kolegialny organ naczelny władzy państwowej Rzeczpospolitej Polskiej i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1947-1989. Łączyła kompetencje władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej. W latach 1952-1989 Rada Państwa pełniła obowiązki kolegialnej głowy państwa (odpowiednik prezydenta) oraz zapewniała ciągłość najwyższego kierownictwa państwowego w związku z sesyjnym trybem pracy Sejmu.

Dokonał poetyckiego przekładu fińskiego eposu Kalevala (na bazie filologicznego przekładu na język polski wykonanego przez Karola Laszeckiego) oraz przełożył poemat meksykański Pieśń o Cuantemoku.

Odznaczenia

Został odznaczony m.in. orderem Budowniczych Polski Ludowej (1979), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy, Orderem Sztandaru Pracy I klasy, Medalem "40 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945" (ZSRR).

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Sejm Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej – składał się w I kadencji z 425, w II kadencji z 459, a w pozostałych kadencjach z 460 posłów. Początkowo ustalono jednolitą normę przedstawicielską – 1 poseł: 60 tys. mieszkańców, później wykreślono ją z konstytucji jako niepraktyczną. Zerwano z zasadą mandatu wolnego (poseł był przedstawicielem ludu pracującego i mógł być przezeń odwołany, w praktyce ani razu nie wykorzystano tego przepisu – jako zbyt niebezpiecznego). Wprowadzono czteroprzymiotnikowe prawo wyborcze (wykreślenie zasady proporcjonalności). Sejm większością głosów przyjmował ustawy i podejmował uchwały, wybierał ze swego grona Prezydium (funkcja marszałka zwykle przypadała przedstawicielowi ZSL), na pierwszym swym posiedzeniu powoływał Prezesa Rady Ministrów wraz z Radą Ministrów oraz Radę Państwa. Uchwalał budżet i narodowe plany społeczno-gospodarcze. Miał prawo przyjmować petycje od obywateli. Do niego należały też niektóre uprawnienia kreacyjne, m.in. wybór szefa NIK, członków Trybunału Stanu i Konstytucyjnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich (trzy ostatnie instytucje powołane dopiero w latach osiemdziesiątych). Parlament obradował w trybie sesyjnym. Sesje zwoływane były w określonych terminach przez Radę Państwa.