Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.
Bopomofo (chin. trad. 注音符號, chin. upr. 注音符号, pinyin Zhùyīn fúhào czyli "system nauki poprawnej wymowy") – bazowany na piśmie chińskim fonetyczny skrypt służący do zapisywania języka chińskiego, stosowany zwłaszcza do zapisu wymowy tzw. dialektów chińskich (języków różnych od standardowego mandaryńskiego) i języków niechińskich Chin. Nazwa bopomofo pochodzi od pierwszych czterech znaków tego systemu pisma (ㄅㄆㄇㄈ bopomofo).
Chaozhou (język chiński 潮州 pinyin Cháozhōu; ang. Chiu Chow lub Teochew), - miasto we wschodniej części chińskiej prowincji Guangdong. Liczy 2,5 mln. mieszkańców [1].
Chińska Republika Ludowa (skr. ChRL; chiń. trad. 中華人民共和國, uproszcz. 中华人民共和国; pinyin: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; posłuchaj po chińsku ?/i; pop. Chiny, trad. 中國,uproszcz. 中国, pinyin: Zhōngguó) – państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 4. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki (PKB nominalny) – 3. (w 2007 r., po USA, i Japonii lub też 2. (PKB realny) po USA. Prawdopodobnie w 2010 roku Chiny staną się największą gospodarką na świecie po USA.[1]
Dialekt (gr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp. Każdy posiada pewną liczbę wyrazów nie znanych innym odmianom, różnice leksykalnie mogą wynikać z odmiennych warunków przyrodniczych i kulturowych.
Dialekt pekiński (chin. upr.: 北京话; chin. trad.: 北京話; pinyin: Běijīnghuà) – dialekt języka chińskiego, należący do tzw. języków mandaryńskich. Oparto na nim oficjalny język Chin, czyli standardowy język mandaryński. Dialekt pekiński jest używany w Pekinie i okolicach.
Dyglosja (z gr. diglossia - dwujęzyczność) to stan, kiedy wersja literacka danego języka odbiega w takim stopniu od wersji potocznej, że mogą one być uznane za odrębne dialekty lub nawet języki.
Dzongkha རྯོང༌ཁ༌ (Transliteracja Wyliego: rdzong-kha); alternatywna nazwa: འབྲུག༌སྐད༌ (Transliteracja Wyliego: brug skad, wymowa: trukkä) – język urzędowy Bhutanu, spokrewniony z niektórymi dialektami tybetańskimi używanymi w Sikkimie i południowym Tybecie. Mówiony dzongkha i współczesny standardowy język tybetański są wzajemnie niezrozumiałe, lecz dzonkha znajdował się pod silnym wpływem klasycznego języka tybetańskiego, używanego do lat 60. w szkolnictwie bhutańskim. Język dzongkha zapisywany jest w lokalnej odmianie pisma tybetańskiego, zwanej "dzioji" mgyogs yig. Czasami bywa klasyfikowany jako dialekt języka tybetańskiego. [2]
Filipiny, Republika Filipin (z ang. Philippines, Republic of the Philippines, z fil. Pilipinas, Republika ng Pilipinas) – państwo w południowo-wschodniej Azji, położone na archipelagu na Oceanie Spokojnym.
Prowincja Fujian ?/i (chiń. 福建, pinyin: Fújiàn, Wade-Giles: Fu-chien, minnan: Hok-kiàn, Hokkien; inne warianty: Fukien i Foukien) – prowincja w południowo-wschodnich Chinach nad cieśniną Tajwańską.
Gansu ?/i (chiń. upr.: 甘肃; chiń. trad.: 甘肅; pinyin: Gānsù, Wade-Giles: Kan-su, Kansu, lub Kan-suh) – północno-zachodnia prowincja ChRL. Znajduje się pomiędzy prowincją Qinghai, regionem autonomicznym Mongolia Wewnętrzna i płaskowyżem Huangtu. Od północy graniczy z Mongolią. Jej południową część przecina Rzeka Żółta. Populacja Gansu wynosi 26 mln (2004), w tym – największy w Chinach odsetek mniejszości Hui. Stolica, Lanzhou, znajduje się w południowo-zachodniej części prownicji.
To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1
[2],
[3]
Zasięg geograficzny poszczególnych języków chińskich
Język chiński – język lub grupa języków z rodziny chińsko-tybetańskiej.
W piśmie chińskim zazwyczaj nie oddaje się różnic w wymowie, tj. zapis jest identyczny, ale jego wymowa może się bardzo różnić w zależności od dialektu/języka użytkownika. Poszczególne języki/dialekty mogą być nawet wzajemnie niezrozumiałe. Wyróżnia się kilkanaście języków chińskich.
//
Standardowy język mandaryński
Standardowy język chiński nazywany przez zwolenników istnienia wielu języków chińskich standardowym językiem mandaryńskim to oficjalny język ChRL, opracowany w latach 50. i nauczany w chińskich szkołach od 1956 roku. Według danych z 2004 roku w języku tym mówi 53 proc. mieszkańców Chin, a więc ponad 600 mln osób. Liczbę cudzoziemców władających tym językiem lub uczących się go chińskie władze szacują na 30 mln osób.
Wywodzi się on z tzw. języków mandaryńskich używanych na północy Chin. jest językiem urzędowym w trzech państwach: ChRL, Tajwanie i Singapurze. Dzięki edukacji prowadzonej w tym języku jest on zrozumiały dla większości użytkowników języków chińskich i nazywany w Chinach kontynentalnych putonghua = "mowa powszechna", a na Tajwanie guoyu = "język państwowy".
czytaj dalej: [2],
[3]
NOWE PUBLIKACJE
