Józef Sanak - Polski Serwis Naukowy

Józef Sanak (ur. 28 lipca 1917 w Przeciszowie koło Zatora, zm. 12 lutego 2008 w Bielsku-Białej) – ksiądz prałat, duchownych diecezji bielsko-żywieckiej, kapelan bielskiej Solidarności, działacz konspiracyjny w czasie II wojny światowej, członek Armii Krajowej, więzień polityczny w okresie stalinowskim.

Major – stopień oficerski używany w armiach wielu krajów. W wojsku polskim jest to stopień niższy od podpułkownika, wyższy od kapitana. Major wchodzi w skład korpusu oficerów starszych, natomiast w okresie międzywojennym – w skład korpusu oficerów sztabowych. Odpowiednikiem majora w marynarce wojennej jest komandor podporucznik a w policji podinspektor Policji.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W 1936 rozpoczął studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Święcenia kapłańskie przyjął w 1941 z rąk biskupa krakowskiego Adama Sapiehy. Pracę duszpasterską rozpoczął w parafii w Jawiszowicach położonych 8 km Oświęcimia. Podjął tam działalność w Armii Krajowej, brał udział w akcji pomocy więźniom z KL Auschwitz. Kiedy Gestapo wpadło na trop ich działalności wyjechał na kilka miesięcy do Wiednia. Po powrocie do kraju pracował w parafii św. Macieja w Andrychowie.

Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego.

Adam Stefan Stanisław Bonifacy Józef Sapieha herbu Lis, oficjalnie Adam Stefan Sapieha (urodzony 14 maja 1867 w Krasiczynie, zmarły 23 lipca 1951 w Krakowie) – arcybiskup metropolita krakowski, kardynał, książę siewierski, senator I kadencji w II Rzeczypospolitej Polskiej. Przez historyków uznawany za jedną z czołowych postaci w dziejach Kościoła polskiego I połowy XX wieku. Nazywany Księciem Niezłomnym.

W październiku 1950 został aresztowany pod zarzutem szpiegostwa. Podstawą było przyjęcie spowiedzi od dowódcy Armii Krajowej Mariana Sordyla, który ukrywał się przed funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa. Został skazany na osiem lat więzienia. Zwolniony został po 5 latach i wrócił do parafii w Andrychowie. W latach 1961-1971 był proboszczem parafii św. Szymona i Judy Tadeusza w Kozach, a przez następne 21 lat proboszczem parafii pw. Opatrzności Bożej w Bielsku-Białej oraz dziekanem dekanatu bialskiego. W 1992 przeszedł na emeryturę. Był kapelanem kombatantów i podbeskidzkiej "Solidarności", a także jej honorowym członkiem. Był wieloletnim przyjacielem Karola Wojtyły, późniejszego papieża, Jana Pawła II.

Konzentrationslager Auschwitz, KL Auschwitz (Stammlager), w tym KL Birkenau (Auschwitz II) – zespół niemieckich obozów koncentracyjnych, w tym obozu zagłady na terenie Oświęcimia i pobliskich miejscowości istniejący w latach 1940-1945, symbol Holocaustu. Nazwy Auschwitz i Birkenau są niemieckimi odpowiednikami polskich nazw Oświęcim i Brzezinka, stosowanymi po agresji Niemiec na Polskę w 1939 i aneksji tych ziem przez III Rzeszę, gdy Oświęcim znalazł się administracyjnie w rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz) prowincji Górnego Śląska (Provinz Oberschlesien). W 1940 na tych terenach władze niemieckie utworzyły obóz przeznaczony początkowo do osadzania więźniów politycznych i opozycji, głównie Polaków. Rozbudowywany był potem stopniowo w główne miejsce masowej eksterminacji około miliona Żydów z całej Europy, a także wielu Polaków, Romów, jeńców radzieckich oraz ofiar innych narodowości. Jest to jedyny obóz koncentracyjny znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO, figuruje tam pod oficjalną nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-45).

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Napisał książkę "Gorszy niż bandyta": kapłan w stalinowskim więzieniu (1950-1955), wydaną w Krakowie w 2001 ISBN 8385222472, opowiadającą o jego pobycie w więzieniu.

Był odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i mianowany na stopień majora.

Zobacz też

antykatolicyzm

Linki zewnętrzne

Nekrolog Józefa Sanaka wg PAP