Józef Pinior - Polski Serwis Naukowy

Józef Pinior (ur. 9 marca 1955 w Rybniku) – polski polityk, działacz opozycji w PRL, od 2004 do 2009 poseł do Parlamentu Europejskiego, senator VIII kadencji.

Życiorys

Wykształcenie i praca zawodowa

Absolwent (1978) prawa na Uniwersytecie Wrocławskim. Ukończył też Podyplomowe Studium Etyczno-Religioznawczego UWr (1980) oraz Szkołę Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN (1994). W latach 1993–1994 był stypendystą New School University w Nowym Jorku.

Wybory parlamentarne w Polsce w 2011 roku – wybory do Sejmu i Senatu, zarządzone 4 sierpnia 2011 przez prezydenta RP Bronisława Komorowskiego na 9 października 2011 roku. Wybory odbyły się według zasad wprowadzonych przez kodeks wyborczy z 5 stycznia 2011.

Instytut Filozofii i Socjologii PAN – instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk z siedzibą w Pałacu Staszica w Warszawie. Jego podstawowym celem działania jest prowadzenie „zaawansowanych” badań w zakresie filozofii i socjologii oraz nauk o poznaniu i komunikacji. Oprócz działalności naukowej Instytut prowadzi działalność edukacyjną, wydawniczą oraz popularyzatorską.

Od 1978 był zatrudniony jako tłumacz w Wydziale Operacji Zagranicznych oddziału NBP we Wrocławiu. W 1989 został pracownikiem naukowym UWr. Od 1994 prowadzi wykłady na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu, a od 1997 także w Wyższej Szkole Zarządzania i Finansów w tym mieście.

Socjaldemokracja Polska (SdPl) – polska lewicowa partia polityczna o programie socjaldemokratycznym. Założona 26 marca 2004 przez część działaczy Sojuszu Lewicy Demokratycznej, na skutek rozłamu w tej partii, kwestionujących działania ówczesnego kierownictwa SLD. Zarejestrowana sądownie 19 kwietnia 2004.

Platforma Obywatelska (PO) – polska partia polityczna założona jako stowarzyszenie 24 stycznia 2001 (pod nazwą "Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej" zarejestrowana 5 marca 2002). Jej głównymi założycielami byli Andrzej Olechowski, Maciej Płażyński z AWS i Donald Tusk z Unii Wolności. Skupia osoby o różnych poglądach, głównie konserwatywno-liberalnych i chrześcijańsko-demokratycznych, centroprawicowych i centrowych, określa się jako Nowe Centrum. Należy do Europejskiej Partii Ludowej. Od 2007 Platforma Obywatelska jest największą siłą polityczną w Sejmie oraz Senacie i wspólnie z Polskim Stronnictwem Ludowym tworzy koalicję rządową, która jest zapleczem parlamentarnym rządu Donalda Tuska.

Działalność polityczna w PRL

W 1980 organizował (m.in. wraz z Władysławem Frasyniukiem) struktury "Solidarności" na Dolnym Śląsku. Był członkiem zarządu Regionu NSZZ "S" i jej rzecznikiem finansowym. Tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego podjął z konta związku 80 mln zł, dzięki czemu nie zostały one zajęte przez władze komunistyczne. Fundusze te zostały zdeponowane u metropolity wrocławskiego Henryka Gulbinowicza i w następnych latach posłużyły do organizacji podziemnych struktur "Solidarności".

Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze socjalistycznym, niepodległościowym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), odrodzona w Polsce 15 listopada 1987. W okresie 1988–1990 aktywna w ramach opozycji demokratycznej. Wskutek sporów dotyczących taktyki wobec władz uległa podziałowi na dwa skrzydła: radykalne PPS-Rewolucja Demokratyczna z Piotrem Ikonowiczem i Józefem Piniorem oraz na PPS Jana Józefa Lipskiego zbliżone do opozycji skupionej wokół Komitetu Obywatelskiego. W 1990 doszło do połączenia wszystkich struktur krajowych oraz emigracyjnych struktur PPS.

List gończy – urzędowe ogłoszenie, zamieszczane w gazetach lub (rzadziej) rozklejane w formie plakatów, pokazywane w telewizji w porach największej oglądalności, ogłaszane czasem też przez radio, a także dostarczane do jednostek policji, straży granicznej itp., informujące o poszukiwaniu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub osób zbiegłych z aresztu lub więzienia. Najczęściej jest to rodzaj publicznego ogłoszenia przez prokuratora, że wydał nakaz aresztowania za podejrzanym. W liście gończym zazwyczaj zamieszcza się wizerunek poszukiwanego (jego zdjęcie lub rysunek, czasem tylko portret pamięciowy), rysopis i inne dane personalne, o ile są znane, a także rodzaj przestępstwa, o które jest podejrzany.

Po 13 grudnia 1981 ukrywał się, poszukiwany listem gończym. Po aresztowaniu Władysława Frasyniuka (we wrześniu 1982) reprezentował Dolny Śląsk w Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej. Został aresztowany 23 kwietnia 1983, w 1984 skazany na karę czterech lat pozbawienia wolności. Zwolniono go na mocy amnestii w lipcu tego samego roku. Do 1988 kilkakrotnie więziony, w tym za złożenie kwiatów pod wrocławską zajezdnią MPK w rocznicę sierpnia 1980 (1984) i za próbę wywołania strajku w zakładach "Dolmel" (1988). W 1984 i 1988 był pod opieką Amnesty International jako więzień sumienia.

Narodowy Bank Polski (NBP) – polski bank centralny z siedzibą w Warszawie. Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP.

Stan wojenny został wprowadzony 13 grudnia 1981 r. na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na mocy uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r., podjętej niejednogłośnie na polecenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (pozakonstytucyjnego tymczasowego organu władzy, faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych), poparty przez Sejm PRL uchwałą z dnia 25 stycznia 1982 r.. Został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a zniesiono go 22 lipca 1983 r.

W 1987 współtworzył PPS, a w 1988 – PPS-RD.

Działalność polityczna w III RP

Na początku lat 90. był liderem trockistowskiego Socjalistycznego Ośrodka Politycznego. W drugiej połowie lat 90. należał do Unii Pracy.

W 2004 uzyskał mandat deputowanego do Parlamentu Europejskiego z ramienia Socjaldemokracji Polskiej. Został wiceprzewodniczącym Podkomisji Praw Człowieka. W 2009 bez powodzenia ubiegał się o reelekcję. W wyborach parlamentarnych w 2011 był bezpartyjnym kandydatem do Senatu z ramienia Platformy Obywatelskiej, uzyskał mandat senatorski, otrzymując 40 703 głosy.

Amnesty International – międzynarodowa organizacja pozarządowa, której celem jest zapobieganie naruszeniom fundamentalnych praw człowieka poprzez wszelkie pokojowe akcje obywatelskie – od organizowania pisania listów do rządów krajów łamiących te prawa, poprzez publiczne rozgłaszanie informacji o takich naruszeniach, po realną pomoc finansową i prawną poszkodowanym osobom.

Unia Pracy (UP) – polska partia polityczna o charakterze socjaldemokratycznym, powołana do życia 7 czerwca 1992 w wyniku fuzji kilku organizacji lewicowych. W latach 2001–2005 związana rządowym i parlamentarnym sojuszem z SLD, w latach 2006–2008 część LiD, następnie do chwili obecnej partia sojusznicza wobec SLD.

Odznaczenia

W 2011 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy

Bibliografia

Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności

Tomasz Gawiński, Prezent od losu, "Angora" nr 25/2008

Linki zewnętrzne

Józef Pinior – strona prywatna